Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1956 жылғы Роберт А. Хайнлайнның ғылыми-фантастикалық романы
1956 SF novel by Robert A. Heinlein
"Жазға апарар есік" – американдық ғылыми-фантастика жазушысы Роберт А. Хайнлайнның ғылыми-фантастикалық романы. Алғаш рет бұл роман "The Magazine of Fantasy & Science Fiction" журналында (1956 жылғы қазан, қараша, желтоқсан айларында, мұқабасы мен ішкі суреттері Келли Фриас салған) бөлім-бөлім жарияланды. 1957 жылы қатты мұқабамен басылып шықты.
The Door into Summer is a science fiction novel by American science fiction writer Robert A. Heinlein, originally serialized in The Magazine of Fantasy & Science Fiction (October, November, December 1956, with covers and interior illustrations by Kelly Freas). It was published in hardcover in 1957.
Негізгі тақырыптар
Хайнлайнның кейбір әңгімелерінде, мысалы """Барлығыңыз зомбилер""" және "Баспалдағы" сияқты, кейіпкер уақыт саяхатының парадоксын пайдаланып өзін қайта жасайтын уақыт саяхаттары бейнеленеді. Бұл роман да осыған ұқсас тақырыпты қамтиды, бірақ парадокс оқиғаның негізгі тақырыбы емес. Бұл идея 1964 жылы жарық көрген "Фарнемнің еркіндігі" романында қайталанады, онда кейіпкерлер болашаққа итемеленіп, содан кейін өз уақытына қайтарылады, онда олар өз тағдырларын өзгертеді. Роман ядролық қарулы қақтығыстан кейінгі оқиғаны баяндайды, сондықтан ол апокалиптикалық туғызылады. АҚШ-тың жеңісі айқын болды, оның ішінде "суық ұйқы" технологиясы бар, ол үлкен тұрақты армияны тез қайта тірілтіп, майданға жіберуге мүмкіндік берді. "Зомбилік дәрі" тергеу әдістерінің жанама өнімі болды. Болашақта "зомби рекрутерлер" белсенді екені көрінеді, бұл дәрі құлдық еңбекке адамдарды тарту үшін кеңінен қолданылатынын көрсетеді. Вашингтон қаласы қирағандығы, астана Денверге (Колорадо штаты) көшірілгені, сондай-ақ Шығыс жағалау мен Техаста да шабуылдар болғандығы айтылады. Дегенмен, кітап бұл жағдайды жеңілдете түседі. АҚШ жылдам қалпына келеді, қираған аймақтардан босқындар зардап шекпеген жерлерге, әсіресе Калифорнияға көшіп келеді, ал ядролық соғыс ұзақ мерзімді жарақаттар қалдырмайды. 1984 жылы Уиттли Стрибер мен Джеймс Кунетканың "Уордей" кітабында Хайнлайнның кітабында көрсетілген нақты жерлердегі шектеулі ядролық шабуыл және оның қаншалықты қиратушы болатыны бейнеленеді. Хайнлайнның алғашқы биографы және сыншысы Алексей Паншин 1968 жылы жариялаған "Хайнлайн өлшемдерінде" даулы тақырыпты атап өтті: "Бұл оқиғадағы романтикалық жағдай өте қызықты, өте ерекше: бұл отыз жастағы инженер мен он екі жастағы қыздың арасындағы өзара жыныстық қызығушылықтан басқа ештеңе емес ("әдемі" деп Хайнлайн оны сипаттайды), олар жастарын сәлтеңдеу үшін уақытта саяхат жасағаннан кейін некеге тұрады".
