Кіріспе

Аргентинаның Буэнос-Айрес провинциясындағы қала. Футбол клубы.

Ланус (laˈnus) – Аргентинаның Буэнос-Айрес провинциясындағы Ланус партидосының орталығы. Ол Буэнос-Айрес қаласының оңтүстігінде, Үлкен Буэнос-Айрес агломерациясында орналасқан. Қаланың халқы 212 152 адамды құрайды, ал Ланус партидосының жалпы халқы 453 500 адамды құрайды.

Шолу

Негізгі өнеркәсіптік орталық, ол жүк және жолаушылар теміржол желілерімен қызмет көрсетеді. Қалада химия, қару-жарақ, тоқыма, қағаз, былғары және резеңке тауарлары, сым, киім, майлар мен майлау материалдары, сондай-ақ тері өңдеу, көкөніс және жеміс консервілері өндіріледі. Қалада бірнеше техникалық училищелер орналасқан, сондай-ақ Үлкен Буэнос-Айрес аймағындағы ең ірілердің бірі – Ева Перон атындағы медициналық орталық бар. Қаланың қазір Аргентинаның бірінші лигасынде ойнайтын "Атлетико Ланус" футбол клубы бар. "Атлетико Ланус" баскетбол командасы да бар. Гильермо Гаэбелер қаланың дамуын бастап, оның алғашқы қала құрылыс жоспарын жасады. Гаэбелер 1888 жылдың 20 қазанында қалаға Вилла Генерал Пас деп атау берді және оның алғашқы көшелері мен алаңдарына 19 ғасырдың ортасындағы Аргентина азамат соғыстарында генерал Хосе Мария Пас жеңген көптеген шайқастардың құрметіне ат қойды. 1955 жылы қала 1887 жылы қайтыс болғанға дейін қазіргі қала орналасқан жерге ие болған Анакарсис Ланустың құрметіне ресми түрде Ланус деп аталды.

Тарих

Испанияның басып алуына дейін, қазіргі Ланус ауданының жерінде Пампас және Гуарани тайпалары сияқты жергілікті тайпалар мекен еткен. Пампас тайпасы – өздеріне ат берген кең далаларда көшпенді өмір сүрген халықтар тобы. Олар аң аулау және жинау арқылы күнкөріс жасады, садақ-жебе және соғысқа қолданылатын бұлдаңғыш сияқты құралдарды пайдаланды. Гуарани халқы, әсіресе Плата өзенінің сағасында тұратын "Guaraníes de las Islas" тобы, көшпелі өмір салтынан гөрі отырықшы өмір салтын ұстанды. Олар үлкен каноэлермен жүзіп, макана, садақ және жебе сияқты қару-жарақтар қолданды. Олар шебер тоқымашылар және қыш өндірушілер болды, мақта және басқа да өсімдік талшықтарынан қыш ыдыстар жасады. Испандықтар келген кезде, Плата өзенінің жағалауында, қазіргі Авельянеда ауданында және Нуэрия көпірінің жанында Гуарани елді мекендерін тапты, онда археологиялық қалдықтар, әсіресе керамика табылған.

Колониялық дәуір

Буэнос-Айрес 1536 жылы қазіргі Урибуру көпіріне жақын Пасо-де-Бургос маңында алғаш рет құрылды, деп тарихшы С. Дж. Гильермо Фурлонг мәлімдейді. Бұл Ланустың болашақ Рио-де-ла-Плата вице-корольдігінің ең көне қонысы болуы мүмкін екенін көрсетеді. Бұл алғашқы қоныс қысқа ғана өмір сүрді және 1580 жылы Хуан де Гарай қаланы екінші рет құрғанда ғана тұрақты түрде орнатылды. Тәждің бұйрығымен Хуан де Гарай тұрақты қоныстануды ынталандыру үшін жерлерді бөліп берді, ал тұрғындар бес жыл бойы сол жерде тұруға міндетті болды, әйтпесе билік олардың жерлерін қайта бөле алатын еді. Қазіргі Partido de Lanús жерлері Магдалена төлемінің, Ла-Матанза төлемінің және Риачуэло төлемі деп аталатын екеуінің арасындағы аймақтың бір бөлігі болды. Ауданның алғашқы жер иелері Хуан Торрес де Вера и Арагон болды, оның меншігі сондай-ақ Estancia del Adelantado деп белгілі болды. Олар тұру талаптарын орындамағандықтан, олардың жерлері кейінірек Хуан Руис, Джованна Гомес және Педро де Херес сияқты әртүрлі қоныс жайлаушыларға қайта бөлінді.

