Кейко Фукуда: жапон-американдық дзюдо шебері, жоғары дәрежелі әйел дзюдошы (9-10 дан). Дзюдоның негізін қалаушы Кано Джигороның соңғы шәкірті. Дзюдо тарихындағы маңызды тұлға.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон-американдық жекпе-жек шебері (1913–2013)
Japanese American martial artist (1913–2013)
Кейко Фукуда (福田 敬子) – жапон-американдық жекпе-жек шебері. Ол тарихындағы ең жоғары дәрежелі әйел дзюдошы, Кодоканнан (2006 ж.) 9-дан, АҚШ Дзюдосынан (2011 жылдың шілдесі) және АҚШ Дзюдо федерациясынан (2011 жылдың қыркүйегі) 10-дан алған. Ол дзюдоның негізін қалаушы Кано Дзигороның соңғы тірі шәкірті болды. Фукуда әйелдер дзюдосының белгілі дамушысы болды, оның сенпайы Масако Норитоми (1913–1982) 6-данға көтерілген алғашқы әйел еді. 2006 жылы Кодокан Фукуданы 9-данға көтерді. Ол сондай-ақ дзюдо өнерінде 10-данға көтерілген алғашқы және, қазірге дейін, жалғыз әйел. Жапониядағы формалды білімін аяқтағаннан кейін Фукуда 1950-ші және 1960-шы жылдары АҚШ-қа барып сабақ берді және соңында онда қоныстанды. Ол 2013 жылы қайтыс болғанға дейін Сан-Франциско шығанағындағы өнерін оқытуын жалғастырды.
Keiko Fukuda (福田 敬子) was a Japanese American martial artist. She was the highest ranked female judoka in history, holding the rank of 9th dan from the Kodokan (2006), and 10th dan from USA Judo (July 2011) and from the United States Judo Federation (USJF) (September 2011), and was the last surviving student of Kanō Jigorō, founder of judo. She was a renowned pioneer of women's judo, together with her senpai Masako Noritomi (1913–1982) being the first woman promoted to 6th dan (c. 1972). In 2006, the Kodokan promoted Fukuda to 9th dan. She is also the first and, so far, only woman to have been promoted to 10th dan in the art of judo. After completing her formal education in Japan, Fukuda visited the United States to teach in the 1950s and 1960s, and eventually settled there. She continued to teach her art in the San Francisco Bay Area until her death in 2013.
Ерте өмір
Фукуда 1913 жылғы 12 сәуірде Токиода дүниеге келген. Әкесі оның кішкентай кезінде қайтыс болды. Кано дзюдоны құрудан бұрын үш джуджитсу шеберінен оқыған, ал Фукуданың әкесі осы шеберлердің біріншісі болған. Кано 1893 жылдан бастап (Суэко Ашия) әйел студенттерге сабақ берген және 1926 жылы Кодоканның «джоши бу» (әйелдер бөлімі) ашқан. Ол жас Фукуданы дзюдо оқуға шақырды – сол кездегі ерекше қадам – оның әкесіне деген құрметтің белгісі ретінде. Ол 1935 жылы Кодоканның барлық 24 әйел студентінің бірі ретінде дзюдомен айналыса бастады. Сол жылдың соңында Калифорния штатының Окленд қаласындағы дзюдо клубының шақыруымен Америка Құрама Штаттарына сапар шекті және Жапонияға оралғанға дейін шамамен екі жыл болды. Осы уақыт ішінде Фукуда шәкірттерінің бірі, Шелли Фернандестің Ноэ аңғарындағы үйінде тұрып, колледждегі сабақтарымен қатар, онда дзюдодан сабақ берді. 1973 жылы ол «Татамиға туған: Кодокан катасы» атты әйелдерге арналған оқулық жариялады, ол Кодокан дзюдосының каталары (үлгілері) туралы нұсқаулық кітап болды. 1974 жылы ол жыл сайынғы «Дзёси дзюдо лагерін» құрып, әйел дзюдошыларға бірге жаттығу мүмкіндігін берді. Фукуда АҚШ әйелдер дзюдосы және USJI ката судьяларын аттестаттау кіші комитетіне техникалық кеңесші ретінде қызмет етті. 2011 жылғы 28 шілдеде АҚШ дзюдосының атқару кеңесі Фукудаға 10-дан дәрежесін берді. Ол 99 жасында Сан-Францискода, Калифорнияда қайтыс болды. Әйелдерді дзюдодағы ресми оқуларын жалғастыруға ынталандыру және қолдау мақсатында Кейко Фукуда дзюдо стипендиясын құрды. АҚШ-та оқытудан басқа, ол Австралия, Канада, Франция, Норвегия және Филиппинде де сабақ берді.
Fukuda was born on April 12, 1913, in Tokyo. Her father died when she was very young. Kanō had studied under three jujutsu masters before founding judo, and Fukuda's grandfather had been the first of these men. Kanō had taught female students as early as 1893 (Sueko Ashiya) and had formally opened the joshi bu (women's section) of the Kodokan in 1926. He personally invited the young Fukuda to study judo—an unusual gesture for that time—as a mark of respect for her grandfather. She began training in judo in 1935, as one of only 24 women training at the Kodokan. She traveled to the United States of America later that year, at the invitation of a judo club in Oakland, California, and stayed for almost two years before returning to Japan. During this time, Fukuda lived at the Noe Valley home of one of her students, Shelley Fernandez, and taught judo there in addition to her teaching at the college. In 1973, she published Born for the Mat: A Kodokan kata textbook for women, an instructional book for women about the kata (patterns) of Kodokan judo. In 1974, she established the annual Joshi Judo Camp to give female judo practitioners the opportunity to train together. Fukuda served as a technical adviser for US Women's Judo and the USJI Kata Judges' Certification Sub committee. On July 28, 2011, the promotion board of USA Judo awarded Fukuda the rank of 10th dan, until her death, at the age of 99, in San Francisco, California. She established the Keiko Fukuda Judo Scholarship to encourage and enable women to continue their formal training in the art. Apart from teaching in the USA, she also taught in Australia, Canada, France, Norway and the Philippines.
Өлім
Фукуда 2013 жылдың 9 ақпанында Сан-Францискодағы үйінде бейбіт түрде қайтыс болды.
Fukuda died peacefully at her home in San Francisco on February 9, 2013.