Кіріспе

Буэнос-Айрес провинциясындағы қала, Аргентина

Бахиа Бланка (baˈi. a ˈβlaŋka; ағылш. White Bay) – Аргентинаның Буэнос-Айрес провинциясының оңтүстік-батысындағы Атлант мұхитының жағасында орналасқан қала. Бұл Бахиа-Бланка партиясының әкімшілік орталығы, онда 301 572 тұрғын тұрады. Бахиа Бланка – Үлкен Бахиа Бланка аймағының ірі қаласы. Қаланың маңызды теңіз порты бар, оның тереңдігі сақталады, Напоста арнасы құятын шығанақтың көбісі бойында ағым тұрақты. Бахиа Бланка "Ақ шығанақ" деген мағынаны білдіреді. Бұл атау жағалауды қоршаған жердің топырағын жабатын тұздың ақ түсіне байланысты. Бұл шығанақты (эстуарий) 1520 жылы Испания королі Карл I-нің бұйрығымен әлемді алғашқы рет айналып өткен Фердинанд Магеллан көрген, Оңтүстік Америка жағалауында Атлант мұхитын Тынық мұхитымен байланыстыратын каналды іздеген кезде.

Қор

Қала 1828 жылдың 11 сәуірінде полковник Рамон Эстомбаның бұйрығымен, Буэнос-Айрес губернаторы Хуан Мануэль де Росастың тапсырмасы бойынша бекініс ретінде салынды. Ол бастапқыда «Форталеза Протектора Аргентина» (Аргентинаның қорғау бекінісі) деп аталды, мақсаты – тұрғындарды мал ұрлаушылардан қорғау және алдыңғы жылы аймаққа түскен Бразилия теңіз күштерінен жағалауды қорғау болды. 1833 жылдың қыркүйегінде Оңтүстік Американы аралап жүрген Чарльз Дарвин бұл қалаға соғып өткен. Бекініске бірнеше рет «малонелер» (атты көшпелі халықтың шабуылдары) жасады, ең ірісі 1859 жылы 3000 Кальфукура жауынгерінің шабуылы болды. 1885 жылы Буэнос-Айрес Ұлы Оңтүстік темір жолы қаланы Буэнос-Айрес қаласымен байланыстырғаннан кейін қаланың сауда-экономикалық маңызы артты, Пампадан астық тасымалдау жеңілдеді. Жергілікті экономиканың қарқынды өсуі, Еуропадан көшіп келуді ынталандыру саясаты және елдің мол табиғи ресурстары Испания мен Италиядан, сондай-ақ Франциядан көптеген иммигранттарды тартты, олардың көпшілігі Пигуэде (қаладан солтүстікке қарай 125 км қашықтықта) қоныстанды. Қалаға жақын маңызды шетелдік қоныс ошағы – Трес-Аройостағы голланд қоныстанғандар (қаладан солтүстік-шығысқа қарай 250 км қашықтықта). 20 ғасырдың басында және Екінші дүниежүзілік соғыс, соғыстан кейінгі кезеңде Германиядан және Шығыс Еуропадан келген иммигранттардың үлкен топтары қала мен аймаққа келді. Еуропалық иммигранттар өздерінің салт-дәстүрлерін және мәдениетін әкелді. 20 ғасырдың басында Бахиа-Бланкада кем дегенде бес опера театры, ал 1920 жылға қарай алты кинотеатр болды. Оңтүстік-шығысқа қарай 29 км қашықтықта орналасқан Пуэрто-Белграно – Аргентинаның ең ірі теңіз базасы. Оның құрылысы Аргентина президенті Хосе Эваристо Урибуру қол қойған құпия жарлықпен басталды. Итальяндық инженер Луиджи Луигги және «Диркс, Датес және Ван Хаттем» атты голланд компаниясы 1898 жылдың 12 мамырынан 1902 жылдың 8 наурызына дейін оны жобалап, салды (толық мәліметтер «Пуэрто-Белграно тарихында» келтірілген).

