Кіріспе

1980 жылы Роберт А. Хайнлайнның романы. «Жәндіктің саны» – американдық жазушы Роберт А. Хайнлайнның 1980 жылы жарық көрген ғылыми фантастикалық романы. Романның бөлімдері Omni журналында (1979 жылғы қазан және қараша айларында) бөліп жарияланды.

Сюжет

Кітап - бұл негізінен төрт басты кейіпкердің күнделікті жазбаларының сериясы: Зебадия "Зеб" Джон Картер, бағдарламашы Деджа Торис "Дити" Берроуз Картер, оның математика профессоры әкесі Джейкоб Берроуз және кампустан тыс әлеуметтік өмірге бейім Хилда Корнерс. "Дежа Торис", "Берроуз" және "Картер" есімдері Эдгар Райс Берроуздың "Барсум" романдарындағы басты кейіпкерлер Джон Картер мен Дежа Ториске тікелей сілтеме жасайды. Бастапқыда Дити Зевпен Хилданың сарайындағы кеште би билейді. Дити Зебті әкесімен кездесуге көндіруге тырысады, оның n өлшемді кеңістік туралы жазған мақаласын талқылау үшін, тіпті өзін ұсынуға дейін барады. Зеб бұл туралы біліп, Дитиге мақаланы өзі емес, ұқсас есімді туысы жазғанын түсіндіреді. Өте құпиялы танго билегеннен кейін Зеб әзілдеп, бидің күші соншалықты зор болғандықтан үйлену керек дейді, ал Дити келіседі. Зеб таңғалады, бірақ кейін қабылдайды. Олар кетіп бара жатқанда, Дити мен Зеб Джейкобты басқа профессормен болған қызу даудан арашалайды, дау ұрысқа ұласуға айналар еді. Көліктеріне жақындағанда Хилда шығып, олармен бірге жүруге шешім қабылдайды. Зеб алдын ала сезіп, үштігін ұстап алады және Джейкоб пен Дитидің көлігі жарылғанға дейін басқа көліктің артына тығылады. Зеб барлығын өзінің модификацияланған әуе машинасына, "Гей-Алдаушыға" салады және оның ұшу қабілетін іске қосып, билік органдары немесе көлікке бомба орнатқан қылмыскерлерден жасырынып қашып кетеді. Зеб Невада штатындағы Элкоға ұшады, себебі бұл штат адамдардың күту мерзімі мен қан тексерусіз 24 сағат бойы үйленуіне рұқсат береді. Осы оқиғалар Джейкобты қатты шаршатып, ол Хилдаға үйленуге келіседі, сондықтан олар қос той өткізеді. Содан кейін жұбайлар Джейкобтың ормандағы жасырын үйіне барады, онда бал айына толады. Осылайша профессордың "континуа" құрылғысымен жабдықталған және Австралия қорғаныс күштерімен қаруланған "Гей-Алдаушымен" саяхаттай отырып, төрттің оқиғаларға толы саяқаты басталады. Профессор Берроуз континуа құрылғысын n өлшемді Эвклидтік емес геометрия бойынша теориясын қалыптастырып жатқанда жасаған. Романның ғалам геометриясы алты өлшемді қамтиды: нақты әлемге белгілі үш кеңістіктік өлшем және үш уақыт өлшемдері: t – нақты әлемнің уақыт өлшемі, τ (грек әрпі тау) және т (кирилл әрпі те). Континуа құрылғысы алты осі бойынша да қозғала алады. Континуа құрылғысы Оз елі сияқты әртүрлі фантастикалық ғаламдарға, сондай-ақ уақыт арқылы саяхаттауға мүмкіндік береді. Барсумға баруға жасалған әрекет оларды Марстың басқа нұсқасына жеткізеді, ол британдық және орыс империяларының отаршылдық үкімі астында болып көрінеді, бірақ романның соңында Хайнлайнның қайта-қайта келетін кейіпкері Лазарус Лонг олардың Барсумға барғанын және оның "отаршылдық" мәртебесінің телепатиялық қабілеттері бар Барсумиандардың оларға жүктеген иллюзия екенін айтады: Э. Р. Б. ғаламына жету басқа ғаламға барудан қиын емес және Марс әдеттегі орбитасында. Бірақ бұл сіздердің көк алптар мен әдемі қызыл принцессалардың тек қана зергерлік бұйымдармен киінгенін білдірмейді. Шақырылмаса, сіздер өз санаңызға қарай жасалған Потемкин ауылын көруіңіз мүмкін.

