Даниядағы балалар бағы мен білім беру жүйесінің даму тарихы
Danish pre-school education
Даниядағы білім беру жүйесі: мектепке дейінгі білім, тарихы, бастапқы мектептердің құрылу себептері мен мақсаттары. Балаларға арналған білім орталықтары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниядағы білім беру деңгейі
Level of education in Denmark
Даниядағы мектепке дейінгі білім беру ерікті және балалар міндетті білім алуға дейін әртүрлі типтегі мектептерде немесе күндізгі бағдарламалы орталықтарда жүзеге асырылады. Бүгінде мектепке дейінгі білім беруге көптеген балалар Дания білім жүйесіне қадам басқанмен басталады.
Pre school Education in Denmark is voluntary and takes place in different types of schools or day care centres covering the time before children enter compulsory education. Today, preschool is where most children enter the Danish education system.
Тарихи шолу
Даниядағы алғашқы мектепке дейінгі білім беру мекемелері 1820 жылдары жеке бастамамен жұмыс істейтін отбасылардың балаларын оқыту мақсатында құрылды, мұнда екі ата-ана да үйден тыс жұмыс істеді. 1850-1900 жылдар аралығында жеке білім беру ұйымдары пайда болды, олар тек жартылай уақыт жұмыс істеді. Бұл ұйымдардың педагогикалық мақсаттары бұрынғы мектептерден өзгеше болды, себебі бұрынғылар көбінесе жұмыс істейтін ата-аналардың балаларын қарау орталықтары ғана болған және олар негізінен мүмкіндігі жоғары топтардың балаларына бағытталған. 1933 жылғы әлеуметтік реформа осы ұйымдарға операциялық шығындарының 50 пайызын мемлекеттен алуға мүмкіндік берді. Осы сәттен бастап мемлекет және муниципалитеттер осы ұйымдарды басқарудың ең ірі қаржылық және педагогикалық жауапкершілігін біртіндеп өздеріне алды. 1949 жылы бұрын құқығы болмаған ұйымдарға да қаржылық қолдау көрсетілді, өйткені олар мүңкіндіксіз отбасылардан шыққан балаларға қызмет көрсетуге қатысты заңның талаптарын орындамады. Осылайша, ұйымдардың педагогикалық мақсаты мойындалды. 1964 жылғы заң барлық мемлекеттік қызметтерді барлық азаматтарға қолжетімді етуді міндеттеді. Мектепке дейінгі білім беру құқығы 1976 жылғы әлеуметтік көмек туралы заңда да нақтыланды, онда муниципалитеттер отбасылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін қажетті инфрақұрылымды құруға міндеттелді. 1987 жылы мемлекет мектепке дейінгі білім беру мекемелерінің қаржылық басқаруын муниципалитеттерге жүктеді.
The first pre schools in Denmark were established in the 1820s by a private initiative intended to instruct the children of working families, where both parents worked outside the home. During the period between 1850 and 1900, private educational institutions appeared that were open only on a part time basis. These institutions had pedagogical objectives unlike those of the previous schools that were mostly mere retention centres for children of working parents, and were aimed at the children of the more privileged classes. The social reform of 1933 made it possible for these institutions to receive up to 50 percent of their operational expenditure from the state. From that point on, the state and the municipalities have gradually obtained the biggest financial and pedagogical responsibility for the administration of these institutions. Financial support was also made available in 1949 for institutions that had not been entitled to it before, as they did not meet the conditions of the act to the effect that they catered to children from disadvantaged families. The pedagogical objective of the institutions was thus recognised. An act in 1964 obliged the authorities to make all public services available to all citizens. The right to pre school education was also emphasised in the Social Assistance Act of 1976, which demanded that the municipalities create the necessary infrastructure to meet the needs of families. In 1987, the state delegated responsibility for the financial administration of the pre school institutions to municipalities.
