Кіріспе
Ford Torino Talladega – 1969 жылдың басындағы бірнеше апта ғана Ford компаниясы шығарған спорт машинасы. Ол сол жылы ашылған Talladega Superspeedway атымен аталады. Talladega – бұл Torino / Fairlane моделінің арнайы, жақсырақ аэродинамикалық нұсқасы, ол Ford компаниясын NASCAR жарыстарында одан да бәсекеге қабілетті ету үшін жасалған. Көлік көпшілікке homologation ережелерінің талабы бойынша, белгілі бір мөлшерде (1969 жылы 500 дана) өндіріліп, сатылымға түсірілді. Дереуінен жақын үлгідегі көлік Mercury маркасымен Cyclone Spoiler II деген атпен де сатылды.
Дизайн
1969 жылғы Torino Talladega, Fairlane "Sportsroof" (Ford-тың fastback стиліне арналған сауда белгісі) екі есікті қатты төбесінің негізінде жасалған. Көлікті жоғары жылдамдықтарда аэродинамикалық жақсарту үшін, оның дизайны мен құрылысы көбінесе Holman Moody жарыс командасының шеберханасына жатқызылатын, жаңа алдыңғы бөлік қосылды. Құрастырылатын Fairlane және Torino модельдері сол кездегі сәндік кіріктірілген радиатор торы мен фаралармен жабдықталған, бірақ олар жел тоннелінде жақсы нәтиже көрсетпеді. Torino Talladega бұл алдыңғы бөлікті машинаның ұзындығын шамамен алты дюймға ұзартатын, алдыңғы жағында аэродинамикалық жағынан жақсартылған, тегіс орнатылған радиатор торы бар нұсқамен алмастырды. Тығыз орналасқан бампер іс жүзінде артқы бампер болды, ол кесіліп, тарытылды, ортасы V тәрізді етіп жасалды және шеттері толтырылды, бұл жоғары жылдамдықтарда көліктің аэродинамикасын жақсарту үшін қарапайым ауа бөгетін құрады. Тағы бір құпиялы дизайндық шешім ретінде, Talladega-ның рокер панельдері қайта жасалды және Форд командаларына NASCAR ережелерін сақтай отырып, жарыс машиналарын жерге шамамен бір дюйм жақындатуға мүмкіндік берді; бұл сонымен қатар ауырлық орталығын төмендету арқылы машинаның максималды жылдамдығын арттырды және оның желге қарсы кедергісін азайтты. Көліктер сонымен қатар қозғалтқыш майын салқындататын жүйе, күшті руль майын салқындататын жүйе, екі қабатты амортизаторлар, 3.25:1 қатынастағы Ford 9 дюймдік 31 тісті түйінді ашық артқы дифференциалы және ең таңқаларлықтай: колоннамен басқарылатын, ауыр жұмысқа арналған C 6 (шойын құйрық бөлігі бар) автоматты беріліспен жабдықталды. Бұл басқа да арнайы өнімділік бөліктері әдетте тек 4 жылдамдық беріліс қорабы және дифференциалы шектеулі тайғақпен жабдықталған "драг-пак" көлігін тапсырыс берген кезде ғана қол жетімді болды. Talladega үшін ерекшелік – барлық өндіріс көліктерінде қара түсті капот пен артқы панельдердің болуы, сондай-ақ ұсынылған жалғыз интерьер: қара винил және матадан жасалған алдыңғы орындық.
Жарысқа қатысу
Автомобильдің жарыс нұсқалары бастапқыда 1963 жылдан бері Ford-тың басты жарыс қозғалтқышы болған FE 427 бүйірлік майлау қозғалтқышымен жабдықталған. Маусымның соңына қарай, көптеген командалар NASCAR президенті Билл Франс оны "ресми түрде бекітілген" деп жариялағаннан кейін Boss 429 қозғалтқышын қолданды. Boss 429 қозғалтқышы 1969 жылғы Ford Mustang Boss 429 машинасы арқылы бекітілді. Ford бұл қозғалтқышты жарысқа қатысатын машинадан бөлек бекітті. Көптеген сарапшылар мұның 1969 жылғы жарыс маусымының басында Talladega корпусын ресми түрде бекіту үшін жасалғанын айтады, себебі Boss 429 оны бекітуге жеткілікті көлемде өндірілмеген болатын. Барлық өндірілген Talladega машиналары жаңа 428 Cobra Jet қозғалтқышымен жабдықталды, ол өте қуатты және сенімді болғанымен, Ford-тың жылдам автомобильдері үшін көшелік қозғалтқыш ретінде көзделген, өйткені ол жоғары айналымдарда емес, төмен айналымдарда жоғары момент дамытты.
Марапаттар
Торино Таладега Ford жарыс жолында күткенін дәл осылай істеді: ол 1969 және 1970 жылғы NASCAR маусымдарында 29 Grand National жарысын жеңіп алды – кез келген басқа модельден әлдеқайда көп. Сонымен қатар, ол Дэвид Пирсон жүргізушілер чемпионатында жеңіс алып, 1969 жылғы NASCAR өндірушілер чемпионатында жеңіске жетті, ал Бенни Парсонс сол жүргізушілер чемпионатында жеңіс алып, 1969 жылғы ARCA өндірушілер чемпионатында жеңіске жетті. Chrysler-дің алғашқы қарсыласы Dodge Charger 500 болды, ол Talladega-дан аэродинамикалық тұрғыдан нашар екенін көрсетті, әсіресе NASCAR-дың супер жылдам трассаларында (бір миль немесе одан ұзын трассаларда). Фордтың Talladega-сы (және оның туысы Mercury Spoiler II) жарыс машиналарын жасау үшін әлдеқайда тиімді екенін түсінгеннен кейін, Dodge 1969 және 1970 жылғы NASCAR маусымдарында 6 жарыста жеңіске жеткен Dodge Charger Daytona-ны жасау үшін қайтадан жобалауға кірісті. Ричард Петти 1969 жылы NASCAR-дың Grand National ұпайлар жарысында екінші орынды иеленді.