Атау

Романда айуанның Киелі кітаптағы саны 666 емес, = 10,314,424,798,490,535,546,171,949,056 болып шығады, бұл континуа құрылғысы арқылы қолжетімді параллель әлемдердің бастапқы саны. Кейіннен Якоб кейіпкері бұл сан белгілі бір орналасқан жерден дереу қолжетімді ғаламдардың саны болуы мүмкін екенін және одан да үлкен құрылым бар екенін, ол шексіз ғаламдарды білдіретінін айтады.

Әдеби мәні және қабылдануы

Джек Кирван National Review журналында романды "осы және басқа ғаламдар арқылы уақыт машинасымен саяхатқа шыққан екі ер адам мен екі әйел туралы" деп жазды. Бірақ "Жануардың саны" кітабын осылай сипаттау, "Моби Дик" романын балық аулауға тырысатын бір аяқты адам туралы айтуға ұқсайды. Ол Хайнлейннің "қабілетті адамды" дәріптейтінін айтты. Сью К. Хурвиц мектеп кітапханасы журналына жазған шолуында: «Бұл Хайнлайнның автор ретінде жасаған қателіктерінің тізімі; ол жас, сексистік, жақтас және тым әсершіл» деп жазды, сондай-ақ кітаптың соңы «ғылыми-фантастикалық конвенциялардың күйретуші пародиасы – жанрға құмарлар еденде аунап-төңкеріледі. Бұл қоқыс, бірақ ең жоғары сападағы қоқыс» деді. Хайнлейн саршысы Дэвид Поттер alt.fan.heinlein форумында, кейін Heinlein Society сайтында жарияланған хабарламасында, кітаптың барлығы «әңгімелеуші көркем әдебиет бойынша жасалған ең ұлы оқулықтардың бірі екенін, оның алдында қалай дұрыс жасамайтынының керемет мысалдары бар, ал артында оны қалай дұрыс жасау керектігі туралы тұрақты түсіндірмелер мен оны дұрыс жасаған адамдар мен кітаптарға сілтемелер бар» деді. Ол «әрбір жалықтыратын лекция немесе кейіпкерлердің әрекеттесуі кезінде, артында оны қалай дұрыс жасау керектігінің мысалы бар» деп атап өтті. Грег Костикян Ares Magazine журналының 5-шы санында «Жануардың саны» туралы рецензия жазып, «Хайнлейн сияқты ешкім жаза алмайды, ал одан шыққан көңілі толмаған нәрсе басқа біреу үшін үлкен жетістік болар еді» деді. Джеймс Николл бұл кітап оған әр бастаған кітабын аяқтаудың қажеті жоқ екенін үйреткенін айтты.

Панкераны іздеу

2019 жылдың 1 ақпанында жарық көрмеген Хайнлайн қолжазбасынан «Панкераны іздеу» романының жарыққа шығатыны туралы хабарланды. Кітаптың бастапқы атауы «Алты-алты-алты» болған. 185 000 сөзден тұратын мәтіннің алғашқы үштен бір бөлігі «Жануардың саны» романымен ұқсас, бірақ кейін одан өзгеше жолға түседі. Бұл дәстүрлі Хайнлайн стиліндегі мәтін «Жануардың санынан» бұрын жазылған, бірақ сол кезде жарияланбаған. Роман Arc Manor Publishers баспасының CAEZIK SF & Fantasy баспа бөлімі арқылы 2020 жылдың 24 наурызында саудалық қағаздық немесе қатты мұқабалы басылымдар түрінде, сондай-ақ екі электрондық кітап форматында жарық көрді. 2021 жылдың 20 сәуірінде көптеп таратылатын қағаз басылым жарық көрді.