Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бернхард Северин Ингеманн (1789–1862) – даниялық романист және ақын.
Danish novelist and poet (1789–1862)
Бернхард Северин Ингеманн (28 мамыр 1789 – 24 ақпан 1862) – даниялық романист және ақын болған.
Bernhard Severin Ingemann (28 May 1789 – 24 February 1862) was a Danish novelist and poet.
Өмірбаян
Ингеман Данияның Фальстер аралындағы Торкильструп қаласында дүниеге келген. Діни қызметкердің ұлы, ол жастық шағында әкесіз қалған. Копенгаген университетінде оқып жүргенде алғашқы өлеңдер жинағын жариялады (1811; т. II, 1812), оның неміс романтизмінен күшті әсер алғанын көрсетті. Сыншылар олардың жолсыз сезімталдығын ақынның денесі мен санасының сол кездегі нашарлығын көрсететіндей деп сипаттайды. Бұл туындылардан кейін оның алғашқы кезеңін аяқтаған «Қара салтшылар» (De sorte Riddere, 1814) атты ұзақ аллегориялық поэмасы жарық көрді. Содан кейін алты пьеса жазылды, олардың ішіндегі ең жақсысы – «Ғажайып бала Рейнльд» (Reinald Underbarnet, 1816), ал ең танымал – «Бланка» (1815). 1817 жылы ол алғашқы прозалық туындысын – «Жер астындағылар, Борнхольм жөніндегі әңгіме» (De Underjordiske, et bornholmsk Eventyr) жариялады, одан кейін 1820 жылы «Әңгімелер мен керемет оқиғалар» (Eventyr og Fortællinger) кітабы шықты, олардың көпшілігі Хоффманның еліктеулері болды. 1818–19 жылдары ол Еуропа шеңберінде саяхаттады. 1822 жылы Сорё академиясында Дания тілі мен әдебиетінен оқытушы болып тағайындалды. Келесі кезеңінде Скотттың «Уэверли» романдарынан шабыттанған Ингеман тарихи романдар сериясын жазды, осы арқылы Х.С. Андерсенмен Данияның балалар жазушысы атағы үшін бәсекелесті. Олардың тақырыптарының барлығы Дания тарихынан алынған. Біріншісі және ең жақсысы – «Вальдемар Жеңімпаз» (Valdemar Sejr, 1826), одан кейін «Эрик Менведтің балалық шағы» (Erik Menveds Barndom, 1828); «Король Эрик және заңсыздыққа шыққандар» (Kong Erik og de Fredløse, 1833); және «Дания принці Отто және оның заманы» (Prins Otto af Danmark og Hans Samtid, 1835) жарық көрді. Оның тарихи романдарының дәлдігі жеткіліксіз болғанымен, олардың күшті ұлттық сипаты Дания мәдениетін зерттеушілерге ерекше қызығушылық тудырады. Шын мәнінде, олар Дания әдебиетінде тарихи романның пайда болуын білдіреді. Кейінірек, 1852 жылы жарық көрген «Ауыл балалары» (Landsbybørnene) атты көркем романы қазірде ұмытылып кеткен. Данияның төртінші ұлы гимн жазушысы (Кинго, Брорсон және Грунтвигтен кейін) ретінде танымал Ингеман Киелі кітаптың догмаларына аз байланысты және жалпы рухани және діни қызығушылықпен көбірек қолдау тапқан деп есептеледі. Оларда қарапайым надандық байқалады. Әсіресе оның «Таң және кеш әндері» (Morgen og Aftensange) 1837–39 жылдары жазылған, өте әдемі және рухани діни өлеңдер жинағы танымал болды. Оларды композитор Вейзе музыкаға қосты. Олардың көптегені Дания мектептерінде классикалық туындыларға жатты (мысалы, «Шығыста күн көтеріледі» – I Østen stiger Solen op және «Жер мен қалаға бейбітшілік келді» – Fred hviler over Land og By). Сондай-ақ, оның Рождестволық гимндері де танымал. Ол сонымен қатар «Холгер Данске» (1837) атты батырлық сағасында тарихи және мифологиялық мазмұндағы өлеңдер жазды. Ол Грунтвигтің жақын досы болды, ол оның кеңесшісі болды және онымен Данияның ортағасырлық тарихына деген терең қызығушылықты бөлісті. Көбінесе олар айқын айырмашылықтарға қарамастан, ақыл-ой жағынан егіздер деп есептелді. Блишер мен Х.С. Андерсен де оның достарының арасында болды. Ингеман қарттық шағында зор құрметке ие болды және Оеленшлягердің қайтысынан кейін Данияның бейресми ақыны деп саналды. Сыншылар Ингеманның стильінде күштен гөрі сыпайылық пен нәзіктік бар екенін айтады, бұл проза мен поэзияда да көрінеді. Ол Соро қаласында қайтыс болды. Ингеманның әйелі Люси Мари Мандикс (1792–1868) – суретші, оның туындылары әлі күнге дейін Дания шіркеулерінде ілінген.
