Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тері және басқа да қорғаныш мүшелері
Skin and other protective organs
Интегумент жүйесі – жануарлар денесінің ең сыртқы қабатын құрайтын мүшелер жиынтығы. Ол жануардың денесін қорғау және күтіп ұстау үшін сыртқы орта мен ішкі ортаның арасында физикалық тосқауыл ретінде қызмет ететін тері мен оның қосымшаларынан тұрады. Көбінесе бұл – дененің сыртқы терісі. Интегумент жүйесіне тері, шаш, қабықшалар, қауырсындар, есекқұлақтар және тырнақтар кіреді. Ол су балансын сақтау, терең тіндерді қорғау, қалдықтарды шығару, дене температурасын реттеу сияқты қосымша функцияларды да атқарады, сонымен қатар ауырсыну, сезім, қысым және температураны анықтайтын сезімтал рецепторлардың орналасу орыны болып табылады.
The integumentary system is the set of organs forming the outermost layer of an animal's body. It comprises the skin and its appendages, which act as a physical barrier between the external environment and the internal environment that it serves to protect and maintain the body of the animal. Mainly it is the body's outer skin. The integumentary system includes skin, hair, scales, feathers, hooves, and nails. It has a variety of additional functions: it may serve to maintain water balance, protect the deeper tissues, excrete wastes, and regulate body temperature, and is the attachment site for sensory receptors which detect pain, sensation, pressure, and temperature.
Тері
Тері – адам организмінің ең ірі мүшелерінің бірі. Адамның жалпы дене салмағының 12-15 пайызын құрайды және 1,5-2 м² ауданды жабады. Тері (интегмент) – кем дегенде екі негізгі тіндік қабаттан: эпидермис пен дермистен тұратын күрделі мүше. Эпидермис – сыртқы ортаға бастапқы кедергі келтіретін ең сыртқы қабат. Ол дермадан базалық мембрана (базалық ламина және ретикулалық ламина) арқылы бөлінеді. Эпидермисте меланоциттер орналасқан, олар теріге түс береді. Эпидермистің ең терең қабатында да жүйке ұштары бар. Оның астында дерма екі бөлімнен тұрады: папиллярлық және ретикулалық қабаттар. Онда дәнекер тіндер, қан тамырлары, бездер, түк қуыстары, түк тамырлары, сезімтал жүйке ұштары және бұлшық тіндері болады. Интегмент пен денедегі терең жатқан бұлшық еттер арасында өте жұқа жалғаушы және майлы тіндерден құралған гиподермис деп аталатын тері асты аймағы орналасқан. Көптеген коллаген шоғырлары дерманы гиподермиске бекітеді, бұл терінің көп бөлігінің терең тіндер қабаттарында еркін қозғалуына жағдай жасайды.
The skin is one of the largest organs of the body. In humans, it accounts for about 12 to 15 percent of total body weight and covers 1.5 to 2 m2 of surface area. The skin (integument) is a composite organ, made up of at least two major layers of tissue: the epidermis and the dermis. The epidermis is the outermost layer, providing the initial barrier to the external environment. It is separated from the dermis by the basement membrane (basal lamina and reticular lamina). The epidermis contains melanocytes and gives color to the skin. The deepest layer of the epidermis also contains nerve endings. Beneath this, the dermis comprises two sections, the papillary and reticular layers, and contains connective tissues, vessels, glands, follicles, hair roots, sensory nerve endings, and muscular tissue. Between the integument and the deep body musculature there is a transitional subcutaneous zone made up of very loose connective and adipose tissue, the hypodermis. Substantial collagen bundles anchor the dermis to the hypodermis in a way that permits most areas of the skin to move freely over the deeper tissue layers.
Эпидермисі
Эпидермис – сыртқы ортадан қорғанудың бірінші қатары болып табылатын күшті, беткі қабат. Адамның эпидермисі қабатталған жалпақ эпителий жасушаларынан құралған, олар төрт-бес қабатқа бөлінеді: stratum corneum, stratum granulosum, stratum spinosum және stratum basale. Тері қалың болатын жерлерде, мысалы, алақан мен табан бөліктерінде, stratum corneum мен stratum granulosum арасында stratum lucidum деп аталатын қосымша қабат болады. Эпидермис базальды қабаттағы дің жасушаларынан жаңарып түзіледі, олар роговицаға айналады. Эпидермистің өзі қан тамырларымен қамтамасыз етілмейді және қоректік заттарды өзінің астыңғы дермасынан алады. Адам денесіндегі терідің көп бөлігі кератинделген, бірақ ауыздың ішкі беті сияқты шырышты қабықтар бұған кірмейді. Кератинделмеген жасушалар судың беткі қабатта "тұрақтап" қалуына мүмкіндік береді. Кератин ақуызы эпидермальды тінді қатайтып, тырнақтарды құрайды. Тырнақтар матрица деп аталатын жұқа аймақтан аптасына шамамен 1 мм өседі. Лунула – тырнақтың табанындағы ай тәрізді аймақ, ол матрицалық жасушалармен араласып, ақшыл түсті болады. Тырнақтар тек приматтарда ғана кездеседі. Басқа омыртқалы жануарларда әр саусақтың ұшындағы кератиндеу жүйесі тырнақтар немесе егіздерді жасайды.
The epidermis is the strong, superficial layer that serves as the first line of protection against the outer environment. The human epidermis is composed of stratified squamous epithelial cells, which further break down into four to five layers: the stratum corneum, stratum granulosum, stratum spinosum and stratum basale. Where the skin is thicker, such as in the palms and soles, there is an extra layer of skin between the stratum corneum and the stratum granulosum, called the stratum lucidum. The epidermis is regenerated from the stem cells found in the basal layer that develop into the corneum. The epidermis itself is devoid of blood supply and draws its nutrition from its underlying dermis. The majority of the skin on the human body is keratinized, with the exception of the lining of mucous membranes, such as the inside of the mouth. Non keratinized cells allow water to "stay" atop the structure. The protein keratin stiffens epidermal tissue to form fingernails. Nails grow from a thin area called the nail matrix at an average of 1 mm per week. The lunula is the crescent shape area at the base of the nail, lighter in color as it mixes with matrix cells. Only primates have nails. In other vertebrates, the keratinizing system at the terminus of each digit produces claws or hooves.