Кіріспе

Бельгияда туған француз ақыны, жазушысы және суретшісі Анри Мишо (24 мамыр 1899, Намур – 19 қазан 1984, Париж) – француз ақыны, жазушысы және суретшісі. Мишо өзінің ерекше, өте жаңашыл поэзиясы және прозасымен, сондай-ақ өнерімен танымал: Париждегі қазіргі заманғы өнер мұражайы мен Нью-Йорктегі Гуггенхайм мұражайы 1978 жылы оның туындыларының ірі көрмелерін өткізді (төмендегі «Көркем өнер» бөлімін қараңыз). Оның ЛСД және мескалинмен жасаған психоделикалық тәжірибелерін баяндайтын «Жайқау керемет» және «Ақылдың негізгі сынақтары және оның көптеген ұсақ-түйектері» сияқты мәтіндері жақсы белгілі. Оның ерекше саяхаттар туралы жазбалары мен өнер сыншылығы да осындай танымал. Мишо Плюм туралы әңгімелерімен де мәшһүр – «бейбіт адам» – әдебиет тарихындағы ең белсенді емес кейіпкер және оның көптеген бақытсыздықтары. Оның поэзиялық туындылары Францияда жиі қайта басылып шығады, онда олар француз әдебиетінің ұлы ақындарымен бірге оқытылады. 1955 жылы ол Франция азаматы болды және өмірінің соңына дейін сол жерде өмір сүрді. Ол сол кезде Франциядағы басқа да көрнекті әдеби тұлғалармен бірге румыниялық пессимист философ Эмиль Чиоранмен дос болды. 1965 жылы ол Grand Prix national des Lettres сыйлығын жеңіп алды, бірақ өмірінде алған барлық құрметтерді қабылдаудан бас тартты. Жапон аниматоры Рё Орикаса 2023 жылы Мишоның өлеңдерін «Жайқау керемет» атты қысқаметражды фильмге бейімдеді.

Саяхат

1930 және 1931 жылдары Мишо Жапония, Қытай және Үндістанды аралады. Осы саяхатының нәтижесінде "Азиядағы бір шетелдік" атты кітабы жарық көрді. Азия мәдениеті оның ең маңызды ықпалдарының біріне айналды. Буддизм философиясы және каллиграфия кейін көптеген өлеңдерінің басты тақырыбы болды және оның көптеген суреттеріне шабыт берді. Ол сондай-ақ Эквадорға сапар шегіп, осы аттас саяхат кітабын жариялады. Америка құрлығы бойынша саяхаты 1939 жылы Бразилияда аяқталды, ол онда екі жыл тұрды.

Бейнелеу өнері

Мишо – 1940-50 жылдары Тахист қозғалысымен байланысты болған, өте ерекше визуалды суретші. Бірақ бұл оның көркемдік жетістіктерінің шағын бөлігін ғана көрсетеді, мысалы, оның беттер мен бас суреттерінің көру иллюзиясын тудыратындай бейнелеуі. Оның туындыларында каллиграфия, асемиялық жазу және абстрактты экспрессионизм элементтерін қамтитын, тығыз және ишаралы сызықтар жиі қолданылады. 1978 жылы Париждегі Заманауи өнер мұражайы және Нью-Йорктегі Гуггенхайм мұражайында оның ең маңызды көрмелері өтті.

Мишо дайындаған таңдаулар

L'Espace du dedans (1944; қайта қаралған 1966). "Таңдалған жазбалар: Ішкі кеңістік" (The Space Within) Ричард Эллманның аудармасы (Жаңа бағыттар, 1951; 1968).
Ailleurs (1948). Voyage en Grande Garabagne (1936), Au pays de la Magie (1941) және Ici, Poddema (1946) жинақтары.
La Vie dans les plis (1949). "Қатпарлардағы өмір" Даррен Джексонның аудармасы (2016). Liberté d'action (1945), Apparitions (1946), Meidosems (суреттері бар басылым, 1948), Lieux inexprimables (1947) және Vieillesse de Pollagoras (бұрын жарияланбаған) жинақтары.

Ағылшын тіліндегі жинақтар

Мишо, ауд. Тео Савори (Unicorn Press, 1967)
Анри Мишо: Таңдамалы шығармалар, ауд. Майкл Файнберг (1979)
"Қараңғылық қозғалысы: Анри Мишо антологиясы", 1927–1984, ауд. және ред. Дэвид Болл (Калифорния университеті баспасы, 1994)
Біреу менің атымды ұрлағысы келеді және басқа да өлеңдер, ред. Нин Эндрюс (2004)
Қаламмен қалам, ауд. Ричард Сибёрт (2006). "Саисир" (1979) және "Par des traits" (1984) жинақтарын қамтиды.
Кенеттен, ауд. Рэндольф Хоу (1987) Hanuman Books
Тоталликке қарай: Таңдамалы шығармалар, 1929–1973, ауд. Луиза Ландес Леви (Shivastan, 2006)
Мың рет сынған: Үш кітап, ауд. Джиллиан Коноли (City Lights, 2014). "Сырқында 400 адам", "Бұзылған тыныштық" және "Күзет мұнаралары" жинақтарын қамтиды.
Тері астындағы дауылдар: Таңдалған өлеңдер, 1927–1954, ауд. Джейн Дрейкотт (2017)