Кіріспе

Ағылшын опера әншісі және актрисасы (1879–1927)

Изабель Эмили Джей (17 қазан 1879 – 26 ақпан 1927) – ағылшын опера әншісі және актрисасы, D'Oyly Carte Opera Company-мен Савой операларындағы сопрано рөлдерінде және Эдвард кезеңінің музыкалық комедияларындағы өнерлерімен танымал. Джейдің мансабында суреттермен жазылған хаттар (посткарточкалар) өте танымал болды, және Джей 400-ден астам түрлі посткарточкаға суретке түсті. Корольдік музыка академиясында оқығаннан кейін, Джей 1897 жылы D'Oyly Carte Opera Company-ге қосылды, онда ол бірден басты рөлдерді орындады, 1899 жылы компанияның жетекші сопраносы атанды, ол «Пәктік гүл» («The Rose of Persia»), «Пензанс қарақорғаздары» («The Pirates of Penzance»), «Сілтеу» («Patience»), «Зүлдір арал» («The Emerald Isle») және «Иоланта» («Iolanthe») сияқты комедиялық операларда басты рөлдерді ойнады. Ол 1902 жылы үйленіп, компаниядан кетті. 1903 жылы Вест-Энд сахнасына оралды және келесі жылдары «Ауыл қызы» («A Country Girl»), «Сингале» («The Cingalee»), «Вероника» («Véronique»), «Ақ хризантема» («The White Chrysanthemum»), «Тізімдегі қыз» («The Girl Behind the Counter»), «Голландияның мисс Хук» («Miss Hook of Holland»), «Кадония королі» («King of Cadonia») және «Балқан ханшайымы» («The Balkan Princess») сияқты он бір мюзиклде ойнады. Ол 1911 жылы 31 жасында зейнеткерлікке шықты.

Ерте өмір және Д'Ойли Карте жылдары

Джей Лондонның Уандсворт қаласында, сақтандыру қызметкері Джон Уимбурн Джей мен оның әйелі Изабелла Клара (Викс) отбасындағы ең кіші бала ретінде дүниеге келді. Ол Корольдік музыка академиясымен байланысты музыкант және композитор Джон Джордж Генри Джейдің (1770–1849) шөбересі болды. Он екі жасында ол алғаш рет көпшілік алдында ән айтты. 1895 жылы Корольдік музыка академиясына түсіп, фортепиано және вокалдан сабақ алды. 1897 жылы ол опералық әншілік бойынша Гилберт Р. Бетжеманның алтын медалін алғашқы болып жеңіп алды. Академияда оқып жүргенде, ол Хелен Карттың назарын аударды. 1897 жылы Академияны бітірген соң, ол Савой театрында бір апталық сынақтан өткеннен кейін D'Oyly Carte Opera Company-ге қосылды, ол «The Yeomen of the Guard» операсының алғашқы қайта қойылымында Элси Мейнард рөлін орындады. Ол бірден D'Oyly Carte труппасының жетекші сопраносы болды, Элси, «Iolanthe» операсындағы Филис, «The Mikado» операсындағы Юм Юм, «His Majesty» операсындағы Принцесса Люсилла Хлорис рөлдерін сомдады, ал кейін «The Sorcerer» операсындағы Алин және «The Pirates of Penzance» операсындағы Мейбел рөлдерін қосты. «The Era» газетінің бір рецензенты оның Мейбел рөлі туралы былай деп жазды: «Изабел Джейдің шапшаң, епті ойыны мен тартымды бейнесі көптеген кемшіліктерді кешіруге болатын. Бірақ оның жаңалық пен адалдығымен барлық жүректерді жаулап алумен қатар, Джей мырза өте оңай және шеберлікпен өз үлесін орындады, ал оның дауысын тиімді пайдалануы жақсы оқытылғанын және өткір зиясын көрсетті». Джей 1898 жылы Савойдағы негізгі D'Oyly Carte труппасына қайта қосылды, қысқа уақытқа Джаннетта және содан кейін «The Gondoliers» операсындағы Казильда рөлдерін ойнады, жақын арада «Trial by Jury» операсындағы талапкер рөлін қабылдады, бұл рөлі «The Sunday Times» газетінде мақтауға ие болды. 1899 жылдың басында ол «The Lucky Star» операсындағы Алоэс рөлін ойнады, содан кейін Рут Винсенттің орнына 21 рет «H. M. S. Pinafore» операсындағы Жозефина рөлін сомдады, сондай-ақ тағы да талапкер рөлінде өнер көрсетті. Компанияның жетекші сопраносы болған Джей 1900 жылы «Pirates» операсында Мейбел рөлін ойнады, тағы да жақсы пікірлер алды, ал 1901 жылы «Patience» операсының алғашқы қайта қойылымында басты рөлді ойнады. Осы қойылым кезінде ол Корольдік музыка академиясының мүшесі атанды. Содан кейін ол «The Emerald Isle» (1901) операсындағы Леди Роуз Пиппин және «Ib and Little Christina» (1901) операсындағы Цыган әйелі рөлдерін сомдады. Ол 1901–1902 жылдары «Iolanthe» операсының алғашқы қайта қойылымында Филис рөлін ойнады. 1902 жылы ол компанияны тастап, Африка зерттеушісі Генри Шепард Кавендишке тұрмысқа шықты, ол кейіннен 6-шы Барон Уотерпарк атанды. Оның өнер жолында Джейдің суреті бар 400-ден астам түрлі открыткалар шығарылды.

Ерте өлім

Изабел Джей бала кезінде қызыл жегіден ауырғаннан кейін денсаулығы нашарлап, күйеуімен круизде болғанда Монте-Карлода 47 жасында қайтыс болды. Оның жетістіктерін мойындау үшін Корольдік музыка академиясы екі жылдан кейін Изабел Джей атындағы естелік сыйлықты орнатып, беруді бастады.

Жазбалар

1900-1906 жылдары Джей 19 жазба жасады, олардың көп бөлігі оның ерте музыкалық комедияларынан алынған туындылар еді. Ол сонымен қатар 1900 жылы "Кариб теңізі қаскөйлерінен" ("Pirates") "Poor Wand'ring One" әнін және 1904 жылы тағы екі рет жазды. Осы жазбалардың бірі "The Art of the Savoyard" Перл тақтасында естіледі.