Кіріспе
Американдық барлау қызметкері (1916–2000)
Кермит "Ким" Рузвельт-кіші (16 ақпан 1916 – 8 маусым 2000) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін Стратегиялық қызметтер кеңсесінде қызмет еткен американдық барлау қызметкері. АҚШ-тың 26-шы президенті Теодор Рузвельттің немересі Рузвельт Таяу Шығыстағы Америка достар қоғамын құрды, содан кейін 1953 жылдың тамызында Иранның сайланған Мәжіліс тағайындаған, демократиялық жолмен сайланған премьер-министрі Мохаммад Мосаддиқты құлатуда ЦРУ-ның басты рөлін атқарды.
Ерте өмір
Кермит Рузвельт кіші (Рузвельт отбасындағы Кермиттердің әр буынмен алмаса келетін дәстүр бойынша «Ким» деп аталды) 1916 жылы Буэнос-Айресте, АҚШ президенті Теодор Рузвельттің ұлы Кермит Рузвельт аға мен Белл Уайатт Рузвельт (қыздығы Уиллард) отбасында дүниеге келді. Ол кезде Кермит Рузвельт аға кеме компаниясының қызметкері, кейін Ұлттық қалалық банктың Буэнос-Айрес бөлімшесінің директоры болды. Рузвельт отбасы АҚШ-қа қайтып келді, Ким, оның екі бауыры – Джозеф Виллард пен Дирк, және әпкесі Белл Уайатт Лонг-Айлендтегі Рузвельттердің Сагамор төбесіне жақын Ойстер-Бэй қаласында өсті. Ким жас кезінде Гротон мектебінде оқыды. 1937 жылы Гарвард университетін бір жыл бұрын бітірді. Рузвельт-кіші соғыстан кейін OSS-те қалды және оның тарихын жазып, өңдеді. 1948 жылы Рузвельт американдық сионизм және Палестинаны бөлу туралы көзқарасын баяндаған эссе жазды. 1948 жылдың ақпанында Рузвельт 100-ден астам пікірталасы бірдей адамдармен бірігіп, Палестинаны жеке еврей және араб мемлекеттеріне бөлуге қарсы тұру үшін, негізінен раввиндерден тұратын Америкалық еврейлер кеңесінің күресіне көмектесу үшін «христиандық топ» құрды. Қасиетті жердегі Әділет және бейбітшілік комитеті (CJP) 1948 жылдың 2 наурызында құрылды, декан-эмеритус Гилдерслив CJP төрағасы, бұрынғы Одақтық теологиялық семинария президенті Генри Слоан Кофин төрағаның орынбасары, ал Рузвельт атқарушы директоры болды. 1951 жылы Рузвельт, Вирджиния Гилдерслив, Дороти Томпсон және тағы 24 американдық педагог, теолог және жазушы (соның ішінде Гарри Эмерсон Фосдик) Американың Таяу Шығыс достары (AFME) ұйымын құрды, бұл Израильге АҚШ-тың қолдауына жиі сын айтатын арабтарды қолдайтын ұйым. 1948 жылы Рузвельт құрған CJP 1951 жылы AFME-ге енді, ал Рузвельт интеллектуалдар мен өкілдер тобының AFME атқарушы хатшысы қызметін атқарды. Мысырға жіберілген Рузвельт FF жобасымен әріптестерін таң қалдырды, ол 1952 жылы еркін офицерлер қозғалысын мемлекеттік төңкеріс жасауға итермеледі, сондай-ақ Рузвельт жаңа көшбасшы Гамал Абдель Насермен ЦРУ-дың тығыз байланысын дамытты. Ол Иранда төңкеріс жұмысына қатысуға дайын болған ағылшын сүйгіштер мен оған жандарарлардың желісін құрды. 