Фарнборо әуежайы: тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Фарнборо әуежайы (бұрын TAG Farnborough Airport, RAE Farnborough, ICAO коды EGLF деп аталатын) – Англияның Хэмпшир графтығы, Рашмур қаласындағы бизнес- және жеке авиацияға арналған әуежай. Әуежай Рашмурдың жер аумағының шамамен 8%-ын құрайды. Farnborough Aerodrome компаниясы CAA-ның (No P864) қанатын алған, жолаушыларды тасымалдауға немесе лицензия иесі (TAG Farnborough Airport Limited) бекіткен ұшу оқуларына рұқсат беретін қалыпты лицензиясына ие. Ұлыбританиядағы алғашқы қозғалтқышты ұшу 1908 жылғы 16 қазанда Фарнборода болды, сол кезде Сэмюэл Коди өзінің No 1 британдық әскери ұшағымен көтерілді. Аэродром жұп жылдары өткізілетін Фарнборо әуешоуының үйі болып табылады. Сонымен қатар, ол жерде Авиациялық апаттарды тергеу бюросы (AAIB) және Теміржол апаттарын тергеу бюросының оңтүстік кеңсесі (RAIB) орналасқан, екеуі де Көлік министрлігінің құрамында.

Тарих

Фарнборо әуежайының ұзақ тарихы бар, ол 20-шы ғасырдың басында Ұлыбританиядағы Корольдік әуе шары зауытының құрылысымен және 1908 жылы Ұлыбританиядағы алғашқы қозғалтқышты ұшумен басталды. Бұл кейіннен Корольдік әуе кемесі институтына айналды, және осы байланыс Фарнборо әуе ғылымдары сенімі мұражайында сақталып қалды. Фарнборо әуежайы мен RAE Германияның 1940 жылғы 13 тамыздағы Junkers Ju 88 ұшақтарымен бомбалауына ұшырады. Азаматтық аймақты 2003 жылға дейін Фарнборо бизнес авиациясы басқарды, содан кейін Қорғаныс министрлігі Фарнбородағы қызметін тоқтатты. Барлық тәжірибелік ұшақтар MoD Боскомб Даунға көшірілді, ал әуежай TAG Aviation компаниясына тиесілі болды. 2019 жылдың 27 қыркүйегінде TAG Farnborough Airport Ltd компаниясын Macquarie Infrastructure and Real Assets (Europe) Limited сатып алды. 2019 жылдың 10 қазанында компания Farnborough Airport Ltd деп атау өзгертті. Zерттеу компаниясы QinetiQ-тің коммерциялық қорғаныс зерттеулері Коди технологиялық паркінде жалғасуда. Фарнборо әуежайы 2008 жылғы Джеймс Бондтың "Кванттық жұбаныш" фильмінде Бонд ұшатын Австрия әуежайы ретінде көрсетілді. Сондай-ақ, 2010 жылғы "Inception" фильмінің түсіріліміне де осы әуежай пайдаланылды.

Инфрақұрылым

TAG әуежайды Қорғаныс министрлігінен басқаруға алғаннан кейін, жаңа инфрақұрылымдық жобаларға, соның ішінде жаңа радар құрылғысына және жаңадан төселген ұшу-қону жолағына инвестиция жасады. Ең көзге түсетін жаңа құрылыстар – жаңа бақылау мұнарасы, үлкен ангар және 2006 жылы ашылған жаңа терминал ғимараты болды, олардың барлығы Reid Architecture және Buro Happold компанияларымен жобаланған. Бұл жобалар бірнеше сыйлыққа ие болды және 2007 жылы Building журналының «Жыл құрылысы» номинациясына ұсынылды. Терминалдың ресми ашылуына принц Эндрю қатысты.

Операциялар

Аэропорттағы қызмет 1989 жылғы төмен деңгейден 2018 жылы шамамен 30 000 қозғалысқа дейін өсті. Аэропортта Ұлыбританияның ірі бизнес-авиациялық компаниялары орналасқан, оның ішінде Gama Aviation, Executive Jet Charter және Bookajet. Фарнборо әуежайының трафигінің басым бөлігі дәстүрлі бизнес-авиациямен байланысты. Әуежай сондай-ақ Boeing BBJ және Airbus A319CJ сияқты үлкен ұшақтарды пайдаланатын операторлар үшін де танымал; алайда, мұндай ұшақтарды пайдалану қатаң шектеледі, авиашоу кезінен басқа BBJ2-ден үлкен ұшақтарға рұқсат берілмейді. Әуежайдағы жалғыз тұрақты рейстер жеке және BAE Systems компаниясымен орындалады, оның бас кеңсесі әуежайдың жанында орналасқан: компания Warton Aerodrome-ге күніне екі рет шаттл рейсін (дүйсенбі-бейсенбі) және жұма күні Warton-ға бір шаттл рейсін Embraer 135 ұшағымен жүргізеді. BAE сонымен қатар Walney аралына Beechcraft King Air 200 ұшағымен 1-4 рет күніне (дүйсенбі-жұма) рейстер орындайды. Фарнборо әуежайы бұрын Citelynx компаниясының операциялық базасы болған, бірақ ол қазір тоқтатылды. Авиациялық апаттарды тергеу бюросының бас кеңсесі Фарнборо әуежайындағы кешенде орналасқан Фарнборо Хаусының ішінде орналасқан. Теміржол апаттарын тергеу бюросының оңтүстік кеңсесі де сол жерде, ААІБ кеңсесінің жанында орналасқан.