Some of Heinlein's stories, such as "'—All You Zombies—'" and "By His Bootstraps", feature time travel in which the protagonist re creates himself using a time travel paradox. This novel follows a similar theme, although the paradox is not central to the story. The idea recurs in the 1964 novel Farnham's Freehold, which hurls its protagonists into the future and then returns them to their own time, where they alter their destiny. The novel is also post apocalyptic, in that it takes place after a nuclear armed conflict. The United States was the clear victor, thanks to technologies that include the "cold sleep", which was used to maintain a large standing army that could be revived quickly and put into the field. The "zombie drug" used was a by product of interrogation techniques. In the future time, "zombie recruiters" are apparently active, suggesting that the drug is widely used to recruit a form of slave labor. It is mentioned that Washington, D. C., was destroyed, with the capital moved to Denver, Colorado, and there were also some hits on the East Coast and in Texas. However, the book in effect makes light of it. The United States rapidly recovers, refugees from devastated areas move to unharmed places, especially California, and the nuclear war leaves no lasting trauma. The 1984 book Warday by Whitley Strieber and James Kunetka takes up a limited nuclear attack in precisely the locations mentioned in Heinlein's book and depicts how hugely destructive it could be. The early Heinlein biographer and critic Alexei Panshin, in his 1968 biography Heinlein in Dimension, took note of a controversial theme: "The romantic situation in this story is a very interesting, very odd one: it is nothing less than a mutual sexual interest between an engineer of thirty and a girl of twelve ('adorable' is Heinlein's word for her), that culminates in marriage after some hop scotching around in time to adjust their ages a bit."
Кейіпкерлер
Дэниел Бун Дэвис, автордың өзінің мінез-құлқының көп бөлігін бейнелейді. Ол инженер және өнертапқыш, жанқияр жекешіл. Әлемдегі жалғыз достары – мысығы Пит пен жасынан ақылды Рикки. Майлз Джентри, Дэннің бұрынғы армиядағы досы және бизнес серіктесі, қаржылық және құқықтық мәселелермен айналысады. Белль С. Даркин, Майлз бен Дэнге компанияға көмек қажет болған кезде келеді. Сырттай ол – керемет хатшы, бухгалтер және кеңсе менеджері, аз жалақыға жұмыс істеуге дайын. Бірақ шындығында ол – кең ауқымды қылмыстық тарихы бар, бірнеше жасырын есімдері мен бұрын ажыраспаған некелері бар тәжірибелі алаяқ. Ол ең алдымен Дэнды, содан кейін Майлзды сүйкімділікке түсіреді. Фредерика Вирджиния "Рикки" Хайник, дене жағынан 11 жасар қыз, бірақ сезімталдық жағынан дерлік ересек. Осы кезеңдегі Хайнлайнның барлық қаһарман қыздары сияқты, ол да ақылды, қызыл шашты және Вирджиния Хайнлайнға ұқсайды, тіпті оның аты мен балалық шағындағы лақап аты Рикки Тикки Тави. Петрониус Арбитр, немесе Пит, Дэннің мысығы. Ол Дананың ойларын, толғаныстарын білдіретін әртүрлі дыбыстармен сөйлейді. Ол Дэнмен бірге барлық жерде болады, түнгі қапшықта тасымалданады, Дэн оған барда имбирлі сусын тапсырғанда немесе дәмтаспақтан тамақ сатып алғанда пайда болады. Чак Фрейденберг, Дэннің "сыра ішетін досы" және "Гири" өндірісіндегі жақын досы. Доктор Хьюберт Твичелл, Колорадо Боулдер университетінің данышпан физигі, антигравитацияны зерттеу барысында уақыт саяхатын ойлап тапқан, бірақ оның жұмысы генералдыққа өсуді көздеген креслодағы полковникпен құпия деп жарияланып, Твичеллді Нобель сыйлығынан айырған. Джон мен Джени Саттон, 1970 жылы өздерінің натурист клубында Дэннің кенеттен пайда болғанын көрген 30-ға жуық жастағы жұбайлар. Олар төзімді, салмақты адамдар болғандықтан, Дэннің міссиясына көмектеседі. Джон – заңгер, құқықтық мәселелерді шешеді.
