Кіріспе

Спазмға қарсы препарат

Дицикловерин, сондай-ақ дицикломин деп те аталатын, Бентил брендімен және басқа да атаулармен сатылатын, ішек спазмдарын, мысалы, тітіркенішті ішек синдромында болатындай, емдеуге қолданылатын дәрі. Оның әсер ету механизмі толыққанды түсініксіз. Дицикловерин 1950 жылы АҚШ-та медициналық қолдануға бекітілген.

Медициналық қолданыстар

Дицикловерин ересектерде, әсіресе гипермотильділік, тітіркенішті ішек синдромының белгілерін емдеу үшін қолданылады. 2016 жылға дейін клиникалық нұсқаулар диареямен жүретін тітіркенішті ішек синдромы үшін бірінші қадам ретінде дицикловерин мен басқа да спазмолитиктерді ұсынды. Дицикловерин ойлау және координацияны нашарлатады. Ол 1952 жылы алғаш рет асқазан-ішек ауруларына, соның ішінде нәрестелердегі ішек ауруына (колик) арналған препарат ретінде пайда болды. 1956 жылы АҚШ-та доксиламин мен В6 витаминімен бірге таңғы ауруды емдеуге арналған «Бендектин» атты комбинирленген препараттың құрамына енді; Меррелл оның ешқандай пайдасы жоқ екенін анықтағаннан кейін 1976 жылы дицикловерин препараттан алынып тасталды. «Бендектин» талидомидке ұқсас туа біткен кемістіктерге себеп болды деген айыптауларға байланысты көптеген сот процестерінің нысаны болды, ал «Мерилл» бұл препаратты да АҚШ және Канадада сатқан. 1980 жылдары бірнеше үкіметтер препаратты нәрестелерге қолдануды шектеді, себебі препаратты қабылдаған нәрестелерде құрысулар, тыныс алуда қиындықтар, тітіркену және алаңдаушылық байқалды. 1994 жылы АҚШ Федералды сауда комиссиясы «Регби Дарбиді» сатып алған «Marion Merrell Dow» компаниясына – АҚШ-та дицикловериннің жалғыз генерикалық өндірушісіне – антимонополиялық заңнамаға сәйкес, препаратқа қатысты интеллектуалдық меншігіне лицензия беруге уәде беруді бұйырды. Сол кезде АҚШ нарығындағы препараттың құны шамамен 8 миллион долларға бағаланды; «Доудың» үлесі 60%, ал «Регбидің» – 40% болды. Келесі жылы «Hoechst Marion Roussel» компаниясы «Endo Pharmaceuticals» компаниясына лицензия берді. 2000 жылға қарай бірнеше басқа да генерикалық өндірушілер препаратты сата бастады. Бұл жағдай 1990 жылдары АҚШ фармацевтикалық нарығын қайта құру процесінің бір бөлігі болды, бұл генерикалық препараттардың қолжетімділігін арттыруға бағытталған.

Қоғам және мәдениет

Сирек жағдайларда дицикловериннің теріс пайдаланылуы туралы хабарлар түскен. Дицикловерин σ1 және 5 HT2A рецепторларында антагонист ретінде әрекет етеді, бірақ осы рецепторларға (мақсаттарға) деген байланысы CHRM1 және CHRM4 (клиникалық мақсаттары) рецепторларына байланысынан шамамен бес еседен он есеге дейін әлсіз. Сонымен қатар, ол салыстырмалы түрде полярлы емес үшінші дәрежелі амин болып табылады, қан-ми барьерін өте алады, нәтижесінде жоғары концентрацияда сананың шатыруына (делирийге) алып келеді.