Кіріспе

Вест-Энд театры (Лондон, Англия)
Лондон театры (Лондон)
Сиднейдегі театр, Жаңа Оңтүстік Уэльс

Адельфи театры /ə/'/d//ɛ//l//f//i/ – Вест-Энд театры, Вестминстер қаласының орталық бөлігінде, Стрэнд көшесінде орналасқан. Қазіргі ғимарат бұл жердегі төртінші ғимарат. Театр комедия және музыкалық театр жанрларына маманданған, ал қазір түрлі қойылымдарды, оның ішінде көптеген мюзиклдерді қабылдайды. Театр 1987 жылдың 1 желтоқсанында тарихи ескерткіш ретінде ІІ санатқа енгізілді.

19 ғасыр

Ол 1806 жылы саудагер Джон Скотт пен оның қызы Джейн (1770-1839) "Sans Pareil" ("Теңдессіз") деген атпен құрылған. Джейн британдық театр менеджері, актриса және драматург болды. Олар театр труппасын жинап, 1809 жылы театр музыкалық кештерге, пантомима мен бурлеттаға лицензия алды. Ол түрлі жанрлардағы елуден астам сахналық туынды жазды: мелодрамалар, пантомималар, фарстар, комикалық оперетталар, тарихи драмалар, бейімдеулер және аудармалар. Джейн Скотт 1819 жылы Суррейге зейнетке шығып, Джон Дэвис Миддлтонға (1790-1867) үйленді. 1819 жылдың 18 қазанында театр қарама-қарсы орналасқан Адельфи ғимараттарының атымен қайта ашылды. Алғашқы жылдары театр "Адельфи айғайлары" деп аталған мелодрамалармен танымал болды. Белгілі көшпенді музыкант Билли Уотерс 1823 жылы қайтыс болғанға дейін Адельфи театрының сыртында жиі өнер көрсетті. 1844 жылы Адельфи мадам Селеста мен комик Бенджамин Вебстердің басқаруына көшті, ал Бакстоун тұрақты драматург болып тағайындалды. Диккенстің пьесалары, соның ішінде "Рождество әні, немесе өткен, қазіргі және болашақ" 5 ақпанда көрсетілді; сондай-ақ Бекеттің "Қоңыраулар: ескі жылды шығарып, жаңа жылды қарсы алу туралы ертегісі" қойылды. 1848 жылы "Азырқұмар адам мен жынның келісімі" сахналанды.

20 ғасыр

1901 жылғы 11 қыркүйекте үшінші театр Century Theatre ретінде ашылды, бірақ 1904 жылы Ото Стюарт басқаруымен бұрынғы атауына қайта оралды. Бұл театрды Фрэнк Кирк Эрнест Рунцтің жобасы бойынша салған. Лондон музыкалық театрының шебері Джордж Эдвардс 1908 жылы Стюарттан театрдың басқаруын қабылдады. ХХ ғасырдың басында Адельфиде көптеген музыкалық комедиялар қойылды, олардың ең сәттілері: «Граф және қыз» (1904), «Сүтші қыздар» (1907), «Квакер қызы» (1910), «Жігіт» (1917), «Клоундардың бақыты» (1927) және «Мырза Синдерс» (1929). Қазіргі Адельфи театры 1930 жылғы 3 желтоқсанда ашылды, оны Эрнест Шауфельберг арт-деко стилінде қайта жобалады. Театр «Royal Adelphi Theatre» деп аталды және Лоренц Харт пен Ричард Роджерстің музыкасымен, Бенн В. Левидің кітабы негізінде «Жасыл жеміс» мюзиклімен қайта ашылды. Ноэль Ковардтың «Сөздер мен музыка» пьесасы 1932 жылы театрда тұңғыш рет көрсетілді. 1936 жылы театрда «Балалайка» опереттасы («Қайсар қазақтардың» жаңартылған нұсқасы) қойылды, ал 1940 жылы театрдың атауы тағы да «Адельфи» болып өзгерді. Театр комедиялық және музыкалық қойылымдарды, соның ішінде «Келінге тілек» (1947), «Мэгги Мэй» (1964) және «Түннің кішкентай музыкасы» (1975) спектакльдерін, сондай-ақ драмаларды (1979 жылдан басталатын тізім төменде) ұсына берді. 1968 жылы GLC-нің Ковент-Гарденді қайта құру жоспары театрды, сондай-ақ жақын орналасқан Водевиль, Гаррик, Лицеум және Герцогиня театрларын қауіпке тікелей ұшыратты. Equity, Музыканттар одағы және театр иелері «Save London Theatres Campaign» аясында белсенді науқан жүргізіп, жобаның тоқтатылуына қол жеткізді. 1982 жылғы 27 ақпанда Адельфи театрында D'Oyly Carte Opera Company компаниясының соңғы концерті өтті, онда барлық он үш Savoy операсының, сондай-ақ «Кокс пен Бокс» және «Теспис» әндері орындалды. 1993 жылы Эндрю Ллойд Веббердің Really Useful Group театры сатып алып, «Sunset Boulevard» адаптациясын ашуға дейін толықтай жаңартты. 1998 жылы Ллойд Веббердің «Cats» мюзиклінің бейнежазбасы осы театрда түсірілді.

