Кіріспе

Конфедерация әскери-теңіз күштерінің офицері, кәсіпкер, меценат және темекі өнеркәсібінің басшысы Вашингтон Дьюк (18 желтоқсан 1820 – 8 мамыр 1905) – американдық темекі өндіруші және меценат. Америка Азамат соғысы кезінде ол Конфедерациялық Штаттар Әскери-теңіз күштеріне қатарына қосылды. 1865 жылы Дьюк "W. Duke, Sons & Co." компаниясын құрды, ол 1890 жылы Америка темекі компаниясы деп аталатын ірі компания құру үшін басқа компаниялармен біріктірілді.

Ерте өмірі және Азамат соғысы

Вашингтон Дьюк 1820 жылдың 18 желтоқсанында Солтүстік Каролина штатының Ориндж округінде, қазіргі Дурхэм округіндегі Бахама қалашығында дүниеге келді. Тейлор Дьюк (шамамен 1770–1830) және Дайси Джонстың (шамамен 1780 жылы туған) он баласының сегізіншісі болған Вашингтон 1842 жылы Мэри Кэролайн Клинтонға (1825–1847) үйленгенге дейін жалға берілетін фермер болып жұмыс істеді. Олар үйленген кезде оның қайын атасы оларға қазіргі Дурхэм округінде орналасқан 72 акр жерді сыйлады. Ол осы жерде өмірін жалға беретін фермер ретінде бастады. Олардың екі ұлы болды: Сидни Тейлор Дьюк (1844–1858) және Броди Леонидас Дьюк (1846–1919). Мэри Дьюк 1847 жылы 22 жасында қайтыс болды. 1852 жылы Дьюк екінші әйелі Артелия Рони (1829–1858) үшін Солтүстік Каролина штатының Аламанс округінен үй салдырды. Ол әлі күнге дейін сақталған. Артелия 1853 және 1856 жылдар аралығында үш бала дүниеге келтірді: қызы Мэри Элизабет Дьюк (1853–1899) және ұлдары Бенджамин Ньютон Дьюк және Джеймс Бьюкенен Дьюк (соңғысы көбінесе "Бак" деп аталды). 1858 жылы үлкен ұлы Сидни ішекке ісіп қайтыс болды. Сиднейге күтім жасаған Артелия да он күннен кейін осы аурудан көз жұмды. Дьюктің соғысқа дейінгі саяси көзқарастары туралы көп мәлімет жоқ. Оның Кэролайн есімді бір құлды сатып алғаны, оған 601 доллар төлегені және көршілерінен құлдарды жұмысқа алғаны белгілі. Америка Азамат соғысы басталған кезде Дьюк 40 жаста болды, ол Конфедерацияға алғашқы шақыруға жарамсыз еді. Бірақ 1862 жылдың қыркүйегінде қабылданған екінші Конфедерациялық әскери міндеттілік заңы әскериге шақыруға жарамды жасты 45-ке дейін көтерді. Дьюк өзін жақын арада әскери қызметке шақырылатынын білген соң, 1863 жылдың 20 қазанында барлық шаруашылық құралдарын сату үшін аукцион өткізді. Ол Конфедерация теңіз күштеріне қосылып, 1865 жылдың сәуір айында Одақ күштеріне түскенше Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон және Вирджиния штатының Ричмонд қалаларында қызмет етті. Ұзақ емес уақыт федералды түрмеде отырғаннан кейін, ол босатылып, кемемен Солтүстік Каролина штатының Нью-Берн қаласына жіберілді, содан кейін туған үйіне 134 миль (216 км) қашықтықты жаяу жүріп келді.

Темекі өнімі

Соғыстан кейін Дьюк шаруашылықты тоқтатып, темекі өнімдерін өндіруге көңіл бөлді. 1865 жылы, фабрика ретінде қайта жабдықталған жүгері шөптесін пайдаланып, Дьюк өзінің алғашқы компаниясын "W. Duke and Sons" деп атады және "Pro Bono Publico" ("Халыққа пайдасы үшін") таңбасымен құбыр темекісін өндіруді бастады. Дьюктің айтуынша, ол ұлдары Бен мен Бакпен бірге күніне 400-500 фунт темекі өндірген. Компанияның табысы біртіндеп артып келе жатқандықтан, 1869 жылы олар шаруашылық жеріне екі қабатты фабрика салды. 1874 жылы Вашингтон Дьюк өзінің фермасын сатып, отбасымен Дарем қаласына көшіп келді. Ол ұлдарымен бірге Мейн-стритте фабрика салды, ал Вашингтон он жылдықтардың қалған бөлігін "Pro Bono Publico" таңбасымен саяхаттап сатумен өткізді. 1880 жылы 60 жасында Вашингтон Дьюк бизнестегі үлесін жақын маңдағы Франклин округының фермері Ричард Харви Райтқа сатты. Вашингтон Дьюктің ұлы Бак президент болған W. Duke & Sons & Co., темекі өндіруші ретінде үлкен жетістіктерге жетті. Бұл бизнес 1890 жылдар шамасында American Tobacco Company атанды. Көптеген серіктестерді біріктіру және акцияларды таратқан арқылы компания әлемдегі ең ірі темекі өндірушісіне айналды. Компаниядағы үлесін сатқаннан кейін Вашингтон Дьюк Республикалық партияның мүшесі ретінде жергілікті саясатқа көбірек араласты және қайырымдылыққа және әлеуметтік жұмыстарға көбірек уақыт арнады. Өмір бойы Метод шіркеуінің мүшесі және қолдаушысы болған Дьюк жергілікті шіркеулерді қаржылай қолдады, сондай-ақ жоғары білім беру орындарын қолдауға кірісті. Дьюк 1890 жылы Рэндольф округынан Тринити колледжін Даремге көшіруге көмектесті. 1896 жылы Тринити колледжі қаржылық қиындыққа тап болғанда, Дьюк "әйелдерге есігін еркектермен тең дәрежеде ашады" деген шартпен оқу орнына 100 000 доллар сыйлады. Алғыс ретінде колледж өзін Дьюктің құрметіне атауды ұсынды, бірақ ол одан бас тартты. Вашингтон Дьюк 8 мамыр 1905 жылы 84 жасында Даремдегі үйінде қайтыс болды. Бастапқыда ол Даремдегі Мейплвуд зиратына жерленді, кейін Дьюк университетінің шіркеуіндегі Естелік шіркеуге қайта жерленді. 1910 жылдары Дьюк отбасы Тринити колледжінің Дьюк қоры құруды жоспарлай бастады. 1924 жылдың желтоқсанында Вашингтонның кіші ұлы Джеймс Б. Дьюк $40,000,000 Дьюк қоры туралы келісімге қол қойғаннан кейін, Тринити колледжі келісімшарт талаптарына сәйкес Вашингтон Дьюктің құрметіне Дьюк университеті болып өз атауын өзгертті. Бүгінде Вашингтон Дьюктің мүсіні Дьюк университетінің Шығыс кампусында орналасқан.