Кіріспе

Аутондардың қатері – британдық ғылыми-фантастикалық телесериал «Доктор Ху» сериалдарының сегізінші маусымының бірінші бөлімі. Ол 1971 жылдың 2 қаңтарынан 23 қаңтарына дейін BBC1 телеарнасында аптасына төрт бөлімнен көрсетілді. Бөлім Англияның әртүрлі аймақтарында өтеді. Бөлімде ғарыш пен уақытты саяхаттайтын үшінші Доктор (Джон Пертуи) және UNIT ұйымы Қожайынды (Роджер Дельгадо) – бұрынғы уақыт лордын, радиотелескоп арқылы Жерге шақырылған денені жоқ нэстеналықтардың басқындық күштерін тоқтату үшін жұмыс істейді. Бөлім үш жаңа кейіпкерді таныстырады: Доктордың жаңа серігі Джо Грант (Кэти Мэннинг сомдады); оның басты жауы – Қожайын; және капитан Майк Йейтс (Ричард Франклин).

Сюжет

Жаңа қожайын Жерге келіп, Ұлттық ғарыш мұражайынан соңғы Нестен энергия блогын ұрлайды. Одан кейін ол «Бикон Хилл» радиотелескобын басып алып, оны Nestene энергиясын бағыттау үшін көпір ретінде пайдаланады және Технология министрлігінің ғылыми қызметкері профессор Филипсті ұрлайды. Ұрлық және саботаж туралы хабарлар Докторды, оның жаңа көмекшісі Джо Грантты және Бригадир Летбридж Стюартты тергеуге шақырады. «Бикон Хиллде» Доктор басқа уақыттан келген әріптесімен кездеседі, ол оны «ешкімді танымайтын» бір адамның Жерде екенін және оны өлтіруге тырысатынын ескертеді. Содан кейін Доктор Жаңа қожайын қалдырған тұзақты анықтап, оны залалсыздандырады. Жаңа қожайын жақын маңдағы «Фаррел Автопластикстің» пластик зауытын басып алып, Auton жасауға кіріседі. Зауытты тексеруге келген Джоны Жаңа қожайын тауып алып, оны гипнозға түсіріп, кездесулерін ұмыттырады. Ол оны UNIT штабына ұрланған энергия блогы бар жәшікпен қайтарады. Доктор оның гипнозға түскенін түсініп, бомбаны залалсыздандырады. UNIT жоғалған профессор Филипстің іздерін Тарминстердегі Россини циркіне жеткізеді. Доктор цирке барады, оны Россини тұтқынға алады, бірақ Джо, бұйрыққа бағынбай, оны босатады. Доктор Жаңа қожайынның TARDIS-інен бір нәрсені алып, Россини мен оның адамдарынан шабуылға ұшырайды. Екі полицей құтқарып алғанда, Доктор күдікке бой алдырып, олардың біреуін Auton екенін анықтайды. Auton-дардан қашып, Доктор мен Джо Бригадир және капитан Майк Йейтс келгенше карьерде жасырынады. Солдаттар мен Auton-дар арасында атыс болып, Доктордың тобы қашып құтылуға мүмкіндік алады. Темірқазыққа киген Auton-дардың үлкен тобы елді аралап, халыққа тегін пластикалық нарцисс гүлдерін таратады. Көп ұзамай тұншығу, шок және жүрек жеткіліксіздігінен өлім жағдайлары бүкіл елде тіркеледі. Жаңа қожайын телефон инженері кейпінде UNIT штаб-пәтеріне кіріп, Доктордың зертханасына аса ұзын телефон сымын орнатады. Қазіргі кезде бос тұрған пластик зауытында Бригадир мен Доктор Фаррелдің автобус жалдағанын анықтайды. Олар сондай-ақ пластикалық нарцисс гүлін және жасырынып отырған Auton өлтірушісін табады, бұл зауыт пен Жаңа қожайын арасындағы байланысты дәлелдейді. Доктордың зертханасында, ол пластикалық гүлдің жасушаларына жазылған Nestene-дердің нұсқауларын түсіндіруге тырысқанда, радиотелефоннан келген сигнал оны кездейсоқ іске қосады. Нарцисс гүлі Джоның мұрны мен аузына пластикалық пленканы шашыратып, оны тұншықтыруға айналдырады, бірақ Доктор оны химиялық еріткішпен ерітеді. Жаңа қожайын Докторды өлтіруге тағы да тырысады, оны бұрын орнатылған телефонға қоңырау шалып, пластикалық телефон кабелін іске қосу үшін дыбыстық сигнал беру құрылғысын пайдаланады. Ұзартылған кабель Докторды басуға тырысады, бірақ Бригадирдің шапшаң ойлауының арқасында сәтсіз аяқталады. Содан кейін Жаңа қожайын UNIT штаб-пәтеріне кіреді. Келіссөз жүргізу үшін Доктор оның дематериализация схемасын иеленгенін және оны жоюмен қорқытады, бірақ Жаңа қожайынның Джоны кепілге алуына байланысты тоқтап қалады. Жаңа қожайын Джо мен Докторды радиотелескопқа жақын карьерге алып барады, Бригадирді сол жердегі Auton-дарға жоспарланған RAF әуе шабуылын тоқтатуға мәжбүрлейді. Бірақ Фаррел гипноздан босануға тырысып, күтпеген алаңдату тудырады, ал Жаңа қожайын оны бағындырумен айналысып жатқанда Доктор мен Джо қашып кетеді. UNIT әскерлері Auton-дармен шайқасады, ал Доктор мен Бригадир Жаңа қожайынды радиотелескоптың басқару кабинасына дейін қуып жетеді. Доктор Жаңа қожайынды Nestene-дердің олардан өте ерекше екеніне және келген кезде оларды адамдардан ажырата алмайтынына көндіреді. Олар бірлесіп, басып кіру үшін ашылған арнаны пайдаланып, Nestene энергиясын ғарышқа кері итеріп жібереді, нәтижесінде Auton-дар құлайды. Жаңа қожайын қашып кетеді, автобусқа қайта оралады, бірақ кейін қайтадан шығып, көрінеу, беріліп жатыр. Ол қаруын суырып алғанда, Йейтс оны атып өлтіреді, бірақ Доктор денедегі бет маскасын шешіп, бұл Мастерге ұқсап маскираланған гипнозданған Фаррел екенін көрсетеді. Нағыз Жаңа қожайын автобуста қашып кетеді. Алайда, оның дематериализация схемасы Доктордың қолында болғандықтан, Жаңа қожайын енді Жерде тұтқында.