Daniel Boone Davis, reflecting much of the author's own character. An engineer and inventor, he is a fierce individualist. The only friends he has in the world are his cat Pete and young Ricky, wise beyond her years. Miles Gentry, Dan's former Army buddy and business partner, handling the financial and legal side. Belle S. Darkin, who presents herself to Miles and Dan when they most need help with the company. She is apparently a brilliant secretary, bookkeeper and office manager who is willing to work for a pittance. In reality she is an accomplished fraud artist with an extensive criminal record, several aliases, and a number of previous marriages which were never dissolved. She seduces first Dan, then Miles. Frederica Virginia "Ricky" Heinicke, physically an 11 year old girl but emotionally almost adult. Like all Heinlein's heroines from this period, she is an intelligent redhead, and clearly modeled on Virginia Heinlein, even having a version of her name and her childhood nickname, Rikki Tikki Tavi. Petronius the Arbiter, or Pete, Dan's cat. Highly vocal with a wide range of expressive sounds, he acts as a sounding board for Dan's ruminations and fulminations. He goes everywhere with Dan, carried around in an overnight bag, emerging when Dan orders him a ginger ale in a bar, or buys him food at drive in restaurants. Chuck Freudenberg, Dan's "beer buddy" and best friend at Geary Manufacturing. Dr. Hubert Twitchell, a brilliant physicist at the University of Colorado Boulder, who invents time travel while studying anti gravity, only to see his work declared top secret by an armchair colonel looking for promotion to general, robbing Twitchell of a Nobel Prize. John and Jenny Sutton, a couple in their 30s who see Dan appear suddenly in their naturist club in 1970. Being tolerant, level headed people, they help Dan in his mission. John is a lawyer and takes care of the legal angles.
Қабылдау
Роман Джон В. Кэмпбеллді "алаңдатып, мазалады", ол: "Боб бір қолы артына байланған күйінде, көптеген адамдар екі қолымен жасай алмайтын жақсы әңгіме жаза алады. Бірақ, құдай-ай, сол жігіт екінші қолын қалтасынан шығарса екен!" Ғылыми фантастика жазушысы және сыншы Джеймс Блиш 1957 жылы, кітап жарықтанғаннан кейін көп ұзамай, басты кейіпкер Дэн Дэвистің сипаттамасының жеткіліксіздігін сынап, "Автор ашық түрде пікір білдірген кезде роман ең жақсы болады – бұл өте ерекше жағдай" деді. Бұл жағдайда – "2000 жылы автомобильдерге қолданылатын шаруашылық бағасын қолдаудың теңдік жүйесі" туралы. Хайнлайн ғылыми фантастиканың көптеген маңызды тақырыптарын терең зерттеген, олар жаңарып, жанданып, автордың меншігіне айналды. Бірақ бұл жолы, Хайнлайнның ұзақ және сәнді мансабында алғаш рет олай болмады – себебі Хайнлайн айтарын білмеді емес, керісінше, оны нағыз кейіпкерге сіңіре алмады. Көрініп тұрғанындай, Хайнлайнның өзі басты рөлде ойнауға келген шағы. Флойд Гейл 1957 жылғы шолуында кітапты "Ұйықтаған оянады" романымен салыстырып, "Хайнлайн екі өркениеттің де егжей-тегжейлі суретін салады, сондықтан 1970 жыл оқырман санасында ескі заман ретінде, тіпті өте жабайы болып көрінеді. Әрине, сізге Хайнлайнның жаңа романы ұнайды". Сыншы Алексей Паншин 1968 жылы: "Жалпы алғанда, оқиға өте мелодрамалық, бірақ қатты қызықты. Бұл осылай: инженер Хайнлайн: "Егер менде керек бөлшектер болса, қандай шағын құрылғыларды жасауды ең жақсы көрер едім?" десіп, содан кейін оларды ойдан құрастырды. Жақсы оқиға" деді. 1975-1998 жылдар аралығында Locus журналының үш оқырман сауалнамасында роман барлық уақыттағы ең жақсы ғылыми-фантастикалық романдардың 36-шы, 29-шы және 43-шы орындарда бағаланды.
