Кіріспе

"Жерден келген қатер" атты қысқа әңгіме

"Жерден келген қатер" – американдық жазушы Роберт А. Хайнлайнның ғылыми фантастикалық әңгімесі. Алғаш рет ол 1957 жылғы тамыз айындағы "The Magazine of Fantasy & Science Fiction" журналында жарияланды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға жақын болашақта Айға адамдар жер асты қалаларында қоныстанған кезде өтеді. Тақырыптағы "қауіп-қатер" – Ай колониясына келген әдемі турист. Оған 15 жастағы Холли есімді жас жетекші тағайындалады, ол оқиғаны бірінші тұлғада баяндайды. Холлидің жақын досы Джефф "қонақ" Ариэльге ғашық болады. Джефф Ариэльмен көбірек уақыт өткізгенде, Холли қызғанышпен күресіп, оның достығына күмәндана бастайды. Айдағы жер асты қаласында Холли мен Джеффтің хоббиі – үлкен үңгірде қанаттарымен ұшу, бұл мүмкін, өйткені гравитация Жердегіден алты есе аз, ал үңгірдегі ауа қысымы жеткілікті деңгейде ұсталады. Ариэль де ұшып көргісі келеді, Холли қызғанышпен көзге түспеу үшін оған үйретуді ұсынады. Бірақ алғашқы ұшу кезінде Ариэль билігін жоғалтып, құлай бастайды. Холли оны құтқару үшін төмен түсіп, өзінің екі қолын сындырады, Ариэльдің құлауын жұмсартады. Кейін ауруханада Ариэль Холлиге жайлы түсіндіреді. Ариэль жасөспірімдерден екі есе үлкен, сондықтан Джеффке романдық қызығушылық таныта алмайды. Керісінше, Джефф Ариэльді емес, Холлиді жақсы көреді. Ариэль оқиғадан кейін Джеффтің "құтқарушы періштедей" келгенін, Ариэльді елемей, есінен таныған Холлиді құшақтап, жылағанын айтады. Бұл аяннан кейін Джефф аурухана бөлмесіне келеді, ал Ариэль оларды сыпайылықпен жалғыз қалдырады. Ұялаңқы әңгімелерден кейін Джефф Холлиді алғаш рет сүйіп өпті.

Талдау

Генлайнның әйел басты кейіпкердің көзқарасынан жазылған әңгімелерінің бірі, оның әдеттегідей күшті, тәуелсіз және осы кезең үшін қабілетті әйел кейіпкері бар. Бұл әңгіме дәстүрлі жасөспірімдер махаббаты туралы әңгімені Айға қоныстанған адамның күнделікті өмірінің шынайы суреттерімен тиімді салыстырады.

Хайнлайнның басқа шығармаларымен байланысы

"Айды сатқан адам" Хайнлайнның "Болашақ тарихында" айды зерттеу және дамытуға негіз салады. Оқиғадағы ай колониясы "Ай – қатал қожайын" кітабында толыққанды сипатталған. Оқиғада сөз болған ескерткіш "Лунаның қара шұңқырларында" орнатылған. Холли де "Жануардың саны" кітабындағы көптеген Хайнлайн кейіпкерлерінің бірі болып келеді.

Қабылдау

Флойд К. Гейл "Галактика ғылыми фантастика" журналында "Жерден келген қатерді" "көңілді қозғайтын" туынды деп атап, оны "қатты қиялдағы шетелдік ортада" жарық көрген "Әйелдер үй журналы" стиліндегі әңгіме деп мақтады.