Басқару

Бахия Бланка Партидосының муниципалдық үкіметі қала әкімін (атқарушы билікке жауапты), қалалық кеңесті, жергілікті заңнаманы, муниципалдық бюджетті бекіту және тексеруді, сондай-ақ қаланың атынан қалалық заңнаманың барлық аспектілері бойынша әділет әкімдігін жүзеге асыруға жауапты жергілікті сот жүйесін қамтиды. Қала әкімі мен кеңес мүшелері тікелей дауыс беру арқылы сайланады, ал муниципалдық судьялар тағайындалады. Қала әкімі өз кабинетінің хатшыларын тағайындайды, оларды кеңес шақырып, оларға есеп беруді қамтамасыз етеді. 2006 жылдың наурыз айындағы жергілікті саяси дағдарыс нәтижесінде қала әкімі демалысқа өтініш берді, ол 2006 жылдың 27 наурызында қалалық кеңес тарапынан мақұлданды. Қала әкіміне айып тағылды, және іс жергілікті сот жүйесінде жалғасты. Осыдан кейін қалалық кеңестің төрағасы уақытша қала әкімі міндетін атқарды. Алайда, 2006 жылдың 24 тамызында қалалық кеңес қала тарихында алғаш рет сайланған қала әкімін қызметтен шеттету туралы шешім қабылдады. Буэнос-Айрес провинциясының Жоғарғы сотының мақұлдауымен, уақытша қала әкімі және бұрынғы қалалық кеңес төрағасы оның ізашар лауазымын аяқтау үшін тағайындалды.

Экономика

Бахиа-Бланка – маңызды транзиттік кеме және сауда орталығы, Буэнос-Айрес провинциясының оңтүстік аймағынан астық пен жүн, Неукен провинциясынан мұнай, ал Рио-Негро аңғарынан жемістердің ірі экспортымен айналысады. Оның теңіз порттары тобы елдегі ең маңыздыларының бірі, себебі олар табиғи түрде терең, бірақ негізгі арнаның тереңдігі тұрақты күтілу арқылы сақталады. Бұғаздың солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан порттар: астық пен контейнерлерге арналған Puerto Ingeniero White және күнбағыс және соя майы, сондай-ақ урея сияқты химиялық заттарға маманданған, кішігірім Puerto Galván. Дүниежүзіндегі ірі урея өндірушілерінің бірі – Profertil осы жерде орналасқан. Осы екі негізгі порттың арасында бірнеше өнеркәсіптік және химиялық зауыттар өз пирстерінде жұмыс істейді. Аймақтың мұнай-химия өнеркәсібі осы портты өте қолайлы етеді. Puerto de Bahía Blanca мен Патагония жағалауындағы порттар (облыстық үкіметтер Ұлттық қазына есебінен субсидиялайды) арасындағы бәсекелестік оны күшейте түсті және 1980-ші жылдары нысандарды жаңартуға инвестиция салған Cargill сияқты жеке сектордан инвестиция тартты. Росарио (Санта-Фе), Парано өзенінің жағалауы арқылы Бахиа-Бланкаға байланыстыратын астыққа арналған теміржол желісі және оның сауда әлеуеті, сондай-ақ Бахиа-Бланка мен Запала арасындағы байланыс, энергияның (табиғи газ және электр энергиясы) және адам ресурстарының болуы аймақты өнеркәсіптік және коммерциялық тұрғыдан тартымды етеді. Аймақтағы экономикалық қызметті ұсынатын бірнеше жергілікті қоғамдар бар, мысалы Sociedad Rural, Corporación del Comercio y de la Industria және Sociedad Industrial, олар өз мүшелерінің сауда, коммерция немесе өнеркәсіп салаларына байланысты конференциялар мен көрмелер ұйымдастырады. Көрмелердің кейбіреулері дәстүрлі және көп жылдар бойы өткізіліп келеді, мысалы "Exposición Nacional de Ganadería e Industria de la Sociedad Rural de Bahía Blanca", ол негізінен мал шаруашылығы мен қой өсіруге арналған, 2006 жылға дейін жыл сайын 122 көрме өткізілді, онда ең жақсы ұсынылған жануарларға сыйлықтар табыс етілді. Бөлшек сауда саласындағы ең ірі өкілі – қалада 300-ден астам және бүкіл әлемде 2500-ден астам орналасқан BPM дүкені. Оның алғашқы орны әлі де ашық және негізін қалаушылардың өзі басқарады. Ол "Teatro Don Bosco" қасында орналасқан, бұл олардың табысының кілті болды.

