Кіріспе
Құс түрі. Жалынды сұрғыл (Psiloscops flammeolus) – Солтүстік Америкада мекендейтін, Strigidae тұқымдасына жататын шағын көшпенді құс. Бұл Psiloscops туысына жататын жалғыз түр.
The flammulated owl (Psiloscops flammeolus) is a small migratory North American owl in the family Strigidae. It is the only species placed in the genus Psiloscops.
Таксономия
Жалынды соуды 1852 жылы неміс натуралисі Иоганн Якоб Кауп Scops flammeola есімді екі атаулы номенклатурасымен ресми түрде сипаттады. Ол түрінің бастапқы орны Мексика екенін көрсетті. Бұл түр бұрын Otus туысына жататын соулармен бірге жіктеліп келген, бірақ қазір 1899 жылы Эллиотт Куес енгізген Psiloscops туысына жатқызылады. Psiloscops атауы ежелгі грек тіліндегі psilos сөзінен құралған, ол "жалаңаш" немесе "тегіс" дегенді білдіреді, және Scops туысымен байланысты, ол Otus туысының синонимі. Flammeolus деген түрлік атау латын тілінен алынған, "жалынды түсті", "жалын тәрізді белгілері бар" немесе "жалынды" деген мағынаны білдіреді. Түр монотипті болып табылады: кез келген түршелері танылмайды.
Сипаттама
Жалынды соу – шамамен ұзындығы және қанаттарының ұзындығы бар, түнгі өмір сүретін кішкентай соу. Кішкентай денесіне қарағанда үлкен қанаттарының арқасында, олар ағаштан ағашқа жылдам ұша алады. Аталықтар мен аналықтарды салмағы бойынша ажыратуға болады. Аналықтары ірілеу, салмағы - ал аталықтары кішілеу, салмағы - . Соу өз атын бетіндегі жалын тәрізді белгілерден алған. Жалынды соу сыртқы түрімен батыс сыңғырлау соуына ұқсас, бірақ салмағы шамамен төрттен бір бөлігін құрайды, үлкен құлақ түйіншелері жоқ (бірақ көзге елеусіз кішкентай құлақ түйіншелері бар), қара көздері және ерекше даусы бар. Эльф соуы одан кіші, ал тау пигмей соуы шамамен бірдей өлшемде. Оның дауысы – бір немесе екі рет қайталанушы, салыстырмалы түрде терең дауыс.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Ол Британ Колумбиясының оңтүстігінен және АҚШ-тың батысынан Мексиканың орталық бөлігіне дейін көбейеді. Бұл жаңа тропикалық көшіп-қонушы құс, қыстау үшін АҚШ-тың оңтүстігіне қана емес, сонымен қатар Оңтүстік Техас, Аризона және Калифорнияға да ұшып келеді. Көптеген сұңқарлардан өзгеше, олар көшпелі, күзде Канада мен АҚШ-тан ұшып кетеді. Қыс айларында оларды Орталық Американың солтүстігінде, Мексиканың оңтүстігінен Гватемала мен Сальвадорға дейін кездестіруге болады. Олар тамыз айында қыстау жерлеріне бет алады, ал сәуірдің соңы мен мамырдың басында көктемдеу үшін көбейтін жерлеріне қайта оралады.
Өсіру
Жалынды соу ағаштардың қуыстарында ұялайды және 26 күндік инкубация кезеңінен кейін бірдей екі-төрт балапаны болады. Балапандар шамамен 25-32 күннен кейін өздеріне жем іздей бастайды. Әйелдер әдетте бұрын тоқылған немесе солтүстік шашыраңқының ұясы болған қуыстарды таңдайды. Көптеген соулардан өзгеше, жалынды соу көбінесе шашыраңқы колонияларда ұялайды. EBird.org мәліметінше, бір топ байқаушылар Прово, Юта қаласының жанындағы 8 шақырымдық жол бойында 47 әнші құс тапқан. Олар әдетте жылына бір рет жұмыртқа туады. Басқа жыртқыштар сияқты, олар ұзақ өмір сүре алады және ұя салуда жоғары жетістікке жетеді, ал ұялау кезеңінде ұрғашы соулар азық-түлік табу үшін еркектерге тәуелді болады. Олардың жейтін жәндіктерінің көп бөлігі шағын көбелектерден тұрады. Сонымен қатар, олар шырыштар мен қоңыздарды да жейді.
Қорғау мәртебесі
Қазіргі уақытта Халықаралық табиғатты қорғау одағы кіші жақұтты сұлуқұсты (flammulated owl) ең аз қызығушылық тудыратын түр деп тіркеген, бірақ кейбір аймақтарда оның саны азаюы мүмкін.