Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде қолданылатын ойын карталарының жиынтығы
Playing card deck used in English speaking countries
Қазіргі таңда ең көп қолданылатын ойын карталары – стандартты 52 картадан тұратын француз стиліндегі жиынтық. Ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде ойын карталары үшін қолданылатын жалғыз дәстүрлі жиынтық осы болып табылады. Алайда, әлемнің көптеген елдерінде ол неміс, итальян, испан немесе швейцар стиліндегі әртүрлі жүйелерге ие, көбінесе ескірек, басқа дәстүрлі жиынтықтармен бірге қолданылады. Француз стиліндегі карталардың әлемдегі ең көп таралған үлгісі және ағылшын тілді елдерде кеңінен қолданылатын жалғыз үлгі – ағылшын үлгісіндегі жиынтық. Екінші ең көп таралған үлгі – Францияда жасалған, бірақ Испания, Италия, Осман империясы, Балқан аймағы, Солтүстік Африка және Таяу Шығыстың көп бөлігіне тараған бельгиялық Генуя үлгісі. Бұдан басқа, халықаралық және аймақтық үлгілер де бар, мысалы, Италияда қолданылатын 52 картадан тұратын итальян стиліндегі жиынтықтар. Испания және Швейцария сияқты басқа аймақтарда дәстүрлі жиынтық 36, 40 немесе 48 картадан тұрады.
The standard 52 card deck of French suited playing cards is the most common pack of playing cards used today. In English speaking countries it is the only traditional pack used for playing cards; in many countries of the world, however, it is used alongside other traditional, often older, standard packs with different suit systems such as those with German , Italian , Spanish or Swiss suits. The most common pattern of French suited cards worldwide and the only one commonly available in English speaking countries is the English pattern pack. The second most common is the Belgian Genoese pattern, designed in France, but whose use spread to Spain, Italy, the Ottoman Empire, the Balkans and much of North Africa and the Middle East. In addition to those, there are other major international and regional patterns including standard 52 card packs, for example, in Italy that use Italian suited cards. In other regions, such as Spain and Switzerland, the traditional standard pack comprises 36, 40 or 48 cards.
Құрамы
Стандартты 52 карталық француздық жиынтық төрт түрдің әрқайсысы үшін 13 атаудан тұрады: мақпал, ромб, жүрек және пика. Әр түрде үш арнайы карта (беттік карталар) – король, патшайым және валет болады, олардың суреттері екі жақты (қос басты) болып келеді. Әр түрде сонымен қатар бірден (туз) онға дейін саналған он сан картасы немесе нүктелі карталар бар. Бір нүктесі бар карта туз деп аталады. Әр нүктелі картада оның санына сәйкес нүктелер саны (түрдің белгілері) және тиісті сан (туз үшін "А" емес) кемінде екі бұрышта көрсетіледі. Бұған қоса, саудалық жиынтықтарда көбінесе бірден алтыға дейін жокерлер кездеседі; ең көп таралғаны – 20-шы ғасырдың ортасынан бері екі немесе үш. Жокерлер кейде пішінімен немесе түсімен бір-бірінен ерекшеленеді, себебі кейбір карта ойындарына қосымша карталар қажет. Жокерлер жоғалған немесе зақымдалған карталарды алмастыру үшін де қолданылуы мүмкін. Стандартты 52 карталық жиынтықтың мүмкін болатын орналасуларының саны 52! немесе 80,658,175,170,943,878,571,660,636,856,403,766,975,289,505,440,883,277,824,000,000,000,000-ға тең. (Комбинаториканы қараңыз)
A standard 52 card French suited deck comprises 13 ranks in each of the four suits: clubs , diamonds , hearts and spades Each suit includes three court cards (face cards), King, Queen and Jack, with reversible (i. e. double headed) images. Each suit also includes ten numeral cards or pip cards, from one (Ace) to ten. The card with one pip is known as an Ace. Each pip card displays the number of pips (symbols of the suit) corresponding to its number, as well as the appropriate numeral (except "A" for the Ace) in at least two corners. In addition, commercial decks often include from one to six Jokers; most commonly two or three since the mid 20th century. The Jokers are often distinguishable from one another, either in design or colour, as some card games require these extra cards. The Jokers can also be used as replacements for lost or damaged cards. There are exactly 52! or 80,658,175,170,943,878,571,660,636,856,403,766,975,289,505,440,883,277,824,000,000,000,000 possible arrangements of a standard 52 card deck. (See combinatorics)
Дизайн
Француз палубасының ең танымал стандартты үлгісі – ағылшын үлгісі (жоғарыда суреттелген), кейде Халықаралық үлгі немесе Англо-американдық үлгі деп те аталады. Екінші ең көп таралған бельгиялық генуэздік үлгі, Францияда экспорт үшін жасалып, Испанияға, Италияға, Осман империясына, Балқан жартыдауына және Солтүстік Африканың және Таяу Шығыстың көп бөлігіне тарады. Дегенмен, нақты сақталуына қатысты ешқандай ресми талап жоқ, және түрлі елдердегі түрлі өндірушілер шағын өзгерістер енгізеді. Мысалы, Германияда ASS Altenburger және Ravensburger компанияларының стандартты покер және румми жиынтықтарының өлшемдері 92 × 59 мм құрайды. Австрияның Piatnik компаниясы бридж, покер және вист ойындарына арналған 89 × 58 мм өлшемді жиынтықтарды сатады; ал Ұлыбританияның Waddingtons компаниясы 88 × 58 мм өлшемді стандартты жиынтықтарды шығарады. Орташа өлшемді (әдетте) және кішкентай өлшемді (әдетте) сияқты басқа да өлшемдер бар. Бұлар көбінесе сабырлылық немесе пасьянс ойындарына арналған.
