Англиядағы Блэкуотер өзені

Кіріспе

Англиядағы Лодон өзенінің саласы, Лодонның саласы – Блэкуотер өзені. Блэкуотер өзені Англиядағы Лодонның саласы және Темзаның қосалқы саласы болып табылады. Ол Альдершот, Гэмпшир және Фарнхэм, Суррей арасындағы Роухилл табиғи қорығындағы екі бұлақтан бастау алады. Солтүстікке бұрылып, кейін батысқа қарай ағып, Бэркширдің орталық бөлігіндегі Сваллоуфилд азаматтық округінде Лодонға қосылады. Өзеннің бір бөлігі Гэмпширді Суррейден, ал кішігірім бөлігі Гэмпшир мен Беркширді бөліп тұрады. Бұл су көзі Фарнборо/Алдершот қалалық аймағының әсерінен Темза бассейнінің ерекше қорғалатын шөптекті далаларында сирек кездесетін ортаға тән өсімдіктерге ие. 32 шақырымнан кейін Блэкуотерге Эверсли маңында Уайтвотер өзені қосылады. Өзен Блэкуотер қаласына есімін берген, ол Камберлиге қараған жағалаудан басталады, ал Альдершот, Фарнборо және Камберлиді қамтитын кеңінен тараған қалалық аймақ жиі Блэкуотер аңғары деп аталады.

Атау беру

Бұл мақалада Ordnance Survey карта жасаушылары ұзақ жылдар бойы қолданып келген Blackwater өзені деген атау өзгертіледі. Финчемпстедтің батысындағы бөлігі 1897 жылдан бері және қазіргі карталарда Лонг Уотер деп аталады. Уайтвотерден Лодонға дейінгі соңғы учаскесі басқаша атаулармен белгілі. Ordnance Survey карталарында: 1:50,000 масштабты картада ол әдеттегідей аталса, 1:25,000 масштабты картада (Бродвотер) деп, ал 1:2500 масштабты картада басы мен ортасында Бродвотер деп, жергілікті кеңеюді көрсетеді. Осы соңғы нұсқа 1899 жылғы (алдын ала) картада да қолданылған.

Блэкуотер алқабы

Өзен Blackwater аңғарының ортасымен ағып өтеді, ол көбінесе ағаштар отырғызылған ашық кеңістік ретінде сақталады, сондай-ақ батпақтар, шалғындықтар мен сулы далалар да бар. Ол оңтүстіктегі Альдершот маңындағы Роухилл табиғи қорығынан басталып, солтүстікке қарай, "Уайтвотер" өзенінің қосылған жеріне дейін – Сваллоуфилдке дейін шамамен 22,5 миль (36 км) қашықтықты жүзеді, содан кейін Лоддон өзеніне құяды. Лоддон Уоргрейвтің оңтүстік шекарасында Темзаға қосылады. Өзеннің төменгі жартысының көп бөлігі жартылай ауылдық немесе ауылдық жерлерді құрайды. Ал өзеннің жоғарғы жартысы екі жағынан бір мильден астам қашықтықта тығыз құрылысқан – өзен Альдершот, Эш, Эш Вейл, Фримли, Фарнборо, Камберли, Блэкуотер, Сандхерст және Ятили қалаларынан өтеді; үздіксіз қалалық кеңістік батыстағы Флитке және оңтүстіктегі Фарнхэмге дейін созылады, 2011 жылғы халық санауы бойынша осы аймақта 300 000-нан астам адам тұрады. Су жинау алабының астында сазды тақта, Bagshot формациясының құмы және жасыл құмнан тұратын сулы горизонттар орналасқан, олардың үсті жағы әртүрлі тереңдіктегі Лондон сазымен жабылған, көбінесе өте нашар өткізгіш. Судың бір бөлігі сулы горизонттардан бұлақтар арқылы ағып шығады, бірақ ағыстың басым бөлігі жоғарғы ағыстағы бес ірі және төменгі ағыстағы екі кішірек сарқырамалық тазарту станцияларынан шығарылады. Бұлақтар табиғи, гидротермалды емес бұлақтар үшін салыстырмалы түрде қышқыл. Лондон сазының үстінен ағып өткеннен кейін, ауызға жақын жердегі геологиялық құрылым көбірек өткізгіш болады, "Бэгшот және Брэклшем" құмдарынан тұрады. 1992 жылы бес станция күніне 74,4 млн литрге дейін су шығара алды, ал жаз айларында Уайтвотермен қосылған жерден жоғары ағыстың шамамен 85% құрады. Аңғарда 1950 жылдан бері қазылған үлкен қиыршық тас қалдықтары бар. Осының салдарынан аңғарда көптеген көлдер пайда болды, себебі бұрынғы карьерлер (шалақорлар) сумен толды. Көптеген көлдер ландшафттандырылып, саябақ көлдеріне айналдырылып, балық аулау және желкендесу үшін пайдаланылады. Олардың кейбіреулері ерекше ғылыми маңызы бар жерлер ретінде белгіленген, өте бай және алуан түрлі экологиялық жүйеге ие. Blackwater аңғарының ерекше ғылыми маңызы бар жері (SSSI) жалпы алқабын құрайды, онда жасанды емес шалғындық далалар, батпақтар және ылғалды ормандық жерлер бар. Оның бір бөлігін Беркшир, Бэкингемшир және Оксфордшир табиғатты зерттеушілер қоры басқарады, ал қалған бөлігін Бракнелл орман кеңесі, Шепард Медоуз басқарады. Өзеннің көп бөлігі бойында велосипед жолы салынған.

