Глареан: Швейцар музыка теориясының қайта жаратылушысы
Heinrich Glarean
Глареан Генрих: швейцарский теоретик музыки, поэт-гуманист. Биография, образование, вклад в теорию музыки и преподавание греческого и латинского языков.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Швейцариялық музыка теоретигі, ақын және гуманист Генрих Гларен, сондай-ақ Генрикус Гларенус (28 ақпан немесе 3 маусым 1488 жылы туған – 28 наурыз 1563 жылы қайтыс болған) – швейцариялық музыка теоретигі, ақын және гуманист. Ол Молис қаласында (Гларус кантонында, сол себепті оның аты осылай аталады) дүниеге келді және Фрайбург-им-Брайсгау қаласында қайтыс болды.
Swiss music theorist, poet and humanist
Heinrich Glarean also styled Henricus Glareanus (born as Heinrich Loriti on 28 February or 3 June 1488 – 28 March 1563) was a Swiss music theorist, poet and humanist. He was born in Mollis (in the canton of Glarus, hence his name) and died in Freiburg im Breisgau.
Өмірбаян
Глэран Глар кантонының Молис қаласында саясаткердің ұлы Генрих Лорити ретінде дүниеге келді. Бала кезінде ол мал бақты және жақсы білім алды. 1514 жылдан бастап Базельде грек және латын тілдерінен сабақ берді. Онда ол музыканың негізгі элементтерін талқылайды, бұл оқу процесінде пайдаланылған болуы мүмкін. 1515 жылдың соңында Адам Петри оның латын поэзиясы туралы трактатын жариялады. Бірақ оның ең танымал кітабы, және Ренессанс дәуірінде жазылған музыка теориясы бойынша ең маңызды және ықпалды еңбектердің бірі – 1547 жылы Базельде жарық көрген «Додекахордон» болды. Бұл ауқымды еңбек музыка теориясынан өзге философия және өмірбаянға қатысты жазбаларды қамтиды, сонымен қатар алдыңғы буын композиторларының (Джоскин, Оккегем, Обрехт, Исаак және тағы да басқалар) 120-дан астам толық шығармаларын қамтиды. Үш бөлімнен тұратын бұл кітап алтыншы ғасырда музыка туралы көп жазған Боэцийді зерттеуден басталады; ол жай әндерде (мысалы, Грегориан әнінде) және монофониядағы музыкалық ладтардың қолданылуын қадағалайды; және полифониядағы ладтарды қолдану туралы кеңейтілген зерттеумен аяқталады. «Додекахордонның» (сөзбе-сөз «12 таралғыш аспап») ең маңызды ерекшелігі – Глэранның қазіргі теоретик Пьетро Аронның еңбектерінде ұзақ уақыт бойы қабылданғандай, сегіз емес, он екі лад бар деген ұсынысы. Қосымша төрт ладқа эолдық (9 және 10 ладтар) және иондық (11 және 12 ладтар) ладтардың аутентикалық және плагальдық түрлері кірді – бұл кіші және үлкен гаммаларға балама ладтар. Глэран тіпті иондық ладтың оның замандас композиторлары арасында ең көп қолданылатынын айтқан. Оның еңбегінің ықпалы зор болды. Кейінгі көптеген теоретиктер, соның ішінде Зарлино, он екі ладты қабылдады, және ладтардың плагальдық және аутентикалық түрлері арасындағы айырмашылық қазіргі уақытта қызығушылық тудырмаса да (санын он екіден алтыға дейін азайту), Глэранның музыкалық ладтар туралы түсіндірмесі бүгінгі күні де өзекті болып қала береді.
Glarean was born as Heinrich Loriti in Mollis in Canton Glarus to a politician. As a boy, he took care of cattle and received a good education. Since 1514 he was a teacher for Greek and Latin in Basel, In it he discusses the basic elements of music; probably it was used for teaching. In late 1515 a treatise on latin poetry of him was printed by Adam Petri. But his most famous book, and one of the most famous and influential works on music theory written during the Renaissance, was the Dodecachordon, which he published in Basel in 1547. This massive work includes writings on philosophy and biography in addition to music theory, and includes no less than 120 complete compositions by composers of the preceding generation (including Josquin, Ockeghem, Obrecht, Isaac and many others). In three parts, it begins with a study of Boethius, who wrote extensively on music in the sixth century; it traces the use of the musical modes in plainsong (e. g. Gregorian chant) and monophony; and it closes with an extended study of the use of modes in polyphony. The most significant feature of the Dodecachordon (literally, "12 stringed instrument") is Glarean's proposal that there are actually twelve modes, not eight, as had long been assumed, for instance in the works of the contemporary theorist Pietro Aron. The additional four modes included authentic and plagal forms of Aeolian (modes 9 and 10) and Ionian (modes 11 and 12) — the modes equivalent to minor and major scales, respectively. Glarean went so far as to say that the Ionian mode was the one most frequently used by composers in his day. The influence of his work was immense. Many later theorists, including Zarlino, accepted the twelve modes, and though the distinction between plagal and authentic forms of the modes is no longer of contemporary interest (reducing the number from twelve to six), Glarean's explanation of the musical modes remains current today.