Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Атып тастауға арналған пышақ – тиімді лақтыру үшін арнайы жасалған және салмағы дұрыс реттелген пышақ. Бұл пышақтар әдеттегі пышақтардан мүлдем өзгеше санатқа жатады. Әлемнің көптеген мәдениеттерінде оларды лақтыру кең таралған, сондықтан лақтырудың әртүрлі тәсілдері мен түрлі пішіндердегі пышақтар пайда болған. Атып тастауға арналған пышақтар цирк қойылымдарында және спортта да қолданылады.
Knife designed to be thrown
A throwing knife is a knife that is specially designed and weighted so that it can be thrown effectively. They are a distinct category from ordinary knives. Throwing knives are used by many cultures around the world, and as such different tactics for throwing them have been developed, as have different shapes and forms of throwing knife. Throwing knives are also used in sideshow acts and sport.
Орталық Африка
Қарақтар лақтыру Орталық Африкада қолданылды. Кулбеда, Мамбеле, Пинга және Тромбаш. Бұл қарудың шамамен 1000 жылға дейін Орталық Суданда пайда болғандығы айтылады, содан оңтүстікке тарады. Дегенмен, осыған ұқсас қару Ливияның б.з.д. 1350 жылғы қабырға суреттерінде де бейнеленген деген болжам бар. Сонымен қатар, этнографтар "лақтыруға арналған пышақ" деген атауды басқа қару түрлеріне жатпайтын әртүрлі заттарға берген, тіпті олар лақтырылмаған болуы мүмкін.
Throwing knives saw use in central Africa. Kulbeda, Mambele, Pinga, and Trombash. The weapon appears to have originated in central Sudan somewhere around 1000 AD from where it spread south. It has however been suggested that the same weapon is depicted in Libyan wall sculptures dating around 1350 BC. A further complication is that the label "Throwing knife" was attached by ethnographers to various objects that didn't fit into other weapon categories even though they may not have been thrown.
Батыс дәстүрі
Атқыш пышақтар көбінесе басқа пышақ түрлерінен айырмашылығы, тұтқасы жоқ, бір ғана болат немесе басқа материалдан жасалады. Пышақ екі бөліктен тұрады: "лезбіе" – пышақтың өткірленген жартысы және "ұстағыш" – өткірленбеген бөлігі. Ұстағыштың мақсаты – пышақты пайдаланушының қауіпсіз ұстауына мүмкіндік беру, сондай-ақ лезбіенің салмағын теңестіру. Атқыш пышақтардың екі түрі бар: теңгерілген және теңгерімсіз. Теңгерілген пышақ ауырлық орталығы мен пышақтың геометриялық орталығы (центроид) бірдей болатындай етіп жасалады. Лақтырылған пышақтың траекториясы – ауадағы ауырлық орталығының қозғалыс жолы. Теңгерілген пышақ лақтырылғанда, пышақ ауырлық орталығының айналасында айналғандағы ұшы мен ұстағыштың ұшы сипаттайтын шеңберлердің диаметрі бірдей болады, бұл траекторияны болжауды жеңілдетеді. Теңгерімсіз пышақ үшін сипатталған шеңберлердің диаметрі әртүрлі болады, яғни ұшы мен ұстағыштың ұшы траекторияның кез келген нүктесінде нысананы әртүрлі жерлерде шабуы мүмкін. Бұл траекторияны болжауды қиындатады. Теңгерілген пышақтарды пайдаланушының қалауына және нысанаға дейінгі қашықтыққа байланысты ұшынан немесе ұстағышынан ұстап лақтыруға болады. Теңгерімсіз пышақтарды әдетте жеңіл ұшынан ұстап лақтырады. Сондай-ақ, пышақтың салмағын реттеуге арналған, лезбіе бойымен жылжи алатын салмақтары бар пышақтар да бар. Осылайша, салмақтың орналасуына қарай ол теңгерілген немесе теңгерімсіз пышақ ретінде қолданылуы мүмкін. Теңгерілген пышақтар екі себептен теңгерімсіз пышақтардан артық көрінеді: а) Теңгерілген пышақтарды ұстағыштан да, лезбіеден де лақтыруға болады, әрі б) бір теңгерілген пышақтан екіншісіне ауысу оңайырақ. Атқыш пышақтың салмағы мен лақтыру жылдамдығы соққының күшін анықтайды. Жеңіл пышақтарды салыстырмалы түрде оңай лақтыруға болады, бірақ олар нысананы тиісті түрде тесіп өтпеуі мүмкін, нәтижесінде "кері секіру" пайда болады. Ауыр атқыш пышақтар ұшу кезінде тұрақтырақ болады және нысанаға көп зиян келтіреді, бірақ оларды дәл лақтыру үшін көбірек күш қажет. Ханс Талхоффер (шамамен 1410-1415 – 1482 жылдан кейін) және Паулюс Гектор Майр (1517–1579) екеуі де ұрыс және қару туралы трактаттарында пышақ тастау туралы айтады. Талхоффер тікенекті пышақтың бір түрін көрсетеді, ал Майр қарсыластың кеудесіне пышақ тастауды сипаттайды.
Throwing knives are commonly made of a single piece of steel or other material, without handles, unlike other types of knives. The knife has two sections, the "blade" which is the sharpened half of the knife and the "grip" which is not sharpened. The purpose of the grip is to allow the knife to be safely handled by the user and also to balance the weight of the blade. Throwing knives are of two kinds, balanced and unbalanced. A balanced knife is made in such a way that the center of gravity and the geometrical center of the knife (the centroid) are the same. The trajectory of a thrown knife is the path of the center of gravity through the air. When a balanced knife is thrown, the circles described by the point and the end of the hilt as the knife rotates about the center of gravity will have the same diameter, making the trajectory more predictable. For an unbalanced knife, the circles described will have different diameters, meaning that the point and the end of the hilt will hit a target in different locations at any point along the trajectory. This makes predicting the trajectory more difficult. Balanced knives can be thrown by gripping either the point or the hilt, depending upon the user's preference and the distance to the target. Unbalanced knives are generally thrown by gripping the lighter end. There are also knives with adjustable weights which can slide on the length of the blade. This way, it can function both as a balanced or unbalanced knife depending upon the position of the weight. Balanced knives are generally preferred over unbalanced ones for two reasons: a) Balanced knives can be thrown from the handle as well as from the blade, and b) it is easier to change from one balanced knife to another. The weight of the throwing knife and the throwing speed determine the power of the impact. Lighter knives can be thrown with relative ease, but they may fail to penetrate the target properly, resulting in "bounce back". Heavy throwing knives are more stable in their flight and cause more damage to the target, but more strength is needed to throw them accurately. Hans Talhoffer (c. 1410 1415 – after 1482) and Paulus Hector Mair (1517–1579) both mention throwing daggers in their treaties on combat and weapons. Talhoffer specifies a type of spiked dagger for throwing while Mair describes throwing the dagger at your opponent's chest.