Көлік

Bahía Blanca қаласын Comandante Espora әуежайы (BHI/SAZB) қызмет көрсетеді. Bahía Blanca (BHI) әуежайынан Буэнос-Айрестегі ішкі рейстер әуежайына (AEP) күніне екі рет қысқа қашықтыққа ұшулар бар. Әскери-теңіз күштері екі қала арасында қатынайтын қызметкерлер үшін Буэнос-Айреске апта сайын бір рет рейстер орындайды. Жергілікті әуежайдың ұшу-қону жолақтары Әскери-теңіз авиациясына (BACE, Base Aeronaval Comandante Espora) тиесілі. Әскери терминалдан өзге, қалалық кеңеспен қолдау көрсетілетін азаматтық терминал да бар. Азаматтық терминал қазіргі уақытта маңызды жөндеу жұмыстарынан өтуде. Қаланың автобус стансасы, жақында жаңартылып, қайта жобаланған, елдің барлық аймақтарына қызмет көрсетеді. Автобус тасымалдау жүйесі қысқа, орта және ұзақ қашықтықтағы кең ауқымды бағыттар мен мақсаттарды ұсынады, соның ішінде Bahía Blanca-дан Буэнос-Айреске, елдің жүздеген қалалары мен кенттеріне, сондай-ақ Уругвай сияқты көрші елдерге түнгі сапарларды ұйымдастырады. Қала арқылы автомагистральдер желісі өтеді, ол аймақпен және елдің қалған бөлігімен байланыстырады. Соңғы жылдары түрлі басшылықтар көлік жүктемесін азайтуға және порт аймағына жүк көліктері мен жеке автомобильдердің тікелей кіруіне және шығуына мүмкіндік беруге арналған сыртқы айналма жолды құруға және жақсартуға тырысты. Бұл айналма жол арқылы өтетін көліктер қалаға кірмей-ақ бойын өткізе алады. Сондай-ақ, қала мен әуежай арасындағы жол байланысын жақсарту жобалары да қарастырылуда. Қалалық көлік жүйесін бірнеше жергілікті автобус бағдарлары құрайды. Басты маршрут, Ruta Nacional 3, сол жерде 3 Солтүстікке (Олаваррия және Буэнос-Айреске қарай) және 3 Оңтүстікке (Виедма, Трелев, Комодоро Ривадавия, Рио-Гальегос, Рио-Гранде және Ушуаяға қарай) бөлінеді. Басқа маршруттарға Санта-Роза және Рио-Квартоға апаратын 35-ші ұлттық жол, Тренке-Лаукен және Росариоға апаратын 33-ші ұлттық жол және Нойкен облысына апаратын 22-ші ұлттық жол кіреді.

