Кіріспе

Италиялық кардинал (1843–1913)

Мариано Рамполла дель Тиндаро (17 тамыз 1843 – 16 желтоқсан 1913) – Рим-католик шіркеуіндегі итальяндық кардинал және католик монархының эксклюзивтік құқығы арқылы пап сайлауына кандидаттығына вето салған соңғы адам. Рамполла – Рим папасы Францисктың епископтық шежіресінде.

Ерте өмір

Сицилиядағы Полицци-Дженероза қаласында туған Рамполла, Тиндаро графы Игнацио Рамполла мен оның әйелі Орсола Эррантенің ұлы болды. Рамполла 1856 жылы Ватикан семинариясына қабылданды, ал 1861 жылы Капраника колледжі мен Рим Папасы Григориан университетінде білімін жалғастырды. Шығыс мәселелерінде мол білімі бар екенін көрсеткен соң, ол Рим Куриясында қызмет етуге дайындық ретінде Шіркеу абыройының Понтификалдық академиясына жіберілді. 1866 жылы Рамполла дін қызметкеріне тоғыстырылды. 1870 жылы «utroque iure» (Канондық және Азаматтық құқық) саласы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. 1874 жылы Санта-Мария-Маджоре базиликасының каноны болып тағайындалды. 1875 жылы Испанияға Апостолдық нунциатураның аудиторы ретінде Мадридке жіберілді. 1877 жылы Иманды тарату қауымының Шығыс істері жөніндегі хатшысы болып тағайындалды. Келесі жылы протонотарий апостол де номеро партиципантиум атағын алды, бұл моссеньордың ең жоғары дәрежесі еді. 1880 жылы епископтардың тұрақты иерархиясы жоқ аймақтармен айналысатын Ватикан кеңсесі – Иманды тарату қауымының хатшысы болып тағайындалды. Содан кейін Рамполла Киелі Тақтың сыртқы істерімен айналысатын Мемлекеттік хатшылықтың бөлімшесі – Ерекше шіркеу істері қауымының хатшысы болып тағайындалды. 1 желтоқсан 1882 жылы Рамполла Еуропадағы Гераклеяның титулды архиепискобы болып тағайындалды, ал 8 желтоқсан 1882 жылы кардинал Эдвард Генри Говард оны епископқа бекітті. Бұл оның 19 желтоқсан 1882 жылы Испанияға Апостолдық нунций болып тағайындалуына дайындық болды.

Кардинал

1887 жылы 14 наурыздағы консисторияда Папа Лео XIII Рамполла дель Тиндароны кардинал-рухани етіп тағайындады, ал 26 мамырда оған Трастевередегі Санта-Сесилия титулярлық шіркеуін берді. 2 маусымда ол Мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. Осы қызметте, Испанияда болғандай, Рамполла болашақ Бенедикт XV, Жакомо делла Чиезаны өзінің хатшысы етіп алды. 1894 жылы 21 наурызда Папа Лео XIII кардинал Рамполланы Санкт-Петер базиликасының архпристігіне тағайындады. Мемлекеттік хатшы ретінде кардинал Рамполла Карл Люгер басқарған Австрияның Христиандық-әлеуметтік партиясын қолдады, Люгер 1897–1910 жылдары Вена қаласының мэрі болған. Люгер император Франц Иосифтің наразылығына қарамастан, Лео XIII-нің тікелей араласуымен билікке келді. Люгердің Христиандық-әлеуметтік партиясы – либерализмге де, антисемитизмге де қарсы болған алғашқы католиктік әлеуметтік қозғалыс еді. Рамполла папалық саясатты Австрия-Венгрияны қолдаудан, оның қарсыласы Францияны қолдауға бағыттай бастады. Италияда ол билікке келген әрбір үкіметке қарсы болды, себебі жоғалтатын ештеңесі жоқ, ал халықаралық аренада пайда табу мүмкіндігі бар еді. Ол папаның бұрынғы Папалық штаттарға билігін қайтаруы үшін күресті және дін қызметкерлерінің қызметін қылмыстық қылық деп қарастыратын жаңа қылмыстық кодекстерге қарсы күресті. Рамполла француз халқының Дрейфус ісінің қайнаған кезінде премьер-министр Жюль Мелинді қолдауға міндетті екенін айтты.

1903 жылғы конклав

1903 жылы Лео XIII қайтыс болғанда, Рамполла папа болып сайланады деп үлкен үміт болған еді. Оның кандидатурасы соңғы сәттерге дейін нығайып, конклав кезінде Австрия императоры Франциск Иосиф I jus exclusivae құқығы арқылы вето қойғанша өркендеді. Краков архиепископы, кардинал Ян Пужина де Косьелско, Австрия императорының атынан вето жариялады. Рамполланың жеңіске жету үшін жеткілікті дауыс жинағаны хабарланды. Австрияның Рамполлаға қарсылығының нақты себептері әлі анықталған жоқ. Вето, Рамполланың Францияға жақындығына негізделген болуы мүмкін, бұл Лео XIII саясатында көрініс берген еді. Францияның Үшінші Республикасымен байланысты Ватиканның шешімінің бір бөлігі – француз католиктерін өз елдерінің республикалық үкіметімен лаицизм арқылы келісуге тырысу болды. Бұл, ықпалды ультрамонтанистер үшін қабылдауға келмейтін нәрсе еді. Басқалары Австрия-Венгрияның Италия үкіметінің тапсыруымен, мемлекеттік министрдің араласуы арқылы немесе Германияның тапсыруымен әрекет еткенін айтты. Бірақ Рудольфтің өліміне ресми түрде "ақыл-есінің тоқырауы" себеп деп көрсетілді, бұл католиктердің оны жерлеуіне мүмкіндік берді. Дауыс беру барысында кейбір прелаттар бұл араласуға ресми түрде қарсылық білдіргенімен, ультрамонтанист кардиналдар императордың заңмен берілген құқығын дереу мойындады. Рамполлаға қолдау азайды, нәтижесінде Джузеппе Сарто X Пий папасы болып сайланды. Вето құқығын жою – оның алғашқы ресми әрекеттерінің бірі болды, ол 1904 жылғы 20 қаңтарда жасалды. Ол Сан-Лоренцо-франьо-ле-Мура базиликасының жанындағы Кампо-Верано зиратына жерленді. Оның досы және жақын серігі, Жакомо делла Чиеза, кейін Пьос X-тің орнын басып, Бенедикт XV папасы болды және оның жерлеу рәсіміне төрағалық етті. 1929 жылғы 19 маусымда, Италия Парламенті Латеран шартын ратификациялағаннан кейін он екі күн өткен соң, кардинал Рамполланың денесі Трастевередегі Санта-Чечилияға ауыстырылды.