Кіріспе

Колумбияның саяси партиясы

Колумбия Коммунистік партиясы (исп. PCC) – Колумбиядағы заңды коммунистік партия. Ол 1930 жылы Колумбия Коммунистік партиясы ретінде құрылды, сол кезде ол Коминтерннің Колумбия бөлімі болды. Партияны Хайме Кайседо басқарады және «Voz» атты апталық газет шығарады. Колумбияның революциялық қарулы күштері (ФАРК) 1964 жылы ККП-ның қарулы қанаты ретінде құрылды, бірақ екі ұйым 1993 жылы жекеленді.

Тарих

Колумбия Коммунистік партиясы 1930 жылы Коминтерннің Колумбиядағы филиалы ретінде құрылды. Партия колумбиялық жұмысшылардың жағдайын жақсартуға және колумбиялық қоғамның төменгі топтарының құқықтарын кеңейтуге ұмтылды. ККП арқылы жұмысшылардың топтары үкімет пен корпорациялардың қағидалары мен іс-қимылдарына қарсы күресу үшін ұйымдасты. Бұл топтар «шаруалар лигасы» деп аталды және наразылық акцияларын және жұмысшылар ереуілін үйлестіретін, мемлекеттік зорлық-зомбылыққа тойтарыс беретін және жергілікті халықты қорғауға тырысатын байланыс желісін құрды. Мемлекет бұл топтардың іс-қимылдарына ККП-ның ықпалын басып тастау үшін әскери күш қолданды. Бұл жобаға 25 мыңнан астам колумбиялық азамат қолдау көрсетті. «La Violencia» оқиғалары кезінде және «La Frente Nacional» (Ұлттық фронт) құрылғаннан кейін Колумбия үкіметі коммунистік топтарды қуғынға алып, жерді иеленуді жалғастырды. ККП партизандық топтармен және жергілікті коммунистік жасақтармен байланыс жасады, олар ұлттық үкіметке қарсы көтеріліс жасауын жалғастырды. Мұндай партизандық топтардың көпшілігі 1950 жылдардың басында генерал Густаво Рохас Пинилья жариялаған бейбіт келісім кезінде таратылып, демобилизацияланды, бірақ түрлі ұйымдар жұмылдыру жұмыстарын жалғастырды. ККП жетекшілері партизандық көшбасшылармен бірігіп, «Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia—Ejército del Pueblo» (Колумбияның Революциялық Қарулы Күштері – Халық Армиясы) немесе FARC құрды. ККП 1993 жылға дейін FARC-пен байланыста болды. ККП-ның үш мүшесі Шығыс Германияның Мемлекеттік қауіпсіздік министрлігінде (MfS) оқытылғаны белгілі болды; «Министрдің арнайы мәселелер жөніндегі жұмыс тобы» (Arbeitsgruppe des Ministers, Aufgabenbereich Sonderfragen – AGM/S) ұйымдастырған және КГБ офицерлерімен бірге өткізілген бұл курстарда жасырын әрекеттер мен саботаж техникасының кең ауқымы оқытылды, бірақ қосымша мәліметтер жоқ. ККП Әлеуметтік және саяси фронт (FSP) партиялық коалициясының негізін қалаушы мүшесі болды, ол кейіннен Альтернативті демократиялық полюс (PDA) одағына бірікті. 2012 жылдың тамызында ККП Патриотикалық наурызға қатысқандықтан PDA-дан шығарылды. Сайланған президент Густаво Петро 2022 жылдың 6 тамызында ККП мүшесі Глория Инес Рамирес Колумбияның жаңа Еңбек министрі болады деп хабарлады. Бұл Колумбия үкіметінде ККП мүшесінің алғаш рет министрлік лауазымға тағайындалғанын білдірді.

