Кіріспе

Студенттік құқықтар – студенттердің құқықтары мен бостандықтарын реттейтін, оларға білім беруге салған инвестицияларынан пайда көруге мүмкіндік беретін азаматтық, конституциялық, шарттық және тұтынушылық құқықтар сияқты құқықтар. Бұған сөз бостандығы мен бірігу құқығы, әділ сот процесіне құқық, теңдік, дербестік, қауіпсіздік және жеке өмірге құқық, сондай-ақ мұғалімдер мен әкімшіліктің студенттермен қарым-қатынасын реттейтін шарттар мен жарнамадағы жауапкершілік құқығы жатады. Әлем бойынша студенттік құқықтар туралы зерттеулер өте аз. Жалпы, көптеген елдерде студенттік құқықтар (немесе білім беру саласында қолданылатын құқықтар) заңдарында бекітілген және сот шешімдерімен реттелген. Мысалы, Еуропалық Одақтағы Румыния сияқты кейбір елдерде студенттік құқықтардың жан-жақты кодексі бар, ол құқықтарды және оларды іске асыру тәртібін көрсетеді. Дегенмен, АҚШ және Канада сияқты көптеген елдерде біріктірілген құқық кодексі жоқ, сондықтан студенттер өз құқықтарын анықтау үшін сотқа жүгінуге мәжбүр.

Канада

Канада, АҚШ сияқты, жоғары білімді реттейтін және студенттердің құқықтарын қамтамасыз ететін бірқатар заңдар мен сот шешімдеріне ие. Канада энциклопедиясы, Канаданың өмірі мен басқару мәселелерін егжей-тегжейлі сипаттайды, Канадада "Негізінен екі түрлі құқық студенттерге қолданылады: мазмұндық құқықтар – студенттердің пайдалануы тиіс нақты құқықтар – және процедуралық құқықтар – студенттер өз құқықтарын қалай қорғай алатынының әдістері. Бұл мақала мемлекеттік білім беру ұйымдарындағы студенттерге қатысты, бірақ жеке мектептердегі студенттер де жалпы құқық және провинциялық білім беру актілері бойынша құқықтарын талап ете алады". Қазіргі таңдағыда Канадада студенттердің құқықтары туралы ұлттық заң немесе оған баламалы құжат жоқ. Егер мұндай заң Канадада қабылданса, оның атауы "Студенттердің құқықтары мен бостандықтарының хартасы" болуы мүмкін. Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартасы АҚШ-тың Ұлттық құқық хартасына баламалы. Канаданың ұлттық студенттік ұйымы немесе үкіметі – Канада студенттер федерациясы, және ол мұндай заң жобасын әзірлеген жоқ.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ жоғары біліміндегі студенттердің құқықтары

Румыния

Румыния қазіргі таңда студенттердің құқықтарын қорғау саласындағы ең толық заңнамаға ие ел. 2011 жылы Румыния студенттік ұйымдарының ұлттық альянсы, сонымен қатар Еуропалық студенттер одағының құрамына кіретін бұл альянс, Румынияның ұлттық үкіметімен бірлесіп Румыния студенттерінің құқықтары мен міндеттерінің ұлттық кодексін заңға енгізу жөнінде жұмыс істеді. Бұл құжат румын студенттеріне теориялық және процедуралық құқықтарды іске асыру үшін қажетті шамамен жүзге жуық құқықтарды қамтамасыз етеді. Аталған құжатта келесі құқықтар қарастырылған:

