Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трелев (tɾeˈlew, tref – "қала" және негізін қалаушы Льюис Джонстың аты) – Аргентинаның Чубут провинциясының шығыс бөлігінде орналасқан қала. Патагониядағы бұл қала Чубут өзенінің жазық аңғарындағы ең ірі және халық саны көп елді мекен, 2010 жылғы мәліметтер бойынша 97 915 тұрғыны бар. Трелев муниципалитеті Роусон департаментінің құрамына кіреді, ал оның орталығы – Роусон қаласы сонымен қатар провинцияның да астанасы болып табылады. Трелев – аймақтың маңызды сауда және өнеркәсіп орталығы, сондай-ақ жүнді өңдеудің негізгі шоғырланған жері, Аргентинадағы осы саланың 90 пайызын қамтиды. Бұл өнім негізінен Пуэрто-Мадрин және Пуэрто-Деседадо арқылы тасымалданып, экспортталады. Трелев қаласында Патагония аймағының палеонтологиялық мұрасын көрсететін Эгидио Феруглио атындағы палеонтология мұражайы орналасқан, ол Оңтүстік Америкадағы осы сияқты ең маңызды мұражайлардың бірі саналады. Сонымен қатар, қалада астрономиялық және планеталық обсерватория да бар. Қалаға әуежай қызметін Almirante Marcos A. Zar әуежайы көрсетеді, ол әскери және азаматтық мақсатта пайдаланылады. Әуежайдың ұшу-қону жолағын Аргентина теңіз әскери авиациясының Lockheed P-3 Orion эскадрильясының орналасқан жері – Almirante Zar теңіз базасымен бөліседі.
Trelew (tɾeˈlew, from tref "town" and the name of the founder, Lewis Jones) is a city in the eastern part of the Chubut Province of Argentina. Located in Patagonia, the city is the largest and most populous in the low valley of the Chubut River, with 97,915 inhabitants as of 2010. The Trelew municipality is part of the Rawson Department, whose capital, Rawson, is also the provincial capital. Trelew is an important commercial and industrial centre for the region and is the main hub for wool processing, accounting for 90 percent of activity in Argentina. The produce of this industry is mainly shipped and exported through Puerto Madryn and Puerto Deseado. Trelew is home to the Museum of Paleontology Egidio Feruglio, showcasing the paleontological heritage of the Patagonic region, and considered one of the most important of its kind in South America. It also has an Astronomic and Planetary Observatory. The city is served by the Almirante Marcos A. Zar Airport, of both civilian and military use. The airport's runway is shared with the Almirante Zar Naval Base, home of the Lockheed P 3 Orion squadron of the Argentine Naval Aviation.
Тарих
Трелев қаласының негізі Аргентинадағы валлийлердің қоныстануымен байланысты, оның көшбасшылары капитан сэр Томас Данкомб Льюв Джонс Пэрри (Мадрин) және Льюис (Луис) Джонс болды. Олар 1860 жылдардың басында Аргентина үкіметімен келісімдер жүргізу үшін өкілдер ретінде тағайындалды. Қала соңғы Джонстың құрметіне Trelew деп аталды: «tre» валлий тілінде «қала» деген мағынаны білдіреді, ал «Lew» – Льюис есімінің қысқартылған түрі. Трелев 1886 жылдың 20 қазанында Төменгі Чубут өзенінің аңғары мен Пуэрто-Мадрин арасын байланыстыратын Орталық Чубут темір жолының бастапқы нүктесі ретінде құрылды. Сол жылдың 28 шілдесінде «Веста» кемесімен теміржол құрылысына қажетті жабдықтар мен 400 қоныс аударушы келді. Теміржол 1888 жылы ашылды, кейіннен Трелевтен Гайман, Долавон және, соңында, Лас Плумасқа дейін созылды. 1961 жылы бұл желі жабылды.
Trelew's foundation is linked with Welsh settlement in Argentina, the leaders of which were Captain Sir Thomas Duncombe Love Jones Parry (of Madryn) and Lewis (Luis) Jones, who acted as spokesmen to deal with the Argentine government in the beginning of the 1860s. The town was named Trelew in honour of the latter Jones: tre meaning "town" in Welsh and "Lew" being an apocope for Lewis. Trelew was established on 20 October 1886 as the starting point for the Central Chubut Railway line that would link the lower Chubut River Valley to Puerto Madryn. Railway building equipment and 400 settlers arrived on July 28 of that same year on the steamer Vesta. The line was opened in 1888 and later extended from Trelew to Gaiman, Dolavon and finally to Las Plumas. In 1961, the line was closed.