Мәдениет және білім беру

Қала мәдени және білім беру салалары дамыған. Онда тұрақты симфониялық оркестр және классикалық балет труппасы (Ballet del Sur) бар, сондай-ақ классикалық би мектебі де олармен байланысты. Жоғары білім беру үшін екі жоғары оқу орны және екі ұлттық университет жұмыс істейді. Алғашқылары – Instituto Superior Juan XXIII (болашақтағы UNISAL (Салезиандардың Universidad Salesiana) университетімен байланысты болуы мүмкін) және Instituto Avanza (гуманитарлық ғылымдар институты). Ұлттық университеттердің қатарында Facultad Regional Bahía Blanca Universidad Tecnológica Nacional бар, ол негізінен толық ғылымдарға бағытталған және өмір сүру үшін жұмыс істейтін студенттерге арналған, кешкі сағаттарда формалды оқу шаралары өтеді; сондай-ақ 1956 жылдың қаңтарында құрылған Universidad Nacional del Sur (Оңтүстік ұлттық университеті) бар. Соңғысында биологиялық, биохимиялық және технологиялық ғылымдар саласындағы INIBIB және Instituto de Oceanografia сияқты халықаралық деңгейде танымал зерттеу институттары біріктірілген. Екі ұлттық университетке де барлық студенттер үшін оқу ақысы тегін. Нобель сыйлығының лауреаты Сесар Милштейн Бахия-Бланкада туып өскен. Бастапқы және негізгі білім беру Буэнос-Айрес провинциясының құзыретінде, бірақ жергілікті сайланған Муниципалды білім беру кеңесшісі оларға белгілі бір деңгейде әсер етеді және бақылау жүргізеді. Бұл жүйе шамамен он жыл бұрын Білім министрлігі арқылы реформаланды. Бұрын университет білімін алуға дейін бастауыш (міндетті) және орта (міндетті емес) білім беру жүйесі болған (“француз үлгісі”), қазір негізгі жалпы білім беру (міндетті) және полимодальды білім беру (“испандық-каталондық үлгісі”) жүйесіне ауысты, бірақ қазіргі уақытта бұл жүйе қайта қаралып, тағы да өзгертуге ұшырауы мүмкін. Мемлекеттік білім беру тегін, бірақ жеке және жартылай жеке мектептер де бар. Облыста беделді көркемсурет және музыка мектептері бар, онда оқу ақысы төленбейді. Шет тілдері мемлекеттік мектептерде қарапайым деңгейде оқытылады. Дегенмен, Asociación Bahiense de Cultura Inglesa (ағылшын тілі, сонымен қатар көптеген басқа да оқу орындарында оқытылады), Alliance Française (француз тілі), Dante Alighieri Society (итальян тілі) және Goethe Institut (неміс тілі) сияқты жергілікті шет тілдер мектептері бар, олардың барлығы жекеменшік, бірақ студенттердің саны көп. Португал тілі де оқытылады. Бұрын "Unión Vasca" ұйымында "Euzkadi" деп аталатын баск тілі мектебі болған, онда студенттердің саны азырақ болған. Халықаралық Қызыл Крест, Ротари клубтары, Лайонс клубтары және көптеген мәдени және қоғамдық бірлестіктер сияқты бірнеше үкіметтік емес ұйымдар бар, олардың кейбіреулері иммигранттардың ұрпақтарын біріктіріп, олардың мәдениетін насихаттайды, олардың және Аргентина қоғамында қалыптасқандар арасындағы байланысты нығайтады.

Кітапханалар

Негізгі қоғамдық кітапхана, Biblioteca Bernardino Rivadavia, және бірнеше шағын, кеңеспен қолдау көрсетілетін кітапханалар жұртқа ашық.

Мұражайлар

Қалада бірнеше мұражай бар, олардың ішінде Порт мұражайы, Тарих мұражайы, Көркем өнер мұражайы және Заманауи өнер мұражайы бар. Соңғы екеуі Бетиана Герарди басқарады, онда тұрақты және уақытша көрмелер ұйымдастырылады. Қаланың мұрасына жататын жергілікті және аргентиналық суретшілердің өнер туындылары қойылған. Бенито Квинкела Мартиннің кенепте салған кем дегенде екі үлкен майлы суреті бар, біреуі – мұражайда, екіншісі – қала әкімінің кеңсесінде. Басқа көрмелер әдетте Biblioteca Rivadavia, Сауда палатасы, Casa de la Cultura және Alliance Française-те өтеді, онда түрлі кураторлардың жауапкершілігімен жиі көрме ашылу шаралары (вернисаждар) ұйымдастырылады. Жергілікті және аймақтық суретшілердің кем дегенде екі бірлестігі бар: Asociación de Bahiense de Artistas Plásticos және Asociación de Artistas del Sur. Екеуі де жыл бойы шеберханалар мен көрмелерді белсенді түрде насихаттайды және көптеген мәдени шараларды ұйымдастыруға жауапты. Армияның жергілікті "Comando del V Cuerpo de Ejército" (V армия корпусының бас штабы) ұйымдастырған әскери мұражайында Сесар Пуляфито жасаған түпнұсқа бекіністің кішірейтілген көшірмесі, сондай-ақ көне карталардың, құжаттардың және заттардың қызықты жинағы қойылған. Бұл аймақтағы ең маңызды және көпшілікке беймәлім кітапханалардың бірі, және Салезиандардың кітапханасы (Инспектория Сан-Франциско Хавьер, Патагониядағы Дон Боско салезиандарының бас кеңсесі) Патагонияны жаулап алу және «мәдениетке жеткізу» тарихына қатысты көптеген құнды құжаттарды сақтайды, бұл жұмыс көбінесе Армия және Салезиандардың күшімен жүзеге асырылды. Бахиа-Бланка Армия тарихы мұражайы жұртшылыққа ашық, алдын ала жазылғандарға экскурсиялар ұсынылады. Қаладағы барлық мұражайларға кіру тегін.