Студенттік құқық қозғалысы

Еуропа мен Солтүстік Америка студенттері Вьетнам соғысы кезінде азаматтық және студенттік құқықтарды кеңейтуді талап ете бастады. Олар студенттік одақтар құру және мекемелік саясатқа ықпал ету (осылайша студенттерге қатысты мәдени көзқарасты өзгерту), мемлекеттік және ұлттық деңгейде заңнамалық өзгерістерді лоббилеу, сондай-ақ ұлттық студенттік құқықтар туралы заң қабылдау үшін петиция жинау арқылы заңдық құқықтарды орнатуға ұмтылды. Мысалы, Америкада студенттер жоғары білім беру мекемелерінде өздерінің азаматтық құқықтарын сақтауға қол жеткізді. Еуропада бұл қозғалыс өте қарқынды болды. Студенттер бірігіп, жекелеген мекемелерде, мемлекеттік және ұлттық деңгейде одақтар құрды, соңында Еуропалық студенттер одағын құрып, континенттік деңгейге жетті. Олар жекелеген елдерде де, жалпы Еуропалық Одақта да құқықтарды қорғау үшін белсенді жұмыс істеді. Мысалы, 2011 жылы Румыния студенттердің құқықтарын қорғау туралы кең ауқымды ұлттық заң жобасын ұсынды, онда румын студенттеріне жүз құқық берілді және бұл құқықтар түсінікті әрі қолжетімді бір құжатта жинақталды. Еңбек қозғалысы кезінде АҚШ жұмысшылары, мысалы, аптасына 40 сағат жұмыс істеуге, ең төменгі жалақы алуға, тең еңбек үшін тең ақы алуға, уақтылы төленуге, келісімшарт құқықтарына, қауіпсіздік стандарттарына және шағымдану рәсіміне ие болды. Студенттер де осы ережелердің, сондай-ақ азаматтық, конституциялық, келісімшарттық және тұтынушылардың құқықтарының, басқа салаларды реттейтіндей, жоғары білім беру саласына да қолданылуын талап етті. Еуропалық студенттік қозғалыс пен АҚШ-тағы қозғалыс бірнеше жағынан өзгеше. Осы айырмашылықтар еуропалық студенттердің заңмен танылған студенттік құқықтарды алуда неліктен сәтті болғанын түсіндіруге көмектеседі – тегін білім алу құқығынан бастап, бір Еуропалық Одақ елінен екіншісіне еркін қозғалу және оқу құқығына дейін, жоғары білім беру мекемелерінде өздерінің ұлттық заңдық құқықтарын жүзеге асыру құқығына дейін.

