Кіріспе

Испандық меццо-сопрано (1921–2022)

Тереза Берганса Варгас ОАКС (16 наурыз 1933 – 13 мамыр 2022) – испандық меццо-сопрано. Ол ең көбінесе Россинидің Розинасы және Ла Ченерентоласы, сондай-ақ кейінірек Бизенің Кармен рөлдерімен байланысты. Берганса техникалық шеберлігімен, музыкалық зердесімен және тартымды сахналық бейнесімен танымал болды. Берганса Россинидің қайта жандануындағы маңызды әнші болды, ол сирек қойылатын операларды зерттеді және басты рөлдерді меццо-сопрано регистріне қайтарды. 1979 жылы ол Джозеф Лозидің «Дон Джованни» фильмінде Зерлина рөлінде ойнады. Ол Севильядағы «ЭКСПО-92» және Барселонадағы 1992 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының ашылу салтанатына қатысты.

Өмір және мансап

Тереза Берганса 1933 жылғы 16 наурызда Мадридте дүниеге келген. Сол жылы ол Ла Скала сахнасында тұңғыш рет өнер көрсетті. 1958 жылы ол алғаш рет Глиндеборн фестивалінде қатысты. Ол кейіпкерді зерделілікпен сомдады, Хабанераны жеңіл әншінің икемділігімен орындады, тембр мен динамикада күрт өзгерістер жасады, көрермендерге қарап сөйлеп тұрғандай, бірақ бір адамды ғана мақсат тұтып, өте жеңіл, жоғары тонмен үстемдік танытты. Оның концерттік репертуарына испан, итальян, француз, неміс және орыс әндері кіреді. 1957 жылдан 1977 жылға дейін Берганза композитор және пианист Феликс Лавильямен үйленген, ол концерттері мен жазбаларында оны сүйемелдеді. Олардың үш баласы болды, соның ішінде сопрано Сесилия Лавилла Берганса. Ол Испаниядан, Кастилияның Альфонсо X дәуірінен бастап, Мануэль де Фалла мен Энрике Гранадостың шағын шығармаларына дейінгі ортағасырлық әндерді орындады. Ол соңғы рет Рейна София Жоғары Музыка Мектебінде ән сабақтары берді, испан композиторларының музыкасын орындауды жалғастырды және бүкіл әлемде шеберлік кластарын өткізді. Оның шәкірттерінің арасында Мария Байо, Хорхе Шамине және Алисия Нафе бар.

Құрметтер

Берганса 1982 жылғы 26 ақпанда Испания Корольдігінен Көркем өнердегі Алтын медальмен марапатталды. 1991 жылы ол өнер және әдебиет саласы бойынша Астурия ханзадасы сыйлығын тағы алты испан әншісімен бөлісті. 1994 жылы Сан-Фернандо Корольдік Көркем өнер академиясына (Real Academia de Bellas Artes de San Fernando) сайланған алғашқы әйел болды. 1996 жылы ол Premio Nacional de Música сыйлығын алды. Ол сонымен қатар Россинидің Гран-при сыйлығына ие болды. 2013 жылғы 3 мамырда Испания Корольдігінің Альфонсо X дананың Азаматтық орденінің Ұлы крестімен марапатталды. 2018 жылғы Халықаралық опера сыйлығында өмірлік жетістіктері үшін марапатталды.