Жалпы мақсаттар
Әлеуметтік қызмет туралы заңға сәйкес, мектепке дейінгі білім беру мекемелері балаларға арналған жалпы және профилактикалық шаралардың жалпы жоспарының құрамдас бөлігі болып табылады. Басты мақсат – ата-аналармен бірлесіп, балалардың дамуына, қалыпты өмір сүруіне және тәуелсіздігіне жағдай жасау. Бұл шаралар балалардың күнделікті өмірінің қауіпсіздік пен дағдыларды дамытуға мүмкіндік беретіндей болуын, сондай-ақ ересектермен жақын байланыс орнатуын қамтамасыз етуі керек. "Халық мектебі туралы" заңға сәйкес, балаларды мектеп өмірінің күнделікті тәртібімен таныстыру да мақсат болып табылады. Балабақшалардағы жұмысты мұғалімдер емес, педагогтар жүзеге асырады. Оларға көбінесе арнайы білімі жоқ көмекшілер көмектеседі. Педагогтар балаға жеке тұлға ретінде құрметпен қарауды қалайтын тану әдісін қолданады. Оқу мен жазу сияқты дәстүрлі мектептік білімге қарағанда, әлеуметтік дағдыларды, моторлық дағдыларды, мәдени нормаларды және т.б. үйренуге басымдық беріледі. Жетекші зерттеушілердің пікірінше, осы факторлар даниялықтардың әлемдегі ең бақытты халықтың бірі болуының себептерінің бірі болып табылады.
The Social Service Act stipulates that pre school facilities shall form part of the total plan for general and preventive measures for children. It is the general objective to create, in co operation with the parents, a framework which favours the development, well being, and independence of children. These measures must ensure children have a normal day that at the same time give them security and challenges, and where close links with adults can develop. Furthermore, according to the Act on the Folkeskole, its aim is to familiarise children with the daily routines of school life. The work of the day care centres are carried out by pedagogues rather than teachers. They are usually assisted by untrained assistants. The pedagogues tend to use a recognising approach where the child is appreciated as a human being. There is a large focus on learning social skills, motor skills, cultural norms etc. rather than traditional school work such as learning how to read and write. Leading researchers argue to that these factors are one of the reasons why Danish people are the happiest in the world.
Оқу бағдарламасы, пәндер, сағат саны
Негізінде, мектепке дейінгі педагогтар мазмұнды, жұмыс әдістерін, оқу құралдарын және тағы да басқаларын таңдауға еркіндікке ие. Дегенмен, муниципалитет білім беру жоспарын әзірлеуге құқылы, ал басқармалар мекеменің қызмет принциптерін белгілей алады. Оқыту ойын және дамытуға бағытталған басқа да іс-шаралар арқылы жүзеге асырылады. Формалды сабақтар немесе дәрістер жоқ. Шындығында, Дания мектепке дейінгі білімінің бастапқы кезеңдері көбінесе формалды білім беруден гөрі балаларға күтім жасау сипатына жақын. Мектепке дейінгі сыныптардағы іс-шараларға арналған білім беру жоспары болмаса да, мектеп басшылығы іс-шаралардың мазмұнына ұсыныстар бере алады. Мектепке дейінгі білім берудегі апталық ең төменгі сабақ саны – 20 сабақ, ол күніне үш-төрт сағаттан, аптасына бес күн бөлінеді.
In principle, pre school teachers are free to choose content, working methods, didactical material, and so forth. However, a municipality may draw up an educational plan, and the boards may define the principles of the activities an institution. Teaching takes the form of play and other development based activities. There are no formalised classes or lessons. In fact, the earlier stages of Danish pre school education mostly have the character of childcare rather than formal education. There is no educational plan for the activities in pre school classes, but school authorities may propose guidelines for the content of the activities. The weekly minimum number of lessons in pre school is 20 lessons divided into three to four hours a day, five days a week.
Бағалау
Байқау мен бақылауға қатысты ресми ережелер жоқ, бірақ көптеген педагогтар өзара әрекеттесуге негізделген байқаумен жұмыс істеуге қызығушылық танытады. Әдетте, мекемелер ата-аналармен кеңесу өткізеді, онда мекеме қызметкерлері әр баланың ата-анасымен баланың мекемеде қалай дамып жатқанын, немен шұғылданатынын, оның күшті және әлсіз жақтарын, сондай-ақ басқа балалармен қарым-қатынасын талқылайды.
There are no formalised rules regarding observation and monitoring, but many educators have an interest in working with interaction based observation. It is common for an institution to hold parent consultations, where the staff of the institution discuss with individual children's parents how children thrive in the institution, what they occupy themselves with, their strong and weak points, and about their social relationship with other children.