Каспар Фридрих Вольф: Эмбриологияның негізін салушы ғалым
Caspar Friedrich Wolff
Каспар Фридрих Вольф – неміс физиологы, эмбриолог, қазіргі эмбриологияның іргесін қалаушы. Эпигенез теориясын дамытты, жасушалардың дифференциациялануын зерттеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс физиологы және эмбриологы (1733–1794)
German physiologist and embryologist (1733–1794)
Каспар Фридрих Вольф (18 қаңтар 1733 – 22 ақпан 1794) – неміс физиологы және эмбриологы, қазіргі заманғы эмбриологияның негізін қалаушылардың бірі.
Caspar Friedrich Wolff (18 January 1733 – 22 February 1794) was a German physiologist and embryologist who is widely regarded as one of the pioneers of modern embryology.
Өмір
Вольф Берлинде, Бранденбургте дүниеге келген. 1759 жылы ол "Theoria Generationis" диссертациясымен Галле университетінің медицина докторы дәрежесін алды, онда ол бұрын Аристотель мен Уильям Харви ұсынған эпигенез теориясын қайта жаңғыртты және қолдады. Бұл мақала үш бөлімнен тұрады: 1) өсімдіктердің дамуы, 2) жануарлардың дамуы және 3) теориялық тұжырымдамалар. Ол мүшелердің ерекшеленбеген жасушалардан қабаттар бойынша қалыптасатынын көрсетті. Дәстүрлі және басым теория бойынша организмдер тұқымда (алдын ала қалыптасу теориясы) дайын күйде болады деп есептелді, яғни адамда гомункулус сперматозоидтың ішінде отырады. Оның көзқарастары кеңінен қабылдамады. Альбрехт фон Галлер оның күшті қарсыласы болды. Жеті жылдық соғыс кезінде Вольф Пруссия армиясында далалық дәрігер болып жұмыс істеуге міндеттелді. Содан кейін ол академиялық өмірге қайта оралуда қиындықтарға тап болды. Ақырында 1767 жылы математик Леонард Эйлердің көмегімен Санкт-Петербург Ғылым академиясының (қазіргі Ресей Ғылым академиясы) анатомия кафедрасын басқарды. Санкт-Петербургте қайтыс болды.
Wolff was born in Berlin, Brandenburg. In 1759 he graduated as an M. D. from the University of Halle with his dissertation "Theoria Generationis", where he revived and supported the theory of epigenesis previously proposed by Aristotle and William Harvey. The paper consisted of three parts devoted to (1) development of plants, (2) development of animals, and (3) theoretical considerations. It indicated that organs are formed in differentiated layers from undifferentiated cells. Traditional and prevailing theory had speculated that organisms were already preformed in the seed (theory of preformation), that is in the human a homunculus was already sitting in the sperm. His views were not well received. Albrecht von Haller was a powerful antagonist. During the Seven Years' War, Wolff was required to practice as a field doctor in the Prussian Army. Thereafter he had difficulty entering academic life. Finally, in 1767, with help of the mathematician Leonhard Euler he obtained the chairmanship of anatomy at the St. Petersburg Academy of Sciences (now Russian Academy of Sciences). He died in Saint Petersburg.
Зерттеу
Вольфтың зерттеулері эмбриология, анатомия және ботаника салаларын қамтиды. Ол алғашқы бүйректерді (мезонефростарды) немесе «Вольф денелерін» және олардың экскреторлық өзектерін ашқан. Ол бұл туралы балапан эмбриондарын зерттеу барысында байқағаннан кейін «Theoria Generationis» атты диссертациясында сипаттады. Локидің сөзіне сүйенсек, ол бастапқыда толық ұйымдастырудың болмауын қабылдағандықтан, дамуды «ғажайып» етуге мәжбүр болды; ұйымдастырудың толық болмауынан бастап, ол «корпустың мәнді күші» әрекеті арқылы жоғары ұйымдасқан өнімге көтерілуін көздейді. 1768–1769 жылдары ол эмбриологиядағы ең маңызды еңбегін – ішектің дамуы туралы жариялады. Баер осы еңбек туралы: «Бұл біздің қолымыздағы ғылыми байқаудың ең ұлы шедеврі» деді. Локидің мәлімдемесіне сәйкес, Вольфтың «Theoria Generationis» зерттеулері Марчелло Малпигидің деңгейіне жетпесе де, 1768 жылғы еңбегі олардан басып өтіп, Хайнц Кристиан Пандер мен Карл Эрнст фон Баерге дейін эмбриологиялық жұмыстардың ең жақсысы болып саналды. Вольфтың «Theoria Generationis» емес, «De Formatione Intestinorum» еңбегінде эмбриологияға ең үлкен үлесі бар; онда ол эмбриондағы бастамалық қабаттар туралы идеяны болжады, ол Пандер мен фон Баердің басшылығымен құрылымдық эмбриологияның негізгі түсінігіне айналды – ол бастамалық қабаттар теориясының негізін қалады. Вольф эмбрион құралатын материалдың дамудың ерте кезеңінде жапырақ тәрізді қабаттар түрінде орналасатынын көрсету арқылы бастамалық қабаттар теориясын болжады. Локи Вольфты фон Баерден бұрын эмбриологиядағы ең көрнекті зерттеуші деп мойындайды. Вольф жануарлардың мүшелері біртіндеп пайда болатынын және олардың қатарынан пайда болу кезеңдерін тікелей бақылай алатынын айтты. (Дай)
Wolff's research covered embryology, anatomy, and botany. He was the discoverer of the primitive kidneys (mesonephros), or "Wolffian bodies" and its excretory ducts. He described these in his dissertation "Theoria Generationis" after observing them in his studies on chick embryos. According to Locy, since he assumed a total lack of organization in the beginning, he was obliged to make development "miraculous" through the action on the egg of a hyperphysical agent; from a total lack of organization, he conceived of its being lifted to the highly organized product through the action of a "vis essentialis corporis." In 1768–1769, he published his best work in embryology on the development of the intestine; of which Baer said, "It is the greatest masterpiece of scientific observation which we possess." Again, according to Locy, while Wolff's investigations for "Theoria Generationis" did not reach the level of Marcello Malpighi’s, those of the paper of 1768 surpassed them and held the position of the best piece of embryological work up to that of Heinz Christian Pander and Karl Ernst von Baer. Wolff’s "De Formatione Intestinorum" rather than his "Theoria Generationis" embodies his greatest contribution to embryology; in it he foreshadows the idea of germ layers in the embryo, which, under Pander and von Baer, became the fundamental conception in structural embryology—he laid the foundation for the germ layer theory. Wolff foreshadowed the germ layer theory by showing that the material out of which the embryo is constructed is, in an early stage of development, arranged in the form of leaf like layers. Locy recognizes Wolff as the foremost investigator in embryology before von Baer. Wolff contended that the organs of animals make their appearance gradually and that he could actually follow their successive stages of formation. (Dye)