The river runs along the centre of the Blackwater Valley, which is maintained as a largely tree planted open space, with some bog, marsh and water meadows. It runs for approximately 22.5 mile (36 km) from the source at Rowhill Nature Reserve near Aldershot in the south, northwards to Swallowfield where the river is joined by the "Whitewater" and then joins the River Loddon. The Loddon flows into the Thames on the southern borders of Wargrave. For many miles banks of the lower half are semi rural or rural. The upper half of the river for more than a mile each side is highly urbanised – the river passes Aldershot, Ash, Ash Vale, Frimley, Farnborough, Camberley, Blackwater, Sandhurst and Yateley; the continuous urbanisation extends to Fleet in the west and to Farnham in the south, with a combined population of over 300,000 people at the 2011 Census. Beneath the catchment are chalk, Bagshot Formation sand and greensand aquifers, covered by varying depths of London clay based soil, mostly very weakly permeable. Some of the water flows from springs from the aquifers, but by far the largest component of the flow is the discharge from five major sewage treatment works on the upper reaches and two smaller ones on the lower reaches. The springs are quite acidic for natural, non hydrothermal springs. After flowing over the London clay deposits, the underlying geology is more permeable near the mouth, the "Bagshot and Bracklesham" Sands. In 1992, the five works could discharge up to 74.4 Ml per day, and in summer months accounted for around 85% of flow above the confluence with the Whitewater. The valley has large pockets of deep gravels, quarried since the 1950s. This explains the many lakes in the valley, as old workings (pits) fill with water. Many have been landscaped as park lakes and used for fishing and sailing. A number of them are designated Sites of Special Scientific Interest (SSSI), having rich and diverse ecology. The Blackwater Valley SSSI covers , comprising unimproved alluvial meadows, swamp, and wet woodland. Part of it is managed by the Berkshire, Buckinghamshire and Oxfordshire Naturalists Trust. The rest is managed by Bracknell Forest Council, Shepherd Meadows. A cycle route runs alongside the river for most of its length.

Бағыт

Блэкуотер өзені Роухилл Копседе, Альдершоттың оңтүстік-батысындағы табиғат қорығында бірнеше бұлақтан бастау алады. Бұл аймақта әртүрлі мекендеу орындары бар, бұл жердің иелігі бұрын ағаш және кірпіш өндірген. Өзеннің бастауынан Блэкуотер станциясының шығысынан үш округтік нүктеге дейін Сури және Гэмпшир графтықтары арасындағы ұзақ жылдар бойы сақталған шекараны нақты көрсетеді. Сол жағалауда Алдершоттың сарқынды суларды тазарту зауыты орналасқан, ол құрғақ ауа райында жергілікті су ағынының жартысынан астамын қамтамасыз етеді және 1950 жылдарға дейін мал азығын өндірген, содан кейін ғимарат сатылды. Су диірмені мен диірмен үйі II санаттағы ескерткіштер тізіміне енген, ғимараттардың бір бөлігі 15 ғасырға дейін сақталған. Кейіннен олар мейрамхана ретінде пайдаланылды, қалпына келтірілген диірмен дөңгелегі, механизмдері және жабдықтары отыру орнынан көрінеді, олар шыны қоршаулардың артында орналасқан. Өзен Брамшилл плантациясының солтүстік жиегімен өтеді, бұл орман шаруашылығы комиссиясы басқаратын ормандардың бір бөлігі. Бұл жерде табылған құс түрлерінің көптігі ескеріледі, сондықтан бұл арнайы қорғалатын аймақ болып табылады, сонымен қатар онда көптеген қызғалдақтар, шоршықтар және күміс көк көбелектері де бар. Ерекше флораға батпақ клубмосы және пиллворт кіреді. Үлкен сарай 17 ғасырдың соңында салынған, 1820 жылы қайта жаңартылған және 1970 жылдары қалпына келтірілген. Сарай мен оған іргелес жатқан қоралар II* санаттағы ескерткіштер тізіміне енген. Сарайға апаратын басты жол 18 ғасырдың соңында салынған бес аркалы кірпіш көпір арқылы өзеннен өтеді. Өзен Лоддон өзеніне жеткенше парктің ішінде жалғаса береді.

Аш су құбыры

Басингсток каналы батыстағы Грейвеллдегі Грейвелл туннелінен басталып, шығыстағы Вей өзеніне дейін созылады және Аш ауылындағы Блэкуотер аңғары арқылы бөгеттен өтеді. Бұрын Блэкуотер өзені бөгеттің астындағы кірпіштен жасалған су өткізгіш арқылы ағып өтетін. 2019 жылы Блэкуотер жүйесінің су сапасы келесідей болды:

Бөлім | Экологиялық жағдайы | Химиялық жағдайы | Жалпы жағдайы | Ұзындығы | Су жиналатын алап
------- | -------- | -------- | -------- | -------- | --------
10.3 миля (17 км) | 24.34 шаршы миля (63 км²) | | | |
4.4 миля (7 км) | 8.80 шаршы миля (23 км²) | | | |
10.3 миля (17 км) | 27.26 шаршы миля (71 км²) | | | |
1.8 миля (3 км) | 2.40 шаршы миля (6 км²) | | | |

Су сапасының жақсы болмауына себептер: канализация тазалау қондырғыларынан шығатын ағынды су; жолдар мен көлік инфрақұрылымынан келетін су; өзенге жақын орналасқан ластанған жерлер; балықтар мен басқа да түрлердің еркін қозғалысына кедергі келтіретін мырзалар және суды тоқтату сияқты физикалық кедергілер; сондай-ақ, инвазивті түр – Солтүстік Американың сигналды ракушасының болуы.