Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс химигі (1876–1959)
German chemist (1876–1959)
Адольф Отто Рейнхольд Виндаус (; 25 желтоқсан 1876 – 9 маусым 1959) – стерольдер және олардың витаминдермен байланысы жөніндегі еңбектері үшін 1928 жылы Химия бойынша Нобель сыйлығын алған неміс химигі. Ол 1939 жылы Химия бойынша Нобель сыйлығын алған Адольф Бутенандттың ғылыми жетекшісі болды.
Adolf Otto Reinhold Windaus (; 25 December 1876 – 9 June 1959) was a German chemist who won a Nobel Prize in Chemistry in 1928 for his work on sterols and their relation to vitamins. He was the doctoral advisor of Adolf Butenandt who also won a Nobel Prize in Chemistry in 1939.
Өмірбаян
Ол 1876 жылдың 25 желтоқсанында Германияның Берлин қаласында, мата саудасымен айналысатын отбасында дүниеге келді. Ол беделді француз гимназиясында оқып, негізінен әдебиетке ден қойды. Виндаус 1895 жыл шамасында Берлин университетінде медицинаны оқыды, содан кейін Фрайбург университетінде химияны оқыды. 1915 жылы Элизабет Ресауға үйленді және үш балалары болды: Гүнтер, Густав және Маргарете. Медицина ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін Виндаус 1915 жылдан 1944 жылға дейін Геттинген университетінің химия институтының директоры болды. Өмірі бойы Виндаус көптеген наградаларға ие болды, оның ішінде Гёте медалі, Пастер медалі және химия бойынша Нобель сыйлығы. Ғылымдағы көптеген жетістіктері мен жаңалықтарына қоса, Виндаус нацистермен жұмыс істемеген және олардың режиміне ашық қарсылық көрсеткен немiс химиктерінің санатында болды. Геттинген университетінің химия институтының директоры ретінде Виндаус өзінің еврей аспирантының бірін жұмыстан шығарудан жеке қорғады. Виндаус әр адамның моральдық кодексі бар екеніне сенді, бірақ оның ғылымын қызығушылық жетелейді, саясат, этика және оның жаңалықтарының қолданылуы оған ықпал етпейді деп есептеді. Осы көзқарасы Виндаусты Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде у газды зерттеуден бас тартуға итерді.
He was born in Berlin, Germany on 25 December 1876 to a family who owned a drapery business. He attended a prestigious French grammar school, where he focused primarily on literature. Windaus began studying medicine at the University of Berlin in about 1895 then proceeded to study chemistry at the University of Freiburg. He married Elizabeth Resau in 1915 and they had three children together, Günter, Gustav, and Margarete. After earning his PhD in medicine, Windaus became the head of the chemical institute at the University of Göttingen from 1915 to 1944. Throughout his life, Windaus won many awards including the Goethe Medal, the Pasteur Medal, and the Nobel Prize for Chemistry. In addition to his many accomplishments and discoveries in science, Windaus was also one of the very few German chemists who did not work with the Nazis and openly opposed their regime. As the head of the chemical institute at the University of Göttingen, Windaus personally defended one of his Jewish graduate students from dismissal. Windaus believed that while every man had a moral code, his science was motivated by curiosity, and was not driven by politics, ethics, and applications of his discoveries. This viewpoint caused Windaus to decline to research poison gas during World War I.