Кіріспе

Неміс нацистік партиясының мемлекеттік қызметкері және СС Oberführer Эрих Нойманн (31 мамыр 1892 – 23 наурыз 1951) – неміс заңгері және мемлекеттік қызметкер, нацистік партия мүшесі және СС Oberführer. Нойманн «Соңғы шешімді» іске асыру жолдарын анықтаған Ванзее конференциясына қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ол ұсталды, бірақ 1948 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты босатылып, ешқашан сотталған жоқ.

Ерте өмір, білім және әскери қызмет

Нойманн Лаузицтегі Форст қаласында протестант отбасында дүниеге келді, онда оның әкесі фабрика иесі болған. Ол жергілікті фольксшюледе және пансиондық орта мектепте оқыды. 1911 жылы Abitur емтиханын тапсырғаннан кейін, Нойман Фрайбург университетінде заң және экономиканы оқыды, сондай-ақ де-братствоға қосылды. Оқуын Лейпциг және Галле-Виттенберг университеттерінде жалғастырды. 1914 жылдың тамызында алғашқы мемлекеттік заң емтиханын сәтті тапсырғаннан кейін, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған соң ол Императорлық неміс армиясына қатарына қосылды. 1917 жылдың 30 қазанында ауыр қол жарақатына байланысты әскерден босатылғанға дейін ол шығыс майданында 2-ші атты жеңіл жаяу әскер полкінде қызмет етті. Ол екінші дәрежелі Темір крестімен және жара белгісімен марапатталды, запастағы лейтенант шенімен қызметтен шықты.

Пруссияның мемлекеттік қызметіндегі жұмыс

Нейман 1918 жылдың қаңтарында Штеттинде (қазіргі Штецин) Пруссия мемлекеттік сот әкімшілігінде заңгерлік тәжірибеден өтті. 1920 жылдың қазанында екінші мемлекеттік заңгерлік емтиханын сәтті тапсырғаннан кейін, ол Пруссия Ішкі істер министрлігінде үкіметтік кеңесші (Regierungsassessor) болып, кейін Эссен аудандық кеңсесінде мемлекеттік қызметке кірді. 1923 жылдың қазан айында ол Үкімет кеңесшісі (Regierungsrat) болып тағайындалды және желтоқсан айында Пруссия Сауда және коммерция министрлігіне ауысты. 1926 жылдың қарашасынан 1928 жылдың қыркүйегіне дейін Фрайштадт (Төменгі Силезия) ауданының әкімі (Landrat) қызметін атқарды. 1928 жылдың 1 қазанында ол Пруссия Сауда және коммерция министрлігіне Министрлік кеңесшісі (Ministerialrat) ретінде қайта оралды. Ол өтемақылар, субсидиялар және несиелер бөлімін басқарды және 1931-32 жылдары Парижде өткен халықаралық қарыз конференциясында Германияның өкілі болды. 1932 жылы Рейх канцлері Франц фон Папеннің басқаруымен Пруссиядағы төңкерістен кейін, Нейман 1932 жылдың қыркүйегінде Пруссия мемлекеттік министрлігіне ауыстырылды, онда оған әкімшілік реформаларды жүргізу тапсырылды.

