Кіріспе
Бельгияда туған француз ақыны, жазушысы және суретшісі Анри Мишо (24 мамыр 1899, Намур – 19 қазан 1984, Париж) – француз ақыны, жазушысы және суретшісі. Мишо өзінің ерекше, өте жаңашыл поэзиясы және прозасымен, сондай-ақ өнерімен танымал: Париждегі қазіргі заманғы өнер мұражайы мен Нью-Йорктегі Гуггенхайм мұражайы 1978 жылы оның туындыларының ірі көрмелерін өткізді (төмендегі «Көркем өнер» бөлімін қараңыз). Оның ЛСД және мескалинмен жасаған психоделикалық тәжірибелерін баяндайтын «Жайқау керемет» және «Ақылдың негізгі сынақтары және оның көптеген ұсақ-түйектері» сияқты мәтіндері жақсы белгілі. Оның ерекше саяхаттар туралы жазбалары мен өнер сыншылығы да осындай танымал. Мишо Плюм туралы әңгімелерімен де мәшһүр – «бейбіт адам» – әдебиет тарихындағы ең белсенді емес кейіпкер және оның көптеген бақытсыздықтары. Оның поэзиялық туындылары Францияда жиі қайта басылып шығады, онда олар француз әдебиетінің ұлы ақындарымен бірге оқытылады. 1955 жылы ол Франция азаматы болды және өмірінің соңына дейін сол жерде өмір сүрді. Ол сол кезде Франциядағы басқа да көрнекті әдеби тұлғалармен бірге румыниялық пессимист философ Эмиль Чиоранмен дос болды. 1965 жылы ол Grand Prix national des Lettres сыйлығын жеңіп алды, бірақ өмірінде алған барлық құрметтерді қабылдаудан бас тартты. Жапон аниматоры Рё Орикаса 2023 жылы Мишоның өлеңдерін «Жайқау керемет» атты қысқаметражды фильмге бейімдеді.
Henri Michaux (ɑ̃ʁi miʃo; 24 May 1899, Namur – 19 October 1984, Paris) was a Belgian born French poet, writer and painter. Michaux is renowned for his strange, highly original poetry and prose, and also for his art: the Paris Museum of Modern Art and the Guggenheim Museum in New York had major shows of his work in 1978 (see below, Visual Arts). His texts chronicling his psychedelic experiments with LSD and mescaline, which include Miserable Miracle and The Major Ordeals of the Mind and the Countless Minor Ones, are well known. So are his idiosyncratic travelogues and books of art criticism. Michaux is also known for his stories about Plume – "a peaceful man" – perhaps the most unenterprising hero in the history of literature, and his many misfortunes. His poetic works have often been republished in France, where they are studied along with the great poets of French literature. In 1955 he became a citizen of France, and he lived the rest of his life there. He became a friend of Romanian pessimist philosopher Emil Cioran around the same time, along with other literary luminaries in France. In 1965 he won the grand prix national des Lettres, which he refused to accept, as he did every honor he was accorded in his life. Japanese animator Ryo Orikasa adapted Michaux's poetry for the 2023 short film Miserable Miracle.
Саяхат
1930 және 1931 жылдары Мишо Жапония, Қытай және Үндістанды аралады. Осы саяхатының нәтижесінде "Азиядағы бір шетелдік" атты кітабы жарық көрді. Азия мәдениеті оның ең маңызды ықпалдарының біріне айналды. Буддизм философиясы және каллиграфия кейін көптеген өлеңдерінің басты тақырыбы болды және оның көптеген суреттеріне шабыт берді. Ол сондай-ақ Эквадорға сапар шегіп, осы аттас саяхат кітабын жариялады. Америка құрлығы бойынша саяхаты 1939 жылы Бразилияда аяқталды, ол онда екі жыл тұрды.