Оқиғалар мен жазатайым оқиғалар

1952 жылы 6 қыркүйекте Фарнборо әуе көрмесінде де Гавиленд DH.110 Sea Vixen прототипі құлап түсті. Ұшақ, дыбыс жылдамдығын жеңе алатынын көрсеткен демонстрациядан кейін, ауада ыдырап, екі ұшқыштан – сынақшы ұшқыш және рекордтар жасаушы Джон Дерри мен Тони Ричардстың қатарында 31 адам қаза тапты.

Әуежайды кеңейтуге қарсылық

Бастапқыда әуежай жылына 28 000 рейспен шектелген, оның ішінде демалыс күндері 2500-ден астам рейс рұқсат етілмеген. 2005 жылдың қазан айында TAG, Rushmoor Borough Council-ге демалыс күндерігі шектеуді көтеру туралы өтініш берді. Өтініш бастапқыда қабылданбады, бірақ 2008 жылдың наурыз айында үкімет, қоғамдық тыңдаудан кейін шағымды қабылдады. 2009 жылы Rushmoor Borough Council жылдық жалпы шекті 50 000 рейске дейін көтеру туралы қосымша өтінішті қабылдамады, ал оған қарсы шағым 2010 жылдың мамырында қарастырылды. 2011 жылдың ақпанында бірлескен мемлекеттік хатшылар жоспарлау шағымын қолдап, 2019 жылға дейін кезең-кезеңмен жылдық 50 000 рейске рұқсат беруге шешім қабылдады. Англия мен Уэльстің Жасыл партиясы үкіметтің бейтараптығына күдік туғызды, себебі жергілікті басқару министрі Эрик Пиклс, TAG бас директоры Брэндон О'Райли қатысқан лоббилік кешке қатысты. Бизнес-әуежайға қарсылық Blackwater Environmental Justice ұйымымен тіркелді, ал жергілікті тұрғындар әуежай кеңейтуіне қарсылық көрсету үшін Farnborough Aerodrome Residents Association (FARA) қауымдастығын құрды. 2010 жылы жылдық рейстер саны 23 511 болса, 2014 жылы 23 944-ке жетті. Дегенмен, 2014 жылдың ақпанында TAG Farnborough бизнес-сауда ұшақтарының төменгі биіктікте, тіпті South Downs аймағына дейін қауіпсізденуіне мүмкіндік беретін бақыланатын әуе кеңістігін сұрады, бұл клиенттері үшін болжамдылықты арттыруға бағытталған. Бұл ұсынысқа қарсылар, одан да көптеген басқа рейстер батысқа қарай қауіпті тұйыққа бұрылып, соқтығысу қаупін, шудың артуын және көмірқышқыл газының шығарылуын күшейтетінін айтады. TAG ұсынысына пікір білдіру мерзімі бес күн бойы ештеңе тіркелмегені және расталмағаны үшін ұзартылды. Азаматтық авиация басқармасы 2018 жылдың шілдесінде бақыланатын әуе кеңістігіне рұқсат берді, бірақ Lasham Gliding Society-нің сотқа шағымдануына байланысты оның іске асырылуы 2020 жылға дейін кейінге шегерілді. 2018 жылға қарай әуежайдағы жылдық рейстердің жалпы саны 29 958-ге жетті. Мүшелік, басқа азаматтарға қарағанда қосымша құқықтар бермейді, бірақ полиция және хоббишілер арасындағы байланысты жеңілдетеді. Бұрын бұл жоба мүшелерге TAG Farnborough әуежайына сапарлар ұйымдастырып, әуежай аумағына кіруге және TAG Aviation өкілдерімен сөйлесуге мүмкіндік берген. Сондай-ақ, Farnborough Air Show кезінде және одан кейін мүшелерге көру аймақтарын ұсынуға қабілетті болды.

The airport was originally restricted to 28,000 movements each year, of which no more than 2,500 were permitted at weekends. In October 2005, TAG applied to Rushmoor Borough Council to have the weekend limit raised. The application was initially refused, but allowed by the Government on appeal in March 2008 after a Public Inquiry. A further application for an increase in the overall limit to 50,000 movements per annum was refused by Rushmoor Borough Council in 2009 and an appeal against this refusal was heard in May 2010. In February 2011 the joint Secretaries of State decided to uphold the planning appeal and allow 50,000 annual movements, phased in until 2019. The neutrality of the government was questioned by the Green Party of England and Wales after Eric Pickles, local government minister, attended a lobbying dinner where TAG chief executive, Brandon O'Reilly was present. Opposition to the business airport has been chronicled by Blackwater Environmental Justice, and Farnborough Aerodrome Residents Association (FARA) was formed by the local community to oppose the airport expansion. The annual movement in 2010 were 23,511 and had risen to 23,944 by 2014. However, in February 2014 TAG Farnborough applied for controlled airspace to allow business jets to operate at lower levels as far as the South Downs to allow greater predictability for its clients. Opponents of this proposal state that a far larger number of other flights will then divert into a hazardous bottle neck to the west, causing a serious risk of collisions, increased noise and increased emissions of carbon dioxide. The closing date for comments on TAG's proposal was extended, after TAG failed to record and acknowledge anything for five days. The Civil Aviation Authority granted the controlled airspace in July 2018, though its implementation was delayed until 2020 by an unsuccessful application by Lasham Gliding Society for a judicial review. By 2018, total annual movements at the airport were 29,958. Membership does not give any additional rights compared to other members of the public, but facilitates frequent contact between the police and enthusiasts. The scheme has previously arranged visits for members to TAG Farnborough Airport, providing airside access and brief chats with representatives of TAG Aviation. It has also been able to provide viewing areas before, during and after the Farnborough Air Show to members.