2014 жылы Ұлттық қауіпсіздік мұрағаты ЦРУ операциясы туралы телеграммалар мен есептерді жариялады, олардың көптегені оның операцияда атқарған рөлін ашады. Рузвельт Моссадек төңкерісінен 26 жыл өткен соң, ол ЦРУ-мен бірге «Контртөңкеріс» операциясын қалай жүргізгендері туралы кітап жазды. Оның айтуынша, ол 1953 жылдың 19 шілдесінде «Джеймс Локридж» деген атпен ЦРУ-ның жасырын қызметкері ретінде шекараны кесіп өткен. Рузвельт өзінің «Контртөңкеріс» қолжазбасын баспаға түсуге дейін ЦРУ-ға мақұлдауға жіберді. Агенттік әртүрлі өзгерістерді ұсынды, ал ЦРУ сарапшысының пікірінше, «Рузвельт біз ұсынған өзгерістерді өте адал түрде көрсетті. Сондықтан бұл туындының мәнісі – ойдан шығарылған шығармаға айналды». Нәтижесінде кітапты шығаруға рұқсат берілді, ал қарау кезінде жасалған нақты өзгерістердің тізімі бар. 2014 жылы Обама әкімшілігінің бұрынғы аға кеңесшісі және Сыртқы қатынастар кеңесінің Иран сарапшысы Рей Такей «Рузвельттің [Контртөңкерістегі] есебіне қарамастан, құжатты жазбалар Эйзенхауэр әкімшілігінің бақылауда болмағанын және оқиғалардың қалай дамысқанына таң қалғанын көрсетеді» деп жазды. Уильям Блум Рузвельт Иранды коммунистер басып алуының алдында екенін дәлелдемегенін, тек «қайта-қайта айтылатын тезистің қарапайым тұжырымдамаларын» ұсынғанын жазды. Аббас Милани былай деп жазды: «Рузвельттің мемуарлары оның және Американың төңкеріске қатысты рөлін арттырды. Ол оқиғаны Джон ле Карренің еңбегін еске түсіретін қызығушылықпен баяндайды. Эйзенхауэр мұндай есептерді «арзан роман» деп санайтын». Ираннан кейін Рузвельт Жоспарлау дирекциясының директордың орынбасары болды. Даллес Рузвельттен 1954 жылы Гватемаладағы ЦРУ-дың қолдауымен жасалған төңкеріске басшылық етуді сұрады, ол Жакобо Арбенз үкіметін құлатты. Рузвельт бас тартты: «Ажакс, оның ойынша, негізінен ЦРУ-дың мақсаттарын көптеген ирандықтар бөліскендіктен сәтті аяқталды, ал гватемалалықтардың арасында осындай жағдай болмағаны анық болды». Арбенздің отставкаға кетуіне негізінен «АҚШ-тың толыққанды басып кіруі жақын» деген қауесеттер себеп болғанын атап өткен Рузвельт кейіннен: «Біз Гватемалада өз қалауымызды орындадық, бірақ бұл жасырын жолмен орындалмады» деді. Рузвельт 1958 жылы ЦРУ-дан кетіп, американдық мұнай және қорғаныс фирмаларында жұмыс істеді. Ол бұрынғы қызметкерлерді және Иран шаһын жиі аралап тұрды.
Жеке өмір
Рузвельт 1937 жылы Мэри Лоу "Полли" Гаддиске үйленді, және олардың төрт баласы болды: Кермит III (Кермит IV-нің әкесі, ол да Кермит III деп аталады), Джонатан, Марк және Энн.
Марапаттар
Рузвельт 1956 жылғы 26 наурызда Дуайт Д. Эйзенхауэрдің құпия салтанатта Мысыр және Ирандағы қызметтері үшін Ұлттық қауіпсіздік медалімен марапатталды.
Мақалалар
"Англия азамат соғыстарының үгіт-насихат тәсілдері – және бүгінгі күні үгіт-насихат психозы". Pacific Historical Review, 12-том, 4-сан (1943 ж. желтоқсан), 369–379 беттер.
Жазбашалар
"Палестинаны бөлу: қысым саясатының сабағы". (Жапырақша No. 7). Нью-Йорк (160 Бродвей): Араб-американдық істер институты (1948 жылғы ақпан).