Тәуелсіздік дәуірі

1856 жылы округтің жалпы халқы 5099 адамға жетеді деп есептелді, олардың барлығының ішінде 2444-і ғана креолдар еді. Қалғандары 819 француз, 528 испан, 496 итальян, 247 ағылшын, 217 неміс және тағы да басқалар құрады. Жұмыспен қамтудың негізгі көздері – 13 саладеро (ет тұздау және өңдеу орны) мен шаруашылықтар болды. Онда 10 нан пісіретін орын, 9 көкөніс дүкені, 12 қасапхана, 8 ет сату арбасы ауылды жерлерде, 22 дүкен, 96 кішкентай дүкен, 13 таверна және 12 бильярд залы болды. Округ бойынша 19 екі қабатты үй және 203 бір қабатты үй болды, олардың 1217-сі кірпіштен, сабаннан немесе темірмен жабылған шатырлы шатырлар еді. Алты білім беру мекемесі және екі шіркеу болды: Ломас жеріндегі Нуэстра-Сеньора-дель-Трансито немесе Лос-Григера, ал Бараккас-аль-Сурда Нуэстра-Сеньора-дель-Росарио немесе итальян шіркеуі.

Партидо де Авельянедадан бөліну

Ауданның автономиясын алуға жасалған тыраштандырулар көп жылдарға созылды. Бұл мақсат, ақырында, "Unión Vecinal Autonomista" атты ұйымның құрылуымен орындалды. Оның мүшелері 111 санын өздерінің символы ретінде пайдаланып, ұзақ күткен автономияны жеңіп алу үшін үгіл-насихат жұмыстарын жүргізді. Партидо де Ланус 1945 жылдың 1 қаңтарында ресми түрде тәуелсіздік алды, және 1944 жылдың 29 қыркүйегінде жарияланған жарлық бойынша Буэнос-Айрес провинциясының аудандары арасында 111-ші нөмірді иеленді. Хуан Рамон Пинейро муниципалды комиссар болып тағайындалды. Осылайша Ланус, сол кезге дейін "4 de junio" деген атпен болған Партидо де Авельянедадан бөлінді. 1945 жылдың 13 маусымындағы жарлық оның құзыретін кеңейтіп, бұрын Partido de Lomas de Zamora-ға қарасты, теміржол шеберханаларымен мәшһүр Remedios de Escalada-ны қосып алды. 1955 жылдың 19 қазанында "Revolución Libertadora" деп аталатын әскери диктатура "4 de junio" атауын "Lanús" деп өзгертті, және бұл ат бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді. Алғашқы жергілікті газет – 1910 жылы құрылған "La Comuna". Тоғыз жыл өткен соң Хуан Баутиста Альберди кітапханасы ашылды. 1949 жылы құрылған қалалық кітапханада 11 мың кітап пен журнал сақталған. 1986 жылдың қараша айында Герлиде "Плазолета Героес де Малвинас" ашылды, онда Мальвина аралдарына қаратылған ұшақ пен зеңбірек орнатылды, бұл соғыста қаза болғандарға арналған құрметтің белгісі болды. Лануста сонымен қатар, 1952 жылдың 30 тамызында негісталған "Hospital Interzonal General de Agudos Evita" атты ірі ауруханасы бар, онда басқа елді мекендерден келген науқастар емделеді. Бұдан өзге, Modelo және Estrada жеке клиникалары да бар, олардың екеуі де жоғары деңгейдегі медициналық көмек көрсетуге жабдықталған. 1983 жылы демократия қайта орнатылғаннан бері Мануэль Квиндимил қала әкімі қызметін атқарды. Ол бұрын 1973-1976 жылдар аралығында да осы лауазымды иеленген болатын. Квиндимилдің ұзақ жылдар бойы қала әкімі болуы 2007 жылдың 28 қазанында өткен сайлауда аяқталды, онда ол Frente para la Victoria партиясынан бақ сынаған Дарио Диас Переске жеңіліп қалды. Қазіргі таңда аудан әкімі – Нестор Гриндетти.