Кіріспе
Гей ерлерге арналған тарихи термин – Урандық көркемдік қозғалысы. (Ежелгі грек тіліндегі Афродита Ураниядан (Ἀφροδίτη Οὐρανία,)) – гомосексуал ерлерді атау үшін қолданылған тарихи термин. Бұл сөз жыныстық бағдарына қарамастан, еркектер арасындағы тартылысқа немесе еркек гомосексуализміне қатысты сипаттама ретінде де қолданылған. Терминнің алғашқы қолданылуы Фридрих Шиллердің «Адамның эстетикалық тәрбиесі» атты еңбегіндегі «Алтыншы хатында» (1795–96) кездеседі. Шиллер мемлекеттік мекемелердің қызғанышпен, өз қызметшілерін Китере Венерасымен бөлісуге, Уран Венерасымен бөлісуден гөрі көбірек ұмтылатынын айтады. Бұл терминді белсенді Карл Генрих Ульрихс 1864–1865 жылдары «Forschungen über das Räthsel der mannmännlichen Liebe» («Ерлер арасындағы махаббаттың жұмбағы») деген атпен жиналған бес кітапшасында қолданған. Уран термині Виктория дәуірінде гомосексуалистік эмансипацияны қолдаушылар, мысалы Эдвард Карпентер және Джон Аддингтон Саймондс, оны нағыз демократияны әкелетін достық махаббатты сипаттау үшін пайдаланған. Оскар Уайльд күні белгісіз хатында сүйіктісі Роберт Росске: «Өмірімді өзгерткенім, урандық махаббаттың арсыз екенін мойындаған болар едім. Мен оны басқа түрлерінен де асыл деп санаймын» деп жазған. «Урандықтар» термині сонымен қатар, классикалық әдебиеттерді зерттеген және шамамен 1870–1930 жылдар аралығында педерастикалық поэзия жазған жазушылар тобын да білдіреді. Бұл топтың жазбалары «Уран поэзиясы» деген атаумен танылды. Генри Скотт Тук пен Вильгельм фон Глоденнің өнері де кейде «Урандық» деп аталады.
the artistic movement
Uranian (from the Ancient Greek Aphrodite Urania (Ἀφροδίτη Οὐρανία, )) is a historical term for homosexual men. The word was also used as an adjective in association with male homosexuality or inter male attraction regardless of sexual orientation. An early use of the term appears in Friedrich Schiller's 'Sixth Letter' in the Aesthetic Education of Man (1795–96). Schiller claims that state institutions are so jealous they would rather share their servants with a Cytherean Venus than a Uranian Venus. The term was used by activist Karl Heinrich Ulrichs in a series of five booklets from 1864 to 1865 collected under the title Forschungen über das Räthsel der mannmännlichen Liebe (The Riddle of Man–Manly Love). The term uranian was adopted by English language advocates of homosexual emancipation in the Victorian era, such as Edward Carpenter and John Addington Symonds, who used it to describe a comradely love that would bring about true democracy. Oscar Wilde once wrote to his lover Robert Ross in an undated letter, "To have altered my life would have been to have admitted that uranian love is ignoble. I hold it to be noble—more noble than other forms." The term Uranians also designates a group of writers who studied classics and wrote pederastic poetry from roughly the 1870s to the 1930s. The writings of this group came to be known by the phrase Uranian poetry. The art of Henry Scott Tuke and Wilhelm von Gloeden is also sometimes referred to as Uranian.
Этимология
Ульрихс урандық (неміс тілінде Urning) ұғымын эрос туралы әңгімеден, әсіресе ерлерге деген махаббаттан туындатты, бұл Платонның "Симпозиум" атты еңбегіндегі грек құдайы Афродитаның дүниеге келуі арқылы метафораланды.