Өндіріс

Бұл әңгіменің жұмыс атауларының бірі "Өлім шашырауы" болды. Автондар өткен жылы "Ғарыштан найза" (1970) фильміндегі алғашқы көрсетілімінде танымал болғандықтан қайта оралды. Леттс оқиғаның соңына жақын, Яйтс Докторға "Енді біз оны ұстадық!" деп айқайлайтын сахнаны Франклиннің ойыны тым әсте болғандықтан қайта түсіруді сұрады. Франклин бұған алғыс айтты. Николас Кортни де бірінші күні ауырып қалғандықтан, сол карьер сахналарында оның орнына дублер тартылды.

Қалыптастыру жазбалары

Гарри Тауб, Макдермотты сомдайтын актер, бұрын "Өлімнің тұқымы" (1969) фильмінде ойнаған. Гудж рөлін сомдаған Эндрю Стейнс "Әлемнің жауы" (1968) фильмінде сержант болған. Профессор Филипс рөлін сомдаған Кристофер Берджесс "Әлемнің жауы" (1968) фильмінде Сванн рөлін ойнаған.

Баспаға шығарылған

Терренс Дикс жазған осы сериалдың романдық нұсқасы 1975 жылғы мамыр айында Target Books баспасында жарық көрді. Ахиллеостың мұқабасында толыққанды дамыған Нестен бейнеленген, бірақ мұндай бейнелеу сериалда ешқашан көрсетілмеген. Роман 1979 жылы Алан Худ салған жаңа мұқабамен қайта басылды. Роман Джо Грантты таныстырады, алайда Малкольм Хулктың "Космостағы Колониясы" романы ("Доктор Кто және Қиямет Күні Қаруы" деп те аталады) бұрыннан-ақ осыны істеген еді – бірақ бұл телебағдарламадағы мәліметтерге қайшы келеді. Роман мұнда Мастер мен Доктордың есімдері математикалық формулалар екенін ашады (Малькольм Хулк пен Терренс Дикстің 1972 жылы жарық көрген "Доктор Ктоның жасалуы" кітабынан алынған мәлімет бойынша), ал Мастер қолданатын граната (тағы да телебағдарламадағы мәліметке қайшы) Сонтаран гранатасы екені анықталады. Актер Джеффри Биверс оқыған романның толық нұсқасы 2010 жылдың 7 шілдесінде BBC Audiobooks компаниясы тарапынан CD-де жарық көрді.

Үй медиасы

Би-би-си сериалдың бастапқы 625 жолды видеотаспаларын қайта қолдану үшін жойғанымен, 16 мм ақ-қоңыр теледидарлық фильмдердің көшірмелерін сақтап қалды. 1993 жылы осы көшірмелер эфирден жазылған 525 жолды NTSC форматындағы үй бейнетаспасынан алынған түс сигналымен біріктіріліп, VHS шығарылымы үшін салыстырмалы түрде жоғары сапалы түсті мастерлер жасалды. Бірінші эпизодтан Доктордың Джо Грантпен алғашқы кездесуін көрсететін қысқа видеоклип, 1973 жылғы Nationwide жаңалықтары бағдарламасы үшін дайындалған видеокатушкада бастапқы 625 жолды форматта сақталған күйде қалды.