Сілтеме тізімі

1975 жылғы Жас дискриминациясы туралы заң, 42 U.S.C. § 6101–6107 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 1975 жылғы Жас бойынша кемсіту туралы заң, Pub. L. No. 94–135 §, 89 Stat. 713 (АҚШ кодексі, 2006)
1967 жылғы Жұмыспен қамтудағы жас бойынша кемсіту туралы заң (ADEA), 29 U.S.C. § 621–634 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2009) / 1967 жылғы Жұмыспен қамтудағы жас бойынша кемсіту туралы заң (ADEA), Pub. L. No. 90–202 §, 81 Stat. 202 (АҚШ кодексі, 2006)
1990 жылғы Мүгедектер туралы заң (ADA), 42 U.S.C.A. § 12101 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2009) / 1990 жылғы Мүгедектер туралы заң, Pub. L. No. 101–336 §, 104 Stat. 327 (АҚШ кодексі, 2006)
Андре Пейс университетіне қатысты іс, 655 NYS 2d 777 (App. Div. 2nd Dept. 1996)
Бах, Дж. Дж. (2003). Студенттердің де құқықтары бар: Студенттік мінез-құлық кодексін жасау. Бригхам Янг университетінің білім және заң журналы, (1), 1. EBSCOhost-тан алынды.
Боув SMC Elec. Prods. компаниясына қарсы, 945 F. Supp. 1482, 1485 (D. Colo. 1996) LEXIS NEXIShost. http://www.lexisnexis.com/hottopics/lnacademic/
Боуден, Р. (2007). Жауапкершіліктің эволюциясы: "in loco parentis" -тен "ad meliora vertamur" -ге дейін. Білім беру, 127(4), 480–489. EBSCOhost-тан алынды.
Брэдшоу Роллингске қарсы, 612 F. 2d 135 (3rd Cir. 1979)
Браун v. Board of Education, 347 US 74 (1954)
1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заң, 42 U.S.C. § 2000e және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заң, Pub. L. No. 88–352 §, 78 Stat. 241 (АҚШ кодексі, 2006)
1991 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңға (CRAA) енгізілген өзгерістер, 42 U.S.C.A. § 1981 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 1991 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңға (CRAA) енгізілген өзгерістер, Pub. L. No. 88–352 §, 78 Stat. 241 (АҚШ кодексі, 2006)
Кристаман, Д. Е. (2002). Өзгеріс және сабақтастық: кампуста іздеу және ұстап алу мәселелерінің тарихи көрінісі. Бригхам Янг университетінің білім және заң журналы, (1), 141. EBSCOhost-тан алынды.
2008 жылғы Клэрри қылмысы туралы хабардар ету және кампустың қауіпсіздігі туралы заң, 20 U.S.C. § 1092 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2009) / 2008 жылғы Клэрри қылмысы туралы хабардар ету және кампус қауіпсіздігі туралы заң, Pub. L. No. 110–315 §, 122 Stat. 3078 (АҚШ кодексі, 2006) / 1990 жылғы Клэрри заңы, 20 U.S.C. § 1092 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 1990 жылғы Клэрри заңы, Pub. L. No. 101–542 §, 104 Stat. 2384 (АҚШ кодексі, 2006)
Купер, Д., Сондерс, С., Уинстон, Р., Херт, Дж., Кремер, Д., Яносик, С. (2002). Студенттік істердегі қадағалау практикасы арқылы оқыту. Нью-Йорк: Рутледж.
Білім департаменті, Азаматтық құқықтар басқармасы (1997). Жыныстық асырау туралы нұсқаулар: мектеп қызметкерлерінің, басқа оқушылардың немесе үшінші тұлғалардың оқушыларды асырауы. Вашингтон: АҚШ Білім департаменті, Білім беруді зерттеу және жетілдіру басқармасы, Білім беру ресурстары ақпараттық орталығы, Азаматтық құқықтар басқармасы http://www2.ed.gov/about/offices/list/ocr/docs/sexhar01.html
Дезик Umpqua Community College-ке қарсы, 599 P. 2d 444 (OR 1979)
1974 жылғы Тең білім беру мүмкіндігі туралы заң, 20 U.S.C. § 1701 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 1974 жылғы Білім беруде тең мүмкіндік туралы заң, Pub. L. No. 93–380 §, 89 Stat. 713 (АҚШ кодексі, 2006)
1963 жылғы Тең жалақы туралы заң, 29 U.S.C. § 206 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 1963 жылғы Тең жалақы туралы заң, Pub. L. No. 88–38 §, 77 Stat. 56 (АҚШ кодексі, 2006)
Гиббс, А. (1992). Колледждер мен студенттердің құқықтары мен міндеттерін үйлестіру: Жәбірлі сөз, жиналыс, есірткіге қарсы тест және қауіпсіздік. ЭРИК Дайджест. EBSCOhost-тан алынды.
1974 жылғы Отбасылық білім беру құқығы және жеке өмір туралы заң, 20 U.S.C. § 1232 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 1974 жылғы Отбасылық білім беру құқықтары және жеке өмір туралы заң, Pub. L. No. 93–380 §, 88 Stat. 484 (АҚШ кодексі, 2009)
Гиран, Дж. С. (2006). Қашан жария ету дұрыс? Отбасылық білім беру құқығы мен жеке өмір туралы заңға өзгертулер енгізу қажеттілігі. Суффолк университетінің заң журналы, (39) 1023, 1024–1046. LEXIS NEXIShost-тан алынды.
Грегори, Д. Е. (2008). «Жоғары білім беру туралы заң» туралы шолу. NASPA журналы (45)1, 162–67
Груттер v. Боллингер, 539 US 306 (2003)
Хендриксон, Р. М., Гиббс, А., ASHE & ERIC (1986). Колледж, конституция және тұтынушы студент: саясат пен практикаға әсері. ASHE ERIC Жоғары білім беру туралы есеп No. 7, 1986. EBSCOhost-тан алынды. http://www.ericdigests.org/pre-926/consumer.htm