The novel "worried and bothered" John W. Campbell, who said "Bob can write a better story, with one hand tied behind him, than most people in the field can do with both hands. But Jesus, I wish that son of a gun would take that other hand out of his pocket." Science fiction writer and critic James Blish, writing in 1957, shortly after publication, criticized the lack of characterization of its hero Dan Davis, saying, "It is surely an odd novel that is at its best when the author is openly editorializing " — in this case about the "parity system of farm price supports, which in 2000 is applied to automobiles. Every other important subject of science fiction which Heinlein has examined at length has come out remade, vitalized and made the author's own property. It didn't happen here, for the first time in Heinlein's long and distinguished career — and not because Heinlein didn't have something to say, but because he failed to embody it in a real protagonist. Evidently, Heinlein as his own hero is about played out." Floyd C. Gale was more positive in his 1957 review, comparing the book to The Sleeper Awakes and writing that "Heinlein paints a detailed picture of both civilizations, so evocative that 1970 emerges clearly in the reader's mind as the old days, and pretty primitive at that Of course you'll like Heinlein's latest". The critic Alexei Panshin, writing in 1968, said that "as a whole, the story is thoroughly melodramatic but very good fun. It was as though Heinlein the engineer said, 'If I had the parts available, what little gadgets would I most enjoy building?' and then went ahead and built them fictionally. A good story." In three Locus magazine readers' polls from 1975 to 1998, it was judged the 36th, 29th, and the 43rd all time best science fiction novel.
Бейімделулер
CREDEUS Inc. романы 2021 жылдың 19 ақпанында Такахиро Мики режиссерлік еткен «Жазға апарар есік» (夏への扉 キミのいる未来へ) көркем фильміне бейімдеді. Фильм түпнұсқа сюжетке жақын, тек оқиға орны 1970 және 2000 жылдардағы АҚШ-тан 1995 және 2025 жылдардағы Жапонияға ауыстырылған.
CREDEUS Inc. adapted the novel into the feature film 夏への扉 キミのいる未来へ (The Door into Summer), which was directed by Takahiro Miki and released on February 19, 2021. It closely follows the original plot, with the setting changed from the United States in 1970 and 2000 to Japan in 1995 and 2025.
Танымал мәдениетте
1967 жылы американдық рок-тобы The Monkees "The Door into Summer" әнін Pisces, Aquarius, Capricorn & Jones Ltd. альбомына жазды. Әнді Чип Дуглас пен Билл Мартин жазды, ал Майкл Несмит (жетекші вокал) және Микки Доленц (қосымша вокал) орындады. 2020 жылы өткен тікелей эфирдегі сұхбатында Несмит әннің шабытын Хайнлайнның мысығының "Жазға апаратын есік" іздеген әңгімесіне тікелей байланыстырады. Ән негізінен материалдық игіліктерді жинауға құрылған өмірге деген сағыныш пен өкініш туралы. Атауынан басқа, ән романның сюжетімен көп байланысы жоқ.
In 1967, the American rock group The Monkees, recorded the song "The Door into Summer" for their album Pisces, Aquarius, Capricorn & Jones Ltd. The song was written by Chip Douglas and Bill Martin and performed by Michael Nesmith (lead vocals) and Micky Dolenz (back up vocals). In a livestream interview in 2020, Nesmith directly attributes the inspiration for the song to the story about Heinlein's cat looking for the "Door into Summer". The song is about longing and regret for a life based primarily on the accumulation of material things. Other than the title, the song has little to do with the story told in the novel.
Жалпы және келтірілген дереккөздер
More Issues at Hand, Джеймс Блиш, Уильям Ателинг, кіші, Чикаго: Advent: Publishers, Inc., 1970
Heinlein in Dimension, Алексей Паншин, Чикаго: Advent: Publishers, Inc., 1968
More Issues at Hand, by James Blish, writing as William Atheling, Jr., Chicago: Advent:Publishers, Inc., 1970
Heinlein in Dimension, by Alexei Panshin, Chicago: Advent:Publishers, Inc., 1968