Бейнелеу өнері
Мишо – 1940-50 жылдары Тахист қозғалысымен байланысты болған, өте ерекше визуалды суретші. Бірақ бұл оның көркемдік жетістіктерінің шағын бөлігін ғана көрсетеді, мысалы, оның беттер мен бас суреттерінің көру иллюзиясын тудыратындай бейнелеуі. Оның туындыларында каллиграфия, асемиялық жазу және абстрактты экспрессионизм элементтерін қамтитын, тығыз және ишаралы сызықтар жиі қолданылады. 1978 жылы Париждегі Заманауи өнер мұражайы және Нью-Йорктегі Гуггенхайм мұражайында оның ең маңызды көрмелері өтті.
Мишо дайындаған таңдаулар
L'Espace du dedans (1944; қайта қаралған 1966). "Таңдалған жазбалар: Ішкі кеңістік" (The Space Within) Ричард Эллманның аудармасы (Жаңа бағыттар, 1951; 1968).
Ailleurs (1948). Voyage en Grande Garabagne (1936), Au pays de la Magie (1941) және Ici, Poddema (1946) жинақтары.
La Vie dans les plis (1949). "Қатпарлардағы өмір" Даррен Джексонның аудармасы (2016). Liberté d'action (1945), Apparitions (1946), Meidosems (суреттері бар басылым, 1948), Lieux inexprimables (1947) және Vieillesse de Pollagoras (бұрын жарияланбаған) жинақтары.
Ailleurs (1948). Compiles Voyage en Grande Garabagne (1936), Au pays de la Magie (1941) and Ici, Poddema (1946)
La Vie dans les plis (1949). Life in the Folds, trans. Darren Jackson (2016). Compiles Liberté d'action (1945), Apparitions (1946), Meidosems (illustrated edition, 1948), Lieux inexprimables (1947) and Vieillesse de Pollagoras (previously unpublished)
Ағылшын тіліндегі жинақтар
Мишо, ауд. Тео Савори (Unicorn Press, 1967)
Анри Мишо: Таңдамалы шығармалар, ауд. Майкл Файнберг (1979)
"Қараңғылық қозғалысы: Анри Мишо антологиясы", 1927–1984, ауд. және ред. Дэвид Болл (Калифорния университеті баспасы, 1994)
Біреу менің атымды ұрлағысы келеді және басқа да өлеңдер, ред. Нин Эндрюс (2004)
Қаламмен қалам, ауд. Ричард Сибёрт (2006). "Саисир" (1979) және "Par des traits" (1984) жинақтарын қамтиды.
Кенеттен, ауд. Рэндольф Хоу (1987) Hanuman Books
Тоталликке қарай: Таңдамалы шығармалар, 1929–1973, ауд. Луиза Ландес Леви (Shivastan, 2006)
Мың рет сынған: Үш кітап, ауд. Джиллиан Коноли (City Lights, 2014). "Сырқында 400 адам", "Бұзылған тыныштық" және "Күзет мұнаралары" жинақтарын қамтиды.
Тері астындағы дауылдар: Таңдалған өлеңдер, 1927–1954, ауд. Джейн Дрейкотт (2017)
Henri Michaux: A Selection, trans. Michael Fineberg (1979)
Darkness Moves: An Henri Michaux Anthology, 1927 1984, trans. and ed. David Ball (University of California Press, 1994)
Someone Wants to Steal My Name and Other Poems, ed. Nin Andrews (2004)
Stroke by Stroke, trans. Richard Sieburth (2006). Compiles Saisir (1979) and Par des traits (1984)
By Surprise, trans. Randolph Hough (1987) Hanuman Books
Toward Totality: Selected Works, 1929–1973, trans. Louise Landes Levi (Shivastan, 2006)
Thousand Times Broken: Three Books, trans. Gillian Conoley (City Lights, 2014). Compiles 400 Men on the Cross, "Peace in the Breaking", and Watchtowers on Targets
Storms Under the Skin: Selected Poems, 1927 1954, trans. Jane Draycott (2017)