Жарияланымдар

Жергілікті және өңірлік "La Nueva Provincia" газеті бар, сондай-ақ испан тілінде тұрақты түрде жарияланатын, "Revista Científica de la Asociación Médica de Bahía Blanca" (Bahía Blanca Medical Association Scientific Journal) сияқты, испан және ағылшын тілдеріндегі аннотациялары бар ғылыми журналдар да бар. Universidad Nacional del Sur баспасы болып табылатын EDIUNS, ғалымдар, профессорлар мен оқытушылардың редакциялауымен шығарылатын материалдарды дайындап, оларға баспаға қатысты барлық процестерді, авторлық құқық процедураларын қоса, жеңілдетеді, бұл редакторлар мен оқырмандар үшін тиімді. Аргентинаның Баия-Бланка аймақтық экономикалық зерттеулер орталығы (CREEBBA) қала және оның ықпал ету аймағының қаржылық және экономикалық жағдайлары туралы құрметті, тәуелсіз есептер жариялайды. Испан тілінде жазылған бұл есептерде сонымен қатар ұлттық макроэкономикалық мәселелер де талқыланады.

Ойын-сауық

Кинотеатрлар, дискотекалар, түрлі-түрлі мейрамханалар мен пабтар бар, олардың көпшілігі түн бойы жұмыс істейді. Театр, балет және концерттер үнемі ұсынылады. Бахиа-Бланкада екі зообақ бар: қалалық зообақ, түрлі жануарлар түрлерімен, тұрақты ветеринар дәрігерлері мен жануарларға күтім жасайтын персоналмен, және қала шетіндегі жеке зообақ. Қалаға жақын жағалауда "Balneario Maldonado" және "Colón" сияқты демалыс орындары бар. Эстуари (саға) 1998 жылдан бері күшіне енген 12101 провинциялық заңмен Бахиа Бланка, Бахиа Фальса және Бахиа Верде табиғи қорығы болып жарияланды және тізімге енгізілді, оған Zuraitas, Bermejo, Trinidad, Embudo, Wood аралдары және кішкентай аралдар кіреді, олардың жалпы ауданы 300 шаршы километрді құрайды. Акула аулау белсенді түрде дамып келеді, оған қызығушылар елдің түкпір-түкпірінен келеді, сағаның белгілі бір аймақтарында, қайықпен немесе шығанақтың аралдарындағы кішкентай пирстерден рұқсат етілген жерлерде осы іспен айналысады.

Дін

Қала тұрғындарының басым көпшілігі рим-католиктер, бірақ протестант шіркеулері мен синагога да бар. Қалада мұсылмандар да бар, бірақ мешіт жоқ. Қала діни төзімділікке ие, бұл Аргентина Конституциясымен кепілдендірілген жалпыұлттық ерекшелік. Қала Бахиа-Бланка архиепископиясының орны болып табылады. Оның бас шіркеуі – неоклассикалық собор (Мейірімді Анамыз соборы). 2003 жылдан бері архиепископ – Гиллермо Хосе Гарлатти. Архиепископ, Каритас қайырымдылық және әлеуметтік көмек көрсету ұйымының жергілікті бөлімшесіне төрағалық етеді, ол католиктер мен католик емес адамдардың, сондай-ақ үкіметтік емес ұйымдардың көмегімен қамтамасыз етіледі.