The most popular standard pattern of the French deck is the English pattern (pictured above), sometimes referred to as the International pattern or Anglo American pattern. The second most common is the Belgian Genoese pattern, which was designed in France for export and spread to Spain, Italy, the Ottoman Empire, the Balkans and much of North Africa and the Middle East. However, there is no formal requirement for precise adherence and minor variations are produced by various manufacturers in different countries. In Germany, for example, standard Poker and Rummy packs by ASS Altenburger and Ravensburger measure 92 × 59 mm. Austria's Piatnik sells packs marketed for Bridge, Poker and Whist measuring 89 × 58 mm; while Britain's Waddingtons produce generic packs sized at 88 × 58 mm. Other sizes are also available, such as a medium size (usually ) and a miniature size (typically ). These are often intended for playing patience or solitaire games.
Белгілер
Кейбір палубаларға қосымша дизайн элементтері кіреді. Казино блэкджек палубаларында карталардың номиналын тексеруге арналған машинаға арналған белгілер немесе кіріктірілген айна арқылы қолмен тексеруге мүмкіндік беретін номиналдардың орналасуы өзгертілуі мүмкін. Көптеген казино және пасьянс палубаларында екі емес, төрт индекс болады. Кейбір заманауи палубаларда бетінің шетінде штрих-код белгілері бар, олар машинамен сұрыптауға мүмкіндік береді (әсіресе бір уақытта өтетін жарыстарда, онда бір қолды көптеген әртүрлі орындарда ойнауға болады, мысалы, дюбликат бридж). Кейбір палубаларда айқындық үшін үлкен индекс болады. Бұлар кейде көру қабілеті нашарлаған егде жастағы адамдарға арналған "қарттарға арналған" карталар ретінде сатылады, бірақ оларды покер сияқты ойындарда да қолдануға болады, онда қашықтықтан карталарды оқу пайдалы және қолдардың мөлшері шағын болады.
Some decks include additional design elements. Casino blackjack decks may include markings intended for a machine to check the ranks of cards, or shifts in rank location to allow a manual check via an inlaid mirror. Many casino decks and solitaire decks have four indices instead of just two. Some modern decks have bar code markings on the edge of the face to enable them to be sorted by machine (for playing duplicate bridge, especially simultaneous events where the same hands may be played at many different venues). Some decks have large indices for clarity. These are sometimes sold as 'seniors' cards for older people with limited eyesight, but may also be used in games like stud poker, where being able to read cards from a distance is a benefit and hand sizes are small.
Төрт түсті пакеттер
Стандартты француздық карта жинағында пика мен клубқа қара, жүрек пен ромбқа қызыл түс қолданылады. Дегенмен, кейбір жинақтарда түстерді бір-бірінен оңай ажырату үшін төрт түс пайдаланылады. Бірнеше схема бар: ең көп таралғаны – ағылшын покер форматы, онда қара пика (♠), қызыл жүрек (♥︎), көк ромб (♦︎) және жасыл клуб (♣︎) қолданылады. Тағы бір кең таралған жүйе неміс карталарына негізделген, онда жасыл пика (♠︎), сары ромб (♦︎), қызыл жүрек (♥︎) және қара клуб (♣) пайдаланылады.
The standard French suited pack uses black for the spades and clubs, and red for the hearts and diamonds. However, some packs use four colours for the suits in order to make it easier to tell them apart. There are several schemes: a common one is the English Poker format with black spades (♠), red hearts (♥︎), blue diamonds (♦︎), and green clubs (♣︎). Another common system is based on the German suits and uses green spades (♠︎), yellow diamonds (♦︎), red hearts (♥︎), and black clubs (♣).
Номенклатура
Белгілі бір картаның толық атауы жазылғанда, алдымен картаның құны, содан кейін масти жазылады, мысалы, "клубтан жеті" немесе "Клубтан Жеті". Қысқартылған жазуда да құны бірінші болып келгенін көруге болады, мысалы "7♣︎"; мұндай жазу покерде жиі қолданылады. Бірақ, көбінесе басқа да материалдарда масти алға жазылады, мысалы, бір карта үшін "♠K" немесе бірнеше карта үшін "♠AKQ". Бұл бридж туралы жазғанда кең таралған, себебі картаны (лар) және келісімшартты ажыратуға көмектеседі (мысалы, "4♥" – төрт жүректің келісімшарты). Ондықтарды "T" деп қысқартуға болады немесе "10" деп жазуға болады.
When giving the full written name of a specific card, the rank is given first followed by the suit, e. g., "seven of clubs" or "Seven of Clubs". Shorthand notation may reflect this by listing the rank first, "7♣︎"; this is common usage when discussing poker; but it is equally common in more general sources to find the suit listed first, as in "♠K" for a single card or "♠AKQ" for multiple cards. This is common practice when writing about bridge as it helps differentiate between the card(s) and the contract (e. g. "4♥", a contract of four hearts). Tens may be either abbreviated to T or written as 10.
Юникод
Unicode 7.0 нұсқасынан бастап, ойын карталары енді қолданысқа енгізілді. Назар аударыңыз, төмендегі кестеде ("Карталар", Диапазоны: 1F0A0–1F0FF) Tarot Nouveau колодасының карталарымен қатар стандартты 52 картадан тұратын колода да бар.
As of Unicode 7.0, playing cards are now represented. Note that the following chart ("Cards", Range: 1F0A0–1F0FF) includes cards from the Tarot Nouveau deck, as well as the standard 52 card deck.