Роберт Хайнлайнның «Империя логикасы» повесі. Венерадағы құлдық туралы тартыс, шартымен сатылған ер адам, қарыз және тәуелділік жайлы ғылыми фантастика.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Роберт А. Хайнлайнның құлдық тақырыбын зерттейтін новелласы "Империяның логикасы" – американдық жазушы Роберт А. Хайнлайнның ғылыми фантастикалық новелласы. Ол "Болашақ тарихы" сериясының бір бөлігі болып табылады және алғаш рет 1941 жылғы наурызда "Astounding Science Fiction" журналында жарияланған, кейін "Жердің жасыл төбелері" (содан кейін "Ертеңгі күннің өткені") жинағына енген.
Novella exploring slavery by Robert A. Heinlein
"Logic of Empire" is a science fiction novella by American writer Robert A. Heinlein. Part of his Future History series, it originally appeared in Astounding Science Fiction (March 1941) and was collected in The Green Hills of Earth (and subsequently The Past Through Tomorrow).
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Жер бетінен екі адам Венерада құлдық бар ма, жоқ па деген сұраққа дау көтеріп жатыр, олардың біреуі сол жерде шаңхайға түседі, немесе ол солай деп санайды; олар кейін бір-біріне осы тақырыпқа ставка жасағанын, мас болып, қол қойғанын біледі. Ол келгенде, келісімшарт бір шаруаға сатылып кеткенін көреді. Оның борышын өтеу үшін бірнеше жыл қажет екенін түсінуіне, оның әр күні борышын арттыратын қымбат жергілікті есірткі рирасыз ұйықтай алмайтынын түсінуі ықпал етеді.
Two well off Earth men are arguing about whether there is slavery on Venus, and one of them gets shanghaied there, or so he believes; they later find out that they have bet one another about the topic, gotten drunk, and signed on. Upon his arrival, he finds his contract sold to a farmer. His discovery that it will take him years to work off his debt is compounded by his realization that he cannot get to sleep at night without rhira, an expensive local narcotic, which thus increases his debt every day.
Тақырыптар
Бұл оқиға, сырттай қарағанда, қате уақытта қате жерде тапқан адамның және оның өзін басып алатын жағдайлардан құтылуға жасаған күресі туралы, сонымен қатар жаңа колонияда құлдықтың қалай пайда болатынын түсіндіруге тырысады. Тіпті болашақта да жаңа колонияның алғашқыда қолда бар технологиясы төмен болады. Егер қажетті жұмысты атқаратын машинаны импорттау тым қымбат болса (мысалы, бидай жинайтын комбайн, су сорғысы немесе тіпті кір жуғыш машина), оның орнына адам орындауы керек. Егер көптеген жұмыстар қолмен жасалуы керек болса және еркін еңбекке ие болатын тәуелсіз ресурстармен салыстырғанда жұмыс күші жетіспесе ("жер", бірақ бұл жағдай оқиғада нақты көрсетілмеген), құлдық нарығы қалыптасады. Он жылдар өткен соң, жер әлі де жеткілікті болса да, бұл нарық сақталады, себебі колонияның өзіне белгілі квоталарды орындау және қарыздарды төлеу міндеті жүктелген, сондықтан машиналарды өндіру үшін жергілікті өнеркәсіпті дамытуға қажетті ресурстарды жұмсауға шамасы жетпейді, ал еркін еңбек құл еңбегімен бәсекелесу үшін бағасын жеткілікті түрде төмендету қажеттілігі тумайды. Оқиға бойында Хайнлайн Венера қоғамын сипаттағанда бейтарап баяндаушының позициясын ұстанады. "Империяның логикасы" құлдыққа қатысушылардың әр түрлі себептерін көрсетеді. Шын қылмыскерлер жоқ, барлығы меркантильдік жүйеде табысын арттыруға тырысып, өз жұмысын ғана істеп жатыр. Тіпті қаһарманның иесі болып табылатын плантация иесі де, қызының тұрмысын қамтамасыз етуді басты мақсаты ретінде көретін, күресіп, сәтсіздікке ұшыраған шағын бизнесмен ретінде бейнеленеді.
Ostensibly a tale about a man in the wrong place at the wrong time and his struggle to free himself from the oppressive circumstances in which he is plunged, the story also attempts to explain how slavery develops in a new colony. Even in the future, the technology available to a new colony is always initially low. If a machine to do a necessary job is too expensive to import (say a wheat harvester, a water pump, or even a washing machine), a human must do it instead. If too many jobs must be done by hand, and there is a shortage of labor compared with independent resources that free labor could take up ("land" although that condition is not clear in the story), a market for slavery develops. Decades later, while there is still an abundance of land, this market remains because the colony itself has quotas to meet and debts to repay and cannot spare the resources to develop local industries to make the machines itself, and free labor does not have to bid its price down enough to outcompete slave labor. Throughout the story, Heinlein takes the view of the objective narrator in describing Venusian society. "Logic of Empire" places different rationales on the people who participate in slavery. There are no real villains; everybody is just doing their job of trying to maximize income in a mercantilist system. Even the plantation owner who owns the hero is portrayed as a struggling and failing small businessman, whose main motivation is to secure a livelihood for his daughter.
Нехемия Скаддер
Бұл әңгімеде фанатикалық уағыздаушы Нехемия Скаддердің билікке өсуі кездейсоқ айтылады, ол кейін президент болып сайланып, АҚШ-ты бірнеше буын бойы билейтін теократиялық диктатура құрады. Генлайн оның өрлеуіне арналған "Қанатының үні" атты әңгіме жазуды жоспарлаған, ол хронологиялық тұрғыдан "Империяның логикасынан" кейін келер еді. Бірақ ол оны жазбады, нәтижесінде болашақ тарихта үлкен олқылық қалды, ол "Егер осылай жалғаса берсе" әңгімесінде теократияның құлатылуымен қайта жалғасады.
There is in the story a casual reference to the rise of the fanatic preacher Nehemiah Scudder, who would eventually be elected president and establish a theocratic dictatorship which would rule the US for several generations. Heinlein considered writing a story focusing on his rise, which would have had the name "The Sound of His Wings" and chronologically followed directly upon "Logic of Empire." He never did so, and a great gap was left in the Future History which resumes with the overthrow of the theocracy in "If This Goes On—".