1897 ж. Гватемаладағы төңкеріс: Рейна Барриос президентінің өкімін ұзартуға қарсы көтеріліс, шайқастар, Сакатепекес қаласының тарихы және әкімшілік өзгерістер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1897 жылдың қыркүйегінде, мұхиттар аралық темір жол мен Орталық Америкалық көрмесінің сәтсіз аяқталуынан және кофе мен күмістің халықаралық бағасының төмендеуінен соң Гватемала басталған ауыр экономикалық дағдарыстан кейін, Кетцальтенанго халқы президент Хосе Мария Рейна Барриостың 1902 жылға дейін президенттік мерзімін ұзарту шешіміне қарсы қару көтерді. Көтерілісшілер тобы, олардың ішінде Рейна Барриостың кабинетінің бұрынғы хатшысы Просперо Моралес, 1897 жылдың 7 қыркүйегінде Сан-Маркосқа шабуыл жасады; бірнеше шайқастан және Окос, Коатепеке және Коломбадағы жеңістерден кейін көтерілісшілер 1897 жылдың 4 қазанында жеңіліске ұшырады. Осының нәтижесінде 1897 жылдың 23 қазанында Сан-Педро-Сакатепекез Сан-Маркос департаментінің астанасы болды. Қалалар қайта жаңартылды және 1935 жылдың 16 желтоқсанында генерал Хорхе Убико президенттігі кезінде Сан-Педро-Сакатепекезбен біріктіріліп, Ла-Унион Сан-Маркос муниципалитеті құрылды. Бірақ бұл жүйе тиімді болмады және Ла-Унион Сан-Маркос 1945 жылдың 20 шілдесінде таратылды, бірақ Сан-Педро-Сакатепекез Сан-Маркос департаментінің астанасын Сан-Маркос муниципалитетіне өткізді.
In September 1897, after the failure of both the interoceanic railroad and the Central American Expo and the deep economic crisis that Guatemala was facing after the plummeting international prices of both coffee and silver, the people of Quetzaltenango raised in arms against the decision of president José María Reina Barrios to extend his presidential term until 1902. A group of rebels, among them a former Secretary of Reina Barrios's cabinet Próspero Morales , began to combat on 7 September 1897 attacking San Marcos; after several battles and some gains in Ocos, Coatepeque and Colomba the rebels were definitely defeated on 4 October 1897. As a result, on 23 October 1897, San Pedro Sacatepéquez became the capital of San Marcos Department. The towns were rebuilt and on 16 December 1935, during the presidency of general Jorge Ubico, it was annexed to San Pedro Sacatepéquez forming the municipality of La Unión San Marcos. However, this system did not work and La Unión San Marcos was broken apart on 20 July 1945, but San Pedro Sacatepéquez lost the capital of San Marcos Department to the municipality of San Marcos.
21 ғасыр
XX ғасырдың соңында Сан-Маркос Орталық Америкадағы есірткі тасымалының өте маңызды орталығына айналды, ал бұл саладағы ірі тұлғалардың бірі Хуан Шамале Ортис болды. Ол кокаин тасымалымен тығыз айналысты және АҚШ билігі оны Орталық Америка арқылы АҚШ-қа 40 тоннадан астам кокаин жеткізуге көмектескен деп айыптады. Ортис жергілікті балықшылармен бірге кішкентай балық аулау қайықтарында кокаинды контрабандалық жолмен тасыды, сондай-ақ есірткіні тасымалдау үшін жартылай суасты кемелерін жасауға тапсырыс берген болуы мүмкін. Ортис ірі апиын мак өндіретін Сан-Маркос департаментін де бақылады, онда ол халық арасында танымал болды. Ол Сан-Маркос қаласының маңында кем дегенде ондаған жер телімдеріне иелік етті, көптеген адамдарды жұмысқа орналастырды, сонымен қатар жергілікті тұрғындардың қолдауын алу үшін мерекелер ұйымдастырып, сұлулық конкурстарын демеушілік етті. Сан-Маркос Гватемаланың ең маңызды аймақтарының бірі болып табылады, себебі ол таулы аймақтарға, Мексикаға және Тынық мұхитының жағалауына жақын орналасқан, Оңтүстік Америкадан келетін есірткінің көп бөлігі осы жерге түседі. Ортис аймақтағы жергілікті саясаткерлер мен полицияға ықпал етіп, өзінің қызметін жүзеге асыру үшін күшті жергілікті қолдау желісіне сүйенді. Ол Синалоа картелімен келісім жасап, Тынық мұхиты арқылы келетін есірткіні тасымалдауға көмектескен болуы мүмкін. Ортис Шамале 2011 жылы Кетцальтенангода ұсталды және 2014 жылы АҚШ-қа экстрадицияланды, онда оған 262 ай түрме жазасы берілді. Ортистің 2011 жылы ұсталған кезде жергілікті тұрғындар оны босату талабымен наразылық акциясын өткізді.
Towards the end of the 20th century San Marcos became a hot spot for drug trafficking in Central America, and one of the top lords was Juan Chamalé Ortiz, who was heavily involved in cocaine trafficking, and was accused by US authorities of helping to move over 40 tons of cocaine through Central America en route to the United States. Ortiz worked with local fishermen to smuggle cocaine in small fishing boats and may have also commissioned semi submersibles to transport the drug. Ortiz also controlled a major opium poppy producing area, the San Marcos Department, where he was a popular local figure. He owned at least ten estates in his area of operations, centered in San Marcos city, and provided numerous jobs, in addition to cultivating local support by throwing parties and sponsoring beauty contests. San Marcos is one of the most important regions in Guatemala given its proximity to the highlands, Mexico and to the Pacific Ocean coast, where most of the drugs coming from South America land. Ortiz exerted influence over local politicians and police in the region, and relied on a powerful local support network to conduct his business. He is thought to have worked out a deal that made him the Sinaloa Cartel's top transporter, helping the Mexican group move drugs that arrived via Pacific routes. Ortiz Chamalé was captured in 2011 in Quetzaltenango and extradited to the United States in 2014 where he was sentenced to 262 months in jail; when Ortiz was arrested in 2011, locals protested to demand his release.
Климат
Сан-Маркос Кёппен климаттық жіктеліміне сәйкес, субтропиктік тау климатына ие (климаттық типі Cwb). Жыл бойы ауа райы жағымды, жылы болғанымен, таңертеңдер салқын немесе суық болады. Екі маусым бар: қарашадан сәуірге дейінгі құрғақ маусым және мамырдан қазанға дейінгі жаңбырлы маусым, ол жылдық жауын-шашынның басым бөлігін құрайды.
San Marcos has a subtropical highland climate (climate type Cwb), according to the Köppen climate classification. The weather is pleasant to warm, though with cool to cold mornings, throughout the year. There are two seasons: the dry season from November to April and the wet season from May to October, which produces almost all the annual rainfall of about .