Спорт

Футбол, теннис, регби, гольф, жабық бассейнде жүзу, жабық және ашық ауада баскетбол, сондай-ақ тағы да басқа спорт түрлеріне арналған жабдықтар аймақ бойынша кеңінен қолжетімді. Қала орталығына жақын жерде 3000-3500 орындық екі ірі жабық баскетбол аренасы және үш маңызды футбол стадионы бар, ең ірісі шамамен 15 000 адамды қабылдауға мүмкіндік береді. Гольф клубында әрқайсысы 9 лункадан тұратын үш алаң, жаттығу алаңы және қонақ ойыншыларға құрмет көрсетілетін «путтинг грин» бар. Аймақта тағы екі гольф алаңы бар, біреуі ауылдық клубта, екіншісі Пуэрто-Белгранода орналасқан. 1950 жылдан бері Баия Аргентина баскетболдағы жетекші қала болып есептеледі. Халықаралық аренада танымал ойыншылар: Эмануэль Гинобили (NBA, Сан-Антонио Спёрс, Техас), Хуан Игнасио Санчес (2010 жылы туған жеріне оралған тағы бір NBA ойыншысы, ол жерде «Баия Баскет» кәсіби баскетбол командасын құрды) және Алехандро Монтекья. Олар 2004 жылғы Афина Олимпиадасында алтын медаль жеңіп алды, сондай-ақ 2002 жылы Индианаполисте өткен FIBA Әлем Чемпионатының финалына (2-орын) және 2006 жылы Жапонияда өткен FIBA Әлем Чемпионатына (4-орын) қатысқан Аргентина құрамасының құрамында болды. Олардың сол кездегі жаттықтырушысы – Серхио Сантос Эрнандес, ол да Баия-Бланканың тумасы. Альберто Кабрера (қаза болған) және Атилио Фруэт (қартайған) сияқты бұрынғы ойыншылар ұлттық және жергілікті деңгейде жақсы есте сақталады. Қаланың басты футбол командалары – «Олимпо» және «Вилла Митре». «Олимпо» 2006 жылы төмен дивизионға түсіп, 2010 жылы қайтадан жоғары дивизионға көтерілді. Аргентина ұлттық футбол құрамасының бұрынғы жаттықтырушысы Альфио Базиле, футболшы Родриго Паласио және қазіргі Аргентина және «Интернационале» (Милан) клубының шабуылшысы Лаутаро Мартинес Баия-Бланкада дүниеге келді. Баия-Бланкадан шыққан ең үздік падел ойыншыларының екеуі – Хуан Миерес және Мигель Ламперти, екеуі де қазіргі таңда әлемнің топ-10-дығына кіреді.

Денсаулық сақтау

Қаланың сауатсыздық деңгейі, сондай-ақ жаңа туған нәрестелер мен балалардың өлім-жітімі көрсеткіштері елдегі ең төменгі көрсеткіштердің қатарында. Әр он жылда бір рет өткізілетін ұлттық санақтардан өзге, Экономика министрлігі қалалық аймақтарды қамтитын, экономикалық және әлеуметтік көрсеткіштер туралы деректер жинауға арналған, мысалы INDEC жүргізетін Encuesta Permanente de Hogares сияқты, мерзімдік аймақтық санақтар жүргізеді. Қалада екі маңызды аурухана бар: провинциялық – доктор Хосе Пенна ауруханасы және муниципалдық – доктор Леонидас Лусеро ауруханасы. Екеуі де аймақ бойынша көмек көрсету және жолдау үшін үшінші деңгейдегі орталықтар болып табылады. Денсаулық сақтау жүйесі елдің кез келген заңды тұрғыны үшін тегін. Халық денсаулығына Буэнос-Айрес провинциясы мен қала жауапты, олардың қала және аймақ бойынша халыққа біріншілік медициналық көмек көрсететін мемлекеттік емханалар желісі бар. Жеке денсаулық сақтау мекемелері де бар. 266 тұрғынға бір дәрігер шамасында. Халық денсаулығын Буэнос-Айрес провинциясының Денсаулық сақтау министрі (Байя-Бланкадағы Zona Sanitaria I өкілі бар) және қала әкімшілігі, жергілікті Денсаулық сақтау хатшысының басшылығымен үйлестіреді, ол тікелей қала әкімі тағайындайды. Қалалық әкімдік және қала басқаруы туралы қызықты мәліметтерді олардың веб-сайтынан испан және ағылшын тілдерінде табуға болады.

Консулдық мекемелер

Қалада испан, итальян және чили консулдықтары бар, сондай-ақ бірнеше шетелдік консулдар орналасқан. Франция, Дания, Норвегия және Нидерланды елдерінің құрметті консулдықтары да бар.