Алғашқы жылдар

Колумбияда 1940 жылдардың соңынан бастап 1950 жылдардың ортасына дейін болған Ла Виоленсия азамат соғысы кезінде және одан кейін коммунистер бірнеше либералдық партизандық және ауылдық тәртіпсіз күштермен тығыз байланыс орнатты, олардың көпшілігі ресми Колумбиялық Либералдық партиясына номиналды түрде тәуелді болды және ақырында сол кезеңнің соңында демобилизацияланды. Коммунистік партиямен (ККП) тікелей байланысы бар топтар қару-жарақтары мен ұйымдық құрылымдарын көбінесе сақтап, демобилизацияланбады. 1947 жылы ККП-нің бұрынғы мүшелері қысқа ғұмырлы Коммунистік Еңбек партиясын құрды. Кейін, 1964 жылы осы партизандардың бір бөлігі Колумбияның Революциялық Қарулы Күштеріне (FARC EP) айналды, ол бастапқыда Коммунистік партияның ресми қарулы қанаты ретінде қарастырылды. ККП жетекшілері көбінесе 1960 және 1970 жылдары қалаларда жұмыс істеді, бірақ FARC операцияларын қолдады, FARC мүшелері мен бөлімшелері үшін тұрақты түрде ынтымақтастық және қайырымдылық жиналыстарын өткізді, сондай-ақ кейде басқа да көмек түрлерін (жабдық, құрал-жарақ, барлау, саяси кадрлар немесе идеологиялық әдебиеттер) ұсынды. ККП партизандардың әрекеттерін Колумбиядағы капитализм мен империализмге қарсы күрестің қарулы бөлігі ретінде ақтады, сонымен бірге ол заңды сайлау науқандарына тәуелсіз түрде қатысуын жалғастырды. Екі іс-әрекет те "күрестің барлық формаларын біріктіру" деп аталатын тұжырымның өз орнына ие екенін мойындады, бұл тұжырымды ККП және FARC жиі қолданды.

Бөлшектеу

Бірте-бірте ПКК және ФАРК ЕП саяси тұрғыдан, әсіресе 1980-ші жылдардың соңында, біртінде алшақтады. Екі ұйымның да ішкі пікірталастары болды, мысалы, Unión Patriótica құрылған кезде қай ұйым оған үлкен әсер етеді және бақылайды (соңында ПКК осы мәселеде ФАРК үстемдігін қабылдады), сондай-ақ UP зорлық-зомбылыққа ұшырағаннан кейін сайлауға қатысуды жалғастыру туралы мәселе (1987 жылдан бастап ФАРК UP-дің заңды қызметінен бөліне бастады). Басқа да келіспеушіліктерге ПКК-нің Суық соғыс кезінде ресми кеңестік саясаттағы өзгерістерге бейімділігі жатуы мүмкін, ал ФАРК ЕП мұны міндетті деп санамады. Берлин қабырғасы құлағаннан кейін екі тараптың арасындағы жағдай одан да шатасты. Сол кезде ПКК және UP жетекшілігінің кейбір мүшелері "барлық күрес түрлерін біріктіру" принципін де күмәндандырды. 1993 жылы ПКК ФАРК-тен ресми түрде жарылды. Осының нәтижесінде 2000 жылы жеке Колумбия коммунистік партиясы құрылды, бірақ 1990 жылдардың көп бөлігінде ФАРК-қа негізделген жеке ішкі партиялық құрылым де-факто болды. Екі ұйым да өз қызметтерінде толығымен бөлек болды, бірақ екі партияның жекелеген мүшелері кейде жұмыс байланыстарын сақтап отыруы мүмкін.

Қуғын-сүргін

Өз тарихының көп бөлігінде Коммунистік партия (ҚКК) жеке тұлғалар, қазіргі және зейнеткерлік мемлекеттік қызметкерлер және басқалар тарапынан қудалау мен мазақтауға ұшырады. ҚКК 1980-жылдардың басынан 1990-жылдардың ортасына дейін жартылай әскери қырғындар мен кісі өлтірулер салдарынан күрт әлсіреді. ҚКК-нің жетекші қайраткері Артуро Диас Гарсия 2005 жылғы 21 желтоқсанда Толима облысы Ибагэ муниципалитетіндегі Точе ауданында өлтірілді. Коммунистік партияның орталық комитетінің мүшесі Дэвид Равелоның қолдаушылары, ол муниципалитет шенеунігін өлтіруге қатысқаны үшін 18 жылға сотталған, оның саяси тұтқын екенін және заңсыз қудаланғанын мәлімдейді. 1980 жылдан бері 7000-ге жуық коммунист белсендісі қаза тапты.