Ingemann was born in Torkilstrup, on the island of Falster, Denmark. The son of a vicar, he was left fatherless in his youth. While a student at the University of Copenhagen he published his first collection of poems (1811; vol. ii., 1812), which show great influence of German romanticism. Critics describe their sickly sentimentality as reflecting the unhealthy condition of the poet's body and mind at this time. These works were followed by a long allegorical poem, De sorte Riddere (The Black Knights, 1814), which closed his first period. Then followed six plays, of which the best is considered to be Reinald Underbarnet (The Miraculous Child Reinald, 1816), and the most popular, Blanca, (1815). In 1817 he published his first prose work, De Underjordiske, et bornholmsk Eventyr (The Subterranean Ones, a Story of Bornholm), which was followed in 1820 by Eventyr og Fortællinger (Narratives and Miraculous Tales), many of them imitations of Hoffmann. During 1818–19 he traveled on the Continent. In 1822 he was appointed instructor of the Danish Language and Literature at the Academy of Sorø. During his next period, inspired by Scott's Waverley novels, Ingemann produced his series of historical romances, by virtue of which he disputes with H. C. Andersen the title of the children's writer of Denmark. Their subjects are all taken from Danish history. The first, and perhaps the best, is Valdemar Sejr (Valdemar the Victorious, 1826), which was followed by Erik Menveds Barndom (Erik Menved's Childhood, 1828); Kong Erik og de Fredløse (King Erik and the Outlaws, 1833); and Prins Otto af Danmark og Hans Samtid (Prince Otto of Denmark and his Time, 1835). While his historical romances show a lack of accuracy, their strong nationality gives them a special interest to the student of Danish culture. In reality they mean the introduction of the historical novel in Danish literature. A later artistic novel Landsbybørnene from 1852 ("The Village Children") is now almost forgotten. Known as the fourth great Danish hymn writer (after Kingo, Brorson and Grundtvig), Ingemann is considered less rooted in Biblical dogma and more borne up by a general spiritual and religious interest. A simple naivete runs through them. Especially popular were his Morgen og Aftensange (Morning and Evening Songs), a collection of religious poems of great beauty and spirituality written during 1837–39. They were set to music by the composer Weyse. Many of them have been classics in Danish schools (for instance I Østen stiger Solen op – ”In the East the Sun rises” and Fred hviler over Land og By – ”Peace is resting over Land and Town”). Also his Christmas hymns are popular. He also wrote poems of historic and mythological content in the heroic saga Holger Danske (“Ogier the Dane”, 1837). He was a personal friend of Grundtvig who was in some degrees his mentor and with whom he shared a deep interest of Danish medieval history. Often they have been regarded almost mental twins in spite of clear differences. Also Blicher and H. C. Andersen must be mentioned among his friends. Ingemann was in his elder years much respected and after the death of Oehlenschläger he was regarded the unofficial poet king of Denmark. Critics cite Ingemann's grace and delicacy, rather than strength, of style, both in prose and poetry. He died in Sorø. Ingemann was married to Lucie Marie Mandix (1792–1868), a painter, whose works still hang in Danish churches.