Кіріспе

Сэр Генри Мерриваль – Джон Диксон Каррдың (1906–1977) «Картер Диксон» атты псевдонимімен жазған ойдан туған әуесқой детективі. Ол «Ескі адам», әрі бас әріптерімен «H.M.» (бұл «His Majesty» сөзімен ойын) немесе «Маэстро» деп те белгілі. Мерриваль Каррдың 1930, 1940 және 1950 жылдардағы 22 құлыпталған бөлмедегі жұмбақтары мен «қандай да бір қылмысқа мүмкін емес» романдарының ішінде, сондай-ақ екі қысқа әңгімеде де кездеседі.

Кейіпкер

Мерриваль ерте романдарда өте маңызды кейіпкер, бірақ кейінірек кітаптарда көбірек комикалық тұлғаға айналады, кейде гротескке жақын. Осы кейіпкерге байланысты күлкінің көп бөлігі оның ашу-ызаға берілуінен және абсурды түрде жарқын тілінен туындайды. Алғаш рет таныстырылғанда, ол зейнеткерлікке жақындап қалған егде жастағы адам ретінде сипатталады. Кейінгі туындыларында ол өз жасы туралы ашық айтады. 1940 жылғы «And So to Murder» романы, 1939 жылдың соңында өтеді, онда Мерриваль өзінің жасы 70-ке жуық екенін айтады. 1941 жылғы «Seeing is Believing» романында, естеліктерін жазып жатқанда, тіпті туған күнін – 1871 жылдың 6 ақпанын – атайды, бұл оның бұрынғы сөзімен сәйкес келеді. Бірақ оның жасы кейінгі романдарда көбірек күңкілдене бастайды. Серияның соңғы кітаптарында, ол теориялық тұрғыдан 80 жасқа толғанда, жылдардың оны шаршатқанына ешқандай көрсеткіш жоқ. Ол барон және адвокат – «The Judas Window» романында ол тіпті кісі өлтіру ісі бойынша сотта қорғау тарапынан өтеді, – және ол медициналық біліміне ие. Оның тағы да бірнеше қабілеттері бар, соның ішінде сахналық фокус, маскировка және қылмыс тарихы туралы кең білім. Мерриваль кейде отбасын еске алады – әйелі, екі қызы және (серияның соңында) екі күйеу баласы. Әдеттегі комикалық қаталдығымен ол осы туыстардың тудыратын қиындықтарына шағымдануға бейім, бірақ олардың ешқайсысы кітаптарда немесе әңгімелерде көрінбейді. Оның түсініксіз үкіметтік лауазымы мен ерекше тұлғасының арқасында, ол ішінара Уинстон Черчилльге негізделген деп саналады.

Басқа медиада

ХМ "Кешек бөлмедегі өлім" атты Murder Clinic радио антологиясының бір бөлігінде пайда болды. Роланд Винтерс бұл рөлді ойнады. "Содан кейін өлтіруге" және "Жүдейлер терезесі" BBC-нің "Детектив" антологиялық сериясы үшін бейімделді. Мерривал рөлін Мартин Уилдек және Дэвид Хорн кезекпен сомдады. "Ол шыдамдылықты өлтірмес" 1959 жылы BBC Home Service үшін бейімделді, онда Феликс Фелтон сэр Генри рөлін ойнады. Энтони Шаффердің "Слеут" пьесасында, құпия жазушы Эндрю Уайктың ең әйгілі кейіпкері – Сент-Джон есімді аристократ детектив, Мерриду лорды. Бұл кейіпкер Сэр Генри Мерривалдың үлгісімен жасалған, ал Уайк кейіпкері Каррдан шабыт алды.