Кіріспе

Дәрілік заттар класы. Спазмолитик (синоним: спазмоздық) – бұлшықет спазмдарын басатын фармацевтикалық препарат немесе басқа да зат.

Сәл бұлшық еттің спазмы

Спазмоздық препараттардың бір түрі, әсіресе асқазан-ішек жолының түтікшелі мүшелерінде тегіс бұлшықеттерді босаңсытуға қолданылады. Бұл препарат асқазан, ішек немесе несеп қуығының спазмдарын болдырмауға көмектеседі. Дицикломин де, гиосциамин де антихолинергиялық әрекеттері арқасында спазмоздық әсер етеді. Бұл екі препараттың да антихолинергиялық препараттарға тән қосымша әсерлері бар және олар асқазан-өңеш рефлюкс ауруын (АӨР) күшейте алады. Папаверин – апиын алкалоиді, ол ішек спазмдарын, әсіресе ішектің висцеральды спазмдарын емдеу үшін қолданылады. Мебеверин – папавериннің аналогы және асқазан-ішек жолының, әсіресе тоқ ішектің тегіс бұлшықеттеріне күшті және таңдамалы әсер ететін спазмолитик. Ол антихолинергиялық болғанымен, басқа препараттарда байқалатын жүйелік антихолинергиялық қосымша әсерлеріне ие емес. Нәпілдің майы дәстүрлі түрде спазмоздық ретінде қолданылып келген, ал осы тақырыптағы зерттеулерге шолу жасағанда, қатаң бақыланатын зерттеулер қажет болса да, ол "ИЖС симптомдарын жеңілдетуге тиімді болуы мүмкін" деген қорытындыға келді (спазмоздық ретінде). Кейінгі зерттеулер оның эндоскопия кезінде ішекке жергілікті түрде қолданылғанда тиімді спазмоздық әсер ететінін көрсетті. Бамбук сабақтары асқазан-ішек және спазмоздық симптомдарға қолданылады. Анизотропин, атропин, клидиний бромиді де қазіргі заманғы спазмоздық препараттардың ең көп қолданылатын түрлері болып табылады.

Скелет бұлшық еттерінің спазмы

Физиотерапия қол жетімді болмаған немесе толыққанды нәтиже бермеген жағдайларда, жедел бұлшық-сүйек жүйесінің ауруларына фармакотерапия қолданылуы мүмкін. Мұндай емдеуге арналған спазмолитиктердің тағы бір класына циклобензаприн, каризопродол, диазепам, орфенадрин және тизанидин жатады. Мепробамат – тағы бір тиімді спазмолитик, ол алғаш рет 1955 жылы клиникалық қолдануға, негізінен, анксиолитик ретінде енгізілді, және көп ұзамай блокбастер психотроптық препаратқа айналды. Бензодиазепиндердің пайда болуына дейін мепробаматтың клиникалық қолданысы физикалық тәуелділікке және жедел дозадан асыру кезіндегі ауыр улану қаупіне байланысты көнеріп қалған, бірақ ол әлі де өндіріледі және рецепт бойынша сатылады. Каризопродол мепробаматқа ұқсас, себебі екеуі де карбаматтар класына жатады, ал мепробамат – каризопродолдың клиникалық маңызды белсенді метаболиті, бірақ каризопродолдың өзі метаболиттерінен өзгеше қосымша спазмолитикалық қасиеттерге ие. Метаксалон, метокарбамол, хлорзоксазон, баклофен немесе дантроленнің тиімділігі анық көрсетілмеген. мойын ауыруына немесе жарақаттан кейінгі ауыруға қатысты. Мұндай жағдайларда бұлшықеттерді босаңсытатын препараттарды ұзақ мерзімді қолдану жеткілікті дәлелденбеген. Кейбір зерттеулер дәрі-дәрмектердің спастикалық құрылыстарды азайтуға тиімді екенін көрсеткен, бірақ бұл функционалдық жақсартулармен бірге жүрмеген. Баклофен, тизанидин және дантролен сияқты препараттар қолданылған.