Тастауы
1969 жыл Фордтың кез келген жарыс түріне зауыт деңгейінде қатысқан соңғы жылы болды. Конгресс тыңдауларында, жарысқа жұмсалған ғылыми-зерттеу шығындары, отын экономиясын жақсарту және қауіпсіздік туралы сұрақтар қойылғаннан кейін, Форд 1970 жылғы маусымнан бастап барлық жарыс бағдарламаларынан толығымен бас тартты. Содан кейін, NASCAR және ARCA жарыс командаларының көпшілігі 1970 жылы зауыттан қолдаусыз 1969 жылғы Talladega машиналарын пайдалана берді, себебі олардың Talladega машиналары Фордтың Talladegaның орнын алмастыруды жоспарлаған 1970 жылғы Torino машиналарынан аэродинамикалық тұрғыдан артық екені анық болды. 1970 жылғы маусымнан кейін NASCAR «аэромобильдерді» тиімді түрде тыйым салды, осы бес «өндірістік» машинаның барлығын 305 куб дюймнан аспайтын қозғалтқыштармен жарысуға міндеттеді (басқа машиналар қолдана алатын 426, 427 және 429 куб дюймге қарсы), соның салдарынан Talladegaның (және оның аэродинамикалық жағынан жетілдірілген қарсыластарының) жарыс тарихы дерлік аяқталды.
Өндірістік көрсеткіш
Жалпы 754 «Таладега» машинасы жасалған деп есептеледі, бірақ «Таладега/Спойлер» тізілімі 750-ді ғана тіркеуге алады. Бұл санға барлық прототиптер, сынақ машиналары және сериялық өндірістегі машиналар, сондай-ақ 1969 жылдың наурыз айында Ford Motor Company президенті Семон «Бунки» Кнудсен үшін жасалған арнайы машина да кіреді. Кнудсеннің машинасы опциялар мен түсі жағынан барлық гомологацияланған машиналардан айтарлықтай өзгеше болды, тіпті ол басқа зауытта – 1969 жылдың 20 наурызында Фордтың Огайо штатындағы Лорейн зауытында құрастырылды. Барлық сериялық үлгілер 1969 жылдың қаңтар және ақпан айларында Фордтың Атлантадағы құрастыру зауытында (Джорджия штаты) жасалды, ал барлық гомологациялық машиналар 21 қаңтар мен 28 ақпан аралығында өндірілді. («Таладега/Спойлер» тізілімінің деректеріне сәйкес, 502-ші нөмірлі «Таладега» 31 қаңтарда аяқталды, содан кейін 2 апталық үзілістен кейін 14 ақпан мен 28 ақпан аралығында соңғы 247 гомологациялық машина жасалды.) Гомологация талаптары алғашқы кезеңде орындалғаннан кейін, Форд ненің салдарынан «қосымша» 247 гомологациялық машина жасады, ол әрбір «Таладега» машинасына бірнеше мың доллар зиян келтірді деген болжам бар, бірақ бұл әлі белгісіз. Сериялық машиналарға ұсынылған жалғыз опциялар (үш түс таңдауынан басқа, оның ішінде Уимблдон ақ (286 дана), Royal Maroon (258 дана) немесе Президенттік көк (199 дана)) – күшті рульді басқару, күшті тежегіштер, түспен үйлесімді жарыс айналары, AM радио және F70 X 14 кең овалы бар аргент түсті болат доңғалақтар. Барлық сериялық «Таладега» машиналары алмастырылмайтын бірдей опциялармен жабдықталды, оның ішінде C6 автоматтік берілісі және 3.25 коэффициенті бар стандартты артқы ось.
Жинақтаушылар
Бүгінде "Torino Talladega" өте құнды коллекциялық автомобиль. Бұл арнайы мақсатта салынған көлік (кейбіреулер оны "салондық жарыс машинасы" деп те атаған), өте мықты жарыс тарихымен және 1969 жылғы NASCAR командаларымен тығыз байланысты, ол Аэро соғысы кезінде үлкен жетістіктерге жеткен. Бүгінгі күні сақталған мысалдары өте шектеулі. Соңғы кездерге дейін олардың құны сирек кездесетіндігіне және автокөлік жарыстарының қарыштама кезеңінде (Аэро соғыс жылдары) қол жеткізген үлкен жетістіктеріне қарамастан, Mopar "аэро-көліктерінен" гөрі төмен бағаланған. Кейбір сарапшылар мұның себебін Dodge Charger Daytona мен Plymouth Superbird-тің үлкен артқы қанаттары мен алдыңғы конустарының ерекше көзге түсетін дизайнымен түсіндіреді, себебі MOPAR қанатты машиналарынң бағасы, Ford Torino Talladega және оның туысы Mercury Cyclone Spoiler II-нің әлдеқайда қарапайым және аэродинамикалық жағынан үйлесімді кузовтарынан асып кеткен. Дегенмен, көптеген сарапшылар Talladega мен Spoiler II-ні әлі де арзан бағаланған деп санайды; бірақ 1969 жылы (және жалпы Аэро соғысының екі жылы ішінде) Ford-тың Talladega (және Spoiler II) машиналары NASCAR және ARCA жарыс трассаларында басымдық танытқан.