1972 жылғы қырғын
1972 жылы Трелевте қырғын болды. Федералды түрмеде саяси тұтқындардың қашуы бір күзетшінің қазасына және президент Артуро Ильияның құлатылуынан кейін орнаған әскери диктатураға қарсы болған шамамен 100 адамның қашу әрекетіне әкеп соқты. Тұтқындардың шағын тобы ұшақты басып алып, Чилиге қауіпсіз жерге ұшып кетті. Қалғандары билікке бағынып, әскери түрмеге қайтарылды, онда 19-ы атылып өлтірілді (үшеуі аман қалды). Трелев қаласы әскерилер тарапынан қаралып, жергілікті тұрғындар ұсталды және Буэнос-Айрестегі Вилла Девото түрмесіне жеткізілді. Іс жүзінде, қаланың барлық халқы ереуілге шығып, Вилла Девотодағы тұтқындардың босатылуын қамтамасыз етті. Бұл оқиғалар Томас Элой Мартинестің "La Pasión según Trelew" атты кітабында сипатталған, ол алғаш рет 1973 жылы жарық көрген, бірақ кейіннен Процесо диктатурасымен тоқтатылып, 1997 жылы қайта басылды.
Trelew was the scene of a massacre in 1972. A breakout of political prisoners at the federal penitentiary resulted in the death of one guard and the attempted flight of about 100 individuals who opposed the military dictatorship which followed the overthrow of President Arturo Illia. A small group of prisoners succeeded in commandeering a plane and flying to safety in Chile. The rest submitted to the authorities and were returned to a military prison, where 19 were shot (three survived). The town of Trelew was searched by the military and locals were seized and taken to the Villa Devoto prison in Buenos Aires. Virtually the entire town went on strike and succeeded in securing the release of the prisoners at Villa Devoto. These incidents were documented in the book La Pasión según Trelew, by Tomás Eloy Martínez, which was originally published in 1973, but was then suppressed by the dictatorship of the Proceso, and reissued in 1997.
Туризм
Трелев – Орталық Месета, Чубут өзенінің аңғары және жағалаудағы туризмнің орталығы. Аргентинадағы ең ірі пингвин қорығы – Пунта-Томбо қаладан қол жетімді. Трелевте қазан айында жыл сайынғы Эстеддфод фестивалі өтеді, ол бүкіл елден және Уэльстен қонақтарды қабылдайды. Бұл Оңтүстік Америкадағы уэльс мәдениетінің ерекше көрінісі болып табылады. 1969 жылы ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланған бұрынғы Трелев теміржол станциясы 1984 жылдан бері «Эль Музео Региональ Пуэбло де Луис» аймақтық мұражайы ретінде жұмыс істейді.
Trelew is the centre of tourism in the Central Meseta, the Valley of the Chubut River and the coast. Punta Tombo, the biggest penguin reserve in Argentina, is accessible from the city. An annual Eisteddfod is held in Trelew in October, a traditional festival which receives guests from across the country and from Wales, which constitutes a unique expression of Welsh culture in South America. The former Trelew railway station, which was declared a national historic monument in 1969, has functioned as a museum, El Museo Regional Pueblo de Luis, since 1984.
Спорт
Расинг де Трелев және Хуракан де Трелев – ең маңызды жергілікті футбол клубтары. Паторузу регби клубы мен Трелев регби клубы осы спортты жаттықтыратын жергілікті клубтар. Бокс бойынша Маттисс ағайындылары Лукас пен Уолтер Трелев қаласынан шыққан, алайда олардың көптеген атақты жекпе-жектері АҚШ-та өтті.
Racing de Trelew and Huracán de Trelew are the most important local football clubs. Patoruzú Rugby Club and Trelew Rugby Club are the local clubs practicing this sport. In boxing, the Matthysse brothers, Lucas and Walter, are from Trelew, although most of their notable fights took place in the United States.
Климат
Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Трелев жыл бойы аз жауын-шашынмен, жылы жазды, суық қысты және суық шөлдік климатқа (BWk) жақын суық жартылай шөлдік климатқа (BSk) ие.
According to the Köppen climate classification, Trelew experiences a cold semi desert climate (BSk) bordering on a cold desert climate (BWk), with warm summers, cold winters and low precipitation year round.