Мемлекеттік қызметтер

Адольф Гитлер билікті басып алғаннан кейін көп ұзамай, 1933 жылғы 11 ақпанда Нойман Тұрақты хатшы (Ministerialdirektor) лауазымына тағайындалды және Пруссия үшін Рейхсраттың өкілетті өкілі болды, ол 1934 жылғы 14 ақпанда таратылғанға дейін қызмет етті. Бұрын Германиялық Ұлттық Халық партиясының мүшесі болған Нойман 1933 жылғы мамыр айында нацистік партияға қосылды (мүшелік нөмірі 2,645,024). Сол жылдың 15 қыркүйегінде ол Пруссияның мемлекеттік кеңесіне мүше болып тағайындалды және 1942 жылға дейін хатшысы болып қызмет етті. 1933 жылғы қазанда ол Ханс Франк құрған Германия заң академиясының негіздеуші мүшесі болды және әкімшілік құқық және қалалық конституциялар комитеттерінде жұмыс істеді. 1935-1937 жылдары ол Фюрстенвальдеде орналасқан 9-шы Reiter полкімен әскери оқу-жаттығуларға қатысты, кейіннен ол резервтегі ритмейстер шеніне көтерілді. 1936 жылғы 23 қазанда Нойман Гёринг басқарған Төрт жылдық жоспар жөніндегі өкілдіктің шетел валютасы бөлімінің директоры болып тағайындалды. 1938 жылғы 23 шілдеде Нойман мемлекеттік хатшы және Пауль Кёрнердің орынбасары, Гёрингтің Төрт жылдық жоспарындағы бас орынбасары болып тағайындалды және оның жалпы кеңесінің мүшесі болды. Нойман 1938 жылғы 12 қарашада Гёринг өткізген неміс экономикасын "арийлендіру" тақырыбындағы жиналысқа қатысты. 1939 жылғы наурызда Чехословакияны басып алғаннан кейін Нойман "Райхсверке Герман Гёринг" конгломератының "Печек" көмір компаниясын басып алуға қатысты. Ол сондай-ақ арийлендіру процесінен жеке пайда тапты, себебі ол Берлиндегі ботаникалық бақтың жанында еврей әйелінің эмиграциялау үшін сатуға мәжбүр болған вилласында тұрды. Совет Одағына Германияның басып кіргеннен кейін Нойман 1941 және 1942 жылдары Совет Одағының экономикасын пайдалануды жоспарлаған Шығыс экономикалық басқару жоспарына (Wirtschaftsorganisation Ost [de]) мүше болды. 1941 жылдан бастап ол Совет Одағының мұнай қорларын игеру үшін құрылған Kontinentale Öl компаниясының қадағалау кеңесі төрағасының орынбасары болды. Мемлекеттік хатшы ретінде Нойман 1942 жылғы 20 қаңтарда Ванзее конференциясында Төрт жылдық жоспардың ресми өкілі болды, онда еврей мәселесіне қатысты геноцидтік соңғы шешім жоспарланды. Нойман соғысқа қажетті кәсіпорындардағы еврей жұмысшыларын уақытша депортацияламауды сұрады. Оның наразылығы оларды гуманитарлық немесе моральдық себептермен сақтау қажеттігін білдірмеді, тек оларды ауыстыру мүмкін болмай тұрып депортацияламау керек, осылайша оларды Рейх үшін экономикалық пайдаға уақытша қалдыру керек. 1942 жылғы 1 тамызда Нойман өз өтініші бойынша мемлекеттік қызметтен кетіп, Германиялық калий синдикатының (Deutsches Kalisyndikat [de]) бас директоры болды және 1945 жылғы мамырда нацистік режим құлағанға дейін сол қызметте болды.

Соғыстан кейінгі өмір

Германияның капитуляциясынан кейін Нейман одақтастар тарапынан ұсталды, бірінші Людвигсбургте, содан кейін Нюрнбергте. Оны бірнеше рет сұраққа тартып, Холокост туралы ешқандай білімі жоқ екенін мәлімдеді, тіпті Вансеедегі жиынға қатысқанын мойындаудан да бас тартты. Оған ешқандай айып тағылмады және 1948 жылдың ортасында нашар денсаулығына байланысты босатылды. Ол Грайнаудағы отбасына оралып, Калий Синдикатында кеңесші болып жұмыс істеді. Ол үш жылдан кейін, 1951 жылдың 23 наурызында Гармиш-Партенкирхенде жедел қан айналым жетіспеушілігінен қайтыс болды.

Фильмдердегі бейнелеулер

Нейман рөлін 1984 жылғы неміс фильмі «Ванзее конференциясы» (Die Wannseekonferenz) фильмiнде де, 2001 жылғы BBC/HBO фильмi «Конспирация» (Conspiracy) фильмiнде Джонатан Кой ойнады, сондай-ақ 2022 жылғы неміс фильмі «Ванзее конференциясы» (Die Wannseekonferenz) фильмiнде де ойнады.