Кіріспе

Вирхов үштігі – тромбозға әкелуі мүмкін факторлардың үш негізгі санаттарын сипаттайды. Гиперкоагуляция
Гемодинамикалық өзгерістер (стаз, турбуленттілік)
Эндотелий зақымдануы/дисфункциясы

Ол белгілі неміс дәрігері Рудольф Вирховтың (1821–1902) есімімен аталады. Дегенмен, Вирхов үштігін құрайтын элементтерді Вирхов ұсынған жоқ. Ол сондай-ақ, веналық тромбоздың патогенезін сипаттау үшін үштік ұсынған емес. Шындығында, Вирховтың өлімінен кейін ондаған жылдар өткен соң ғана тромбоздың қан ағынының өзгеруі, қан тамырларының эндотелийлік зақымдануы немесе қанның құрамындағы өзгерістердің нәтижесінде пайда болады деген консенсусқа қол жеткізілді. Бұл ретте, эмболияға әкелетін факторлар туралы қазіргі түсінік Вирховтың берген сипаттамасына ұқсас. Вирхов үштігі клиникалық дәрігерлер мен патологтар үшін тромбозға ықпал ететін факторларды түсінуде маңызды ұғым болып табылады. TOC

Тарих

"Вирхов үштігі" терминінің шығу тегі тарихи тұрғыдан қызығушылық тудырады және соңғы жылдары қайта қарастырылып келеді. Вирховтың және қазіргі үштіктің екеуі де тромбозды сипаттайды, бірақ бұрынғы үштік "тромбоздың салдары" ретінде, ал қазіргі үштік "тромбоздың себептері" ретінде сипатталады. Рудольф Вирхов өкпе эмболиясының этиологиясын анықтады, оған сәйкес тамырларда пайда болатын, әсіресе аяқ-қолдағы тромбтар жұлынып, өкпе тамырларына таралады. Ол бұл сипаттамасын 1856 жылы жариялады. Өкпе эмболиясының патофизиологиясын егжей-тегжейлі баяндағанда, ол веноздық тромбозға әсер ететін көптеген факторларды атады. Бұл факторлар медициналық әдебиетте бұрыннан белгілі болғанымен, түсініксіз себептерге байланысты олар "Вирхов үштігі" деп аталды. Бұл атау Вирховтың қайтыс болғаннан кейін ұзақ уақыттан соң ғана әдебиетте пайда болды. Бұл тіркестің алғаш рет қолданылуының шамамен мерзімі 1950 жылдардың басына жатады. Бұл Вирховтың Жан Крувейермен болған пікір келіспеушілігімен байланысты, Крувейер өкпе артериясы тромбозының дамуында жергілікті жарақатты ең маңызды фактор деп есептеген.