21 ғасыр

1997 жылдың қарашасында лондондық танымал американдық «Чикаго» мюзиклінің премьерасы «Адельфи» театрында өтті. Бұл театрдың сегіз жарым жыл бойы ең ұзақ сақталып келген қойылымы болды (сонымен қатар ол Вест-Энд тарихындағы ең ұзаққа созылған американдық мюзикл атанды). 2006 жылдың сәуірінде «Чикаго» «Кембридж» театрына (кейін «Гаррик» театрына көшті, ол 2012 жылы жабылды) ауысты. Майкл Грандедждің Эндрю Ллойд Вебердің «Евита» мюзиклінің қайта қойылымы бұл шоудың орнына келді, 2 маусым 2006 жылы алдын ала көрсетілімдер басталды және 26 мамыр 2007 жылы он екі айлық көрсетілім аяқталды. Брайан Уилсон өзінің «Pet Sounds» альбомын Ұлыбританияда соңғы рет 2006 жылдың қарашасында «Адельфи» театрында орындады. 6 шілде 2007 жылдан бастап «Адельфи» театры Ллойд Вебердің тағы бір қайта қойылымына – «Жозеф және Таңғажайып Техниколорлық Арман» мюзикліне үй иесі болды. Жозеф рөлін сомдаған актер Ли Мид, BBC телешоуы «Any Dream Will Do» жеңісі арқылы таңдалды және Прейя Калидас пен Дин Коллинсонмен бірге ойнады. 9 наурыз 2010 жылы Эндрю Ллойд Вебердің «Love Never Dies» мюзиклінің премьерасы өтті, ол 27 тамыз 2011 жылы аяқталды. Ұлттық театр 8 қараша 2011 жылдан бастап «Бір адам, екі губернатор» атты қойылымын осы театрға көшірді. Бұл қойылым 25 ақпан 2012 жылы театрдан Лондонның «Корольдік Хеймаркет» театрына көшірілді. «Флит-стриттің жын шаштаразы Суини Тодд» 10 наурыз – 22 қыркүйек 2012 аралығында «Адельфи» театрында шектелген маусымды бастады, ол Чичестер фестиваль театрынан Майкл Болл мен Имельда Стаунтонның қатысуымен қойылды. 2019 жылдың наурызында «Кейімші» мюзиклі «Адельфи» театрында ашылды. Оның 4 шілде 2020 жылы жабылуы жоспарланған, бірақ ол 16 наурызда, COVID-19 пандемиясының салдарынан Вест-Энд театрлары жабылған кезде жабылды; продюсерлер кейіннен шоу қайта ашылмайтынын мәлімдеді. Қазіргі уақытта театр «Адельфи Театр Компаниясы» Лимитед компаниясына тиесілі және басқарылады, бұл Эндрю Ллойд Вебердің «LW Theatres» және «Nederlander International» компаниялары арасындағы серіктестік.