1965 жылғы Жоғары білім беру мүмкіндігі туралы заң, 20 U.S.C. § 1001 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 1965 жылғы Жоғары білім беру мүмкіндігі туралы заң, Pub. L. No. 89–329 §, 70 Stat. 1219 (АҚШ кодексі, 2006)
1972 жылғы Жоғары білім беру туралы заңның түзетулері, 20 U.S.C. § 1981 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 1972 жылғы Жоғары білім беру туралы заңға өзгерістер, Pub. L. No. 92–318 §, 86 Stat. 373 (АҚШ кодексі, 2006)
2008 жылғы Жоғары білім беру мүмкіндігі туралы заң, 20 U.S.C. § 1001 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 2008 жылғы Жоғары білім беру мүмкіндігі туралы заң, Pub. L. No. 110–315 §, 110 Stat. 3078 (АҚШ кодексі, 2006)
Хилл Университеті Кентукки, Уилсон және Шварцке қарсы, 978 F. 2d 1258 (ED Kentucky 1992)
Хилис Стивен Ф. Остин университетіне қарсы, 665 F. 2d 547 (5th Cir.1982)
Хупарт Жаңа Йорк қаласының Жоғары білім беру кеңесіне қарсы, 420 F. Supp. 1087 (SD NY 1976)
1996 жылғы Заңсыз көші-қон реформасы және иммигранттарға жауапкершілік туралы заң, 20 U.S.C. § 1001 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 1996 жылғы Заңсыз көші-қон реформасы және иммигранттарға жауапкершілік туралы заң, Pub. L. No. 104–208 §, 110 Stat. 1219 (АҚШ кодексі, 2006)
1986 жылғы Көші-қон және реформаны бақылау туралы заң (IRCA), 8 U.S.C. § 1101 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 1986 жылғы Көші-қон және реформаны бақылау туралы заң (IRCA), Pub. L. No. 99–603 §, 100 Stat. 3359 (АҚШ кодексі, 2006)
Кей, Т., Бикел, Р., және Биртвистл, Т. (2006). Студентті тұтынушы ретінде бейнелеуді сынау: АҚШ және Ұлыбританиядағы заңдық тенденцияларды және әкімшілік жауаптарды қарастыру. Білім беру және заң, 18(2/3), 85–129.
Кин Пэнсонға қарсы, 970 F. 2d 252 (7th Cir. 1992)
Льюис, Л. С. (2005). Бағаларды сотта қарау: ескерту айту. Академиялық сұрақтар, 19(1), 48–58. EBSCOhost-тан алынды.
Модсли, Р. Д. (2004). Студенттік құқықтар, қауіпсіздік және мінез-құлық кодекстері. Қоғамдық колледждерге арналған жаңа бағыттар, (125), 5–15. EBSCOhost-тан алынды.
Медоу, Р. (1999), Нақты және сенімді дәлелдер: жеткілікті ме? Калифорниялық сақтандыру заңы және ережелері туралы баяндама 5, 116–121.
Студенттік персоналды басқарудың ұлттық қауымдастығы, I. c. (1993). Студенттік құқықтар мен бостандықтар. Студенттердің құқықтары мен бостандықтары туралы бірлескен мәлімдеме. EBSCOhost-тан алынды.
Азаматтық құқықтар жөніндегі кеңсе (DHEW), W. C. (DHEW), Вашингтон, округ Колумбия. (1972). 11246-шы жарлыққа арналған жоғары білім беру нұсқаулары. EBSCOhost-тан алынды.
Паркс, Дж., және Харрис, М. Б. (2002). Сабақтың мақсаты. Колледж оқыту, 50(2), 1. EBSCOhost-тан алынды.
Посканзер, С. Г. (2002). Жоғары білім беру заңы – факультет. Балтимор, Мд.: Джонс Хопкинс университетінің баспасы.
1978 жылғы Жүктілік бойынша кемсіту туралы заң, 42 U.S.C. § 2000e және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 1978 жылғы Жүктілік бойынша кемсіту туралы заң, Pub. L. No. 95–555 §, 92 Stat. 2076 (АҚШ кодексі, 2006)
1973 жылғы Реабилитациялық актінің 504-тармағы, 29 U.S.C. § 794 және одан кейінгілер. (АҚШ кодексі, 2006) / 1973 жылғы Реабилитациялық акт, Pub. L. No. 93–112 §, 87 Stat. 394 (АҚШ кодексі, 2006)
Рафферти, Д. П. (1993). Техникалық бұзушылық! Росс v. Creighton университеті университеттерге студент-спортшыларға берген нақты уәделерін орындамаған жағдайда жаза тағайындауға рұхсат береді. Оңтүстік Дакота заң журналы (38) 173. LEXIS NEXIShost-тан алынды. http://www.lexisnexis.com/hottopics/lnacademic/
Сарабин, К. (2008). Жиырма алтыншы түзету: колледж студенттерінің бірінші түзету құқықтарына қатысты федералдық тікелей бөлісті шешу. Техас азаматтық бостандықтары мен азаматтық құқықтары журналы, 14(1), 27–93. EBSCOhost-тан алынды.
Томас, Н. Л. (1991). Жаңа in loco parentis. Өзгеріс, 23(5), 32. EBSCOhost-тан алынды.
Вайл, Дж. Р. (2010). Конституциялық түзетулер энциклопедиясы, ұсынылған түзетулер және түзету мәселелері, 1789–2011. Калифорния: ABC CLIO.
Уайт, Б. (2007). Студенттік құқықтар: in loco parentis-тен sine parentibus-ке және кері қайту? Жоғары білім берудегі отбасылық білім беру құқығы және жеке өмір туралы заңды түсіну. Бригхам Янг университетінің білім және заң журналы, (2), 321–350. EBSCOhost-тан алынды.
93 Тұтынушы мүддесін қорғау жөніндегі Конгреске арналған арнайы хабарлама. 15 наурыз, 1962 жыл. (2001). Американдық анықтама кітапханасы – Бастапқы деректер, 1. EBSCOhost-тан алынды.
Абуд Детройт білім беру кеңесіне қарсы, 431…