Кіріспе

Бірманы (Мьянманы) оңтүстік-батыс Қытаймен байланыстыратын жол 1938 жылы ашылды.
Қытай-Бірман жолы

Бірма жолы – Бірманы (қазіргі Мьянманы) оңтүстік-батыс Қытаймен байланыстыратын жол еді. Оның басты нүктелері оңтүстіктегі Бірманың Лашио қаласы және солтүстіктегі Юньнань провинциясының астанасы, Қытайдың Куньмин қаласы болды. Бұл жол 1937-1938 жылдары, Бірма Ұлыбританияның колониясы болған кезде, Екінші Қытай-Жапон соғысы кезінде Қытайға көмек жіберу үшін салынды. Жол арқылы тасылатын көліктерді тоқтату 1942 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон империясының Бірманы басып алуына ықпал етті. 1945 жылы Ледо жолы салынысымен аяқталған соң, жол қайтадан одақтастардың пайдалануына берілді. Ескі жолдың кейбір бөліктері бүгінге дейін сақталған.

Тарих

Жолдың ұзындығы 717 миль (1154 км) және ол қиын таулы аймақтан өтеді. 1937 жылы Екінші Қытай-Жапон соғысы кезінде 200 000 бірмалық және қытайлық жұмысшылар Құнминнен Бірма шекарасына дейінгі учаскелерді салған, ал 1938 жылы Қытайдың жапондық блокадасын айналып өту мақсатымен құрылыс аяқталған. Бұл құрылыс жобасын Чи Пинг Чен үйлестірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Одақтастар Қытайдың соғысқа қатысуына көмектесу үшін материалдарды тасымалдау үшін Бирма жолын пайдаланды, әсіресе Қытай Оңтүстік Гуанси шайқасында Наннингті жоғалтқаннан кейін теңізге шығу мүмкіндігінен айырылғаннан кейін. Мысалы, Сан-Францискодан келген жүктер Рангунға (қазіргі Янгон) жеткізіліп, теміржол арқылы Бирмадағы жолдың басталатын орны – Лашиоға дейін, содан кейін көлбеу жолмен Вандинг көпірі арқылы Қытайға жеткізілді. Қытай учаскесі шамамен бес жүз мильге созылып, ауылдық Юньнань аймағынан өтіп, Куньминге жетті. 1942 жылы жапондықтар Бирманы басып алып, Бирма жолын жапты. Содан кейін Одақтастар Қытайға әуе арқылы көмек көрсетті, Үндістаннан "Бүлдіргеннің үстінен" (Hump) ұшып, бастапқыда бұл өте қауіпті және жеткіліксіз болып шықты, нәтижесінде АҚШ армиясының генералы Джозеф Стилвелл Бирма жолын қайта ашуға бейілді болды. Бірінші конвой 1945 жылдың 2 ақпанында Куньминге жетті.