Джованни Верга: Итальяндық реалист жазушының өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Италия жазушысы (1840–1922)

Джованни Кармело Верга ди Фонтанабианка (dʒoˈvanni karˈmɛːlo ˈverɡa; 2 қыркүйек 1840 – 27 қаңтар 1922) – итальяндық реалист (веризм) жазушы, ең әйгілі туған жері Сицилиядағы өмірді бейнелеуімен танымал, әсіресе «Кавальерия рустикана» атты повесі және кейіннен осы аттас пьесасы, сондай-ақ «I Malavoglia» («Медлар ағашының жанындағы үй») романы.

Өмір және мансап

Джованни Баттиста Каталано Верга мен Катерина Ди Мауроның тұңғыш ұлы, Верга Сицилиядағы Катанияның өркендеген отбасында дүниеге келді. Ол жасөспірім шағында жазуды бастады, 16 жасында тарихи роман «Amore e Patria» (Махаббат және Отан) жазды. Катания университетінде заң оқығанмен, 1861 және 1862 жылдары әкесі берген ақшаға «I carbonari della montagna» (Тау карбонары) еңбегін жариялады. Одан кейін 1863 жылы «Sulle lagune» (Лагуналарда) және 1866 жылы «Una peccatrice» (Күнәкар) жарық көрді. Осы кезеңде Верга Катания ұлттық гвардиясында қызмет етті (1860–64), содан кейін Флоренцияға бірнеше рет барып, 1869 жылы сонда қоныстанды. Бұл қалада маңызды тұлғалар тұрып, физиология, позитивизм және дарвинизм тақырыптары бойынша мәдени пікірталас қызу болды. Верга «Rose caduche» (Жыпырақты розалар) комедиясын жазды, ол ешқашан қойылмады және 1923 жылы өлімнен кейін жарық көрді. Ол 1872 жылы Миланға көшіп барды, онда кейіпкерлерді дамыту үшін диалогты пайдалануға негізделген жаңа тәсілін жетілдірді, нәтижесінде оның ең маңызды шығармалары дүниеге келді. Бұл кезеңде бұл қала жарты аралдағы ең заманауи, экономикалық астана және негізгі газеттер мен ірі баспаханалардың орналасқан жері болды. Ол графня Клара Маффеидің салоны сияқты ең танымал Милан мәдени орталарымен байланысты болды. Ол тәртіпсіз жазушылармен достық қарым-қатынас жасап, Кова кафесінде авторлармен, баспагерлермен және әдеби сыншылармен бірге уақыт өткізді. Мысалы, ол Луиджи Капуанамен достығын нығайтты. 1880 жылы оның «Vita dei campi» («Егістік өмірі») әңгімелер жинағы жарық көрді, оның ішінде «Fantasticheria» («Күндес қиялға салған»), «La lupa» («Қасқыр»), «Jeli il pastore» («Шопан Джели»), «Pentolaccia» («Ойыншық») және «Rosso Malpelo» кірді, олардың көпшілігі Сицилияның ауылдық өміріне арналған. Сондай-ақ, «Cavalleria rusticana» («Ауылдық рух») пьесасы да кірді, ол кейіннен бірнеше опера либреттоларының негізі болды, соның ішінде Масканьидің «Cavalleria rusticana» және Гастальдонның «Mala Pasqua!» опералары. Верганың «Malaria» («Малярия») әңгімесі малярия ауруын суреттеген алғашқы әдеби шығармалардың бірі болды. Содан кейін ол әлеуметтік және экономикалық жетістік мәселесін қарастыратын «Ciclo dei vinti» (Жеңілгендер циклі) бес романнан тұратын жобалық серияға кірісті. Алайда ол тек екеуін ғана аяқтады: «I Malavoglia» (1881) және «Mastro don Gesualdo» (1889), екіншісі оның әдеби мансабының соңғы маңызды туындысы болды. Екеуі де шедевр ретінде танылды. Содан кейін ол «La Duchessa di Leyra» («Лейра герцогинясы») романын жаза бастады, бірақ тек бірінші тарауын ғана аяқтады және «L'Onorevole Scipioni» («Құрметті Сципиони») және «L'Uomo di Lusso» («Сәнді өмір сүруші») соңғы екі романын бастамады. 1894 жылы Верга бала кезінде тұрған үйіне, Катанияға оралды. Катания қаласында Санта-Анна көшесіндегі #8 үй қазір авторға арналған мұражай болып табылады. «Casa Museo Giovanni Verga» 18 ғасырға тән қарапайым сарайдың екінші қабатында орналасқан. Үйде оның өліміне дейін болған барлық жиһаздары, соның ішінде үлкен жеке кітапханасы сақталған. Сондай-ақ Катанияда жергілікті суретшілердің туындыларын жиі қоятын «Teatro Verga» сахнасы 1969 жылы Via Giuseppe Fava көшесіндегі #34-те орналасқан бұрынғы кинотеатрдың негізінде құрылды. 1920 жылы ол өмір бойына (ad vitam) Корольдік сенаторы (Senatore del Regno) болып тағайындалды. 1922 жылы ми тромбозынан қайтыс болды. Ол дінге сенбеген адам болды. 2022 жылы жазушының 100 жылдығына арналған ресми «Verga 100» іс-шарасы басталды, ол Палермодан Миланға дейін, театрдан музыкалық қойылымдарға дейін, кино және кітап фестивальдарымен толы болды.

The first son of Giovanni Battista Catalano Verga and Caterina Di Mauro, Verga was born into a prosperous family of Catania in Sicily. He began writing in his teens, producing the historical novel Amore e Patria (Love and Homeland) when he was only 16 years old. Although nominally studying law at the University of Catania, he used money his father had given him to publish his I carbonari della montagna (The Carbonari of the Mountain) in 1861 and 1862. This was followed by Sulle lagune (On the Lagoons) in 1863 and Una peccatrice (A Sinner) in 1866. Meanwhile, Verga had been serving in the Catania National Guard (1860–64), after which he travelled to Florence several times, settling there in 1869. Important personalities stayed in this city, and the cultural debate on subjects such as physiology, positivism, and Darwinism was lively. Verga wrote the comedy Rose caduche (Deciduous roses), which was never performed and published posthumously in 1923, and his first successful novel, Storia di una capinera (The Story of a blackcap). He moved to Milan in 1872, where he developed his new approach, characterized by the use of dialogue to develop character, which resulted in his most significant works. In this period this city was the most modern one of the peninsula, economic capital and home to the main newspapers and major publishing houses to come into contact with modernity. He became assiduous with the most famous Milanese cultural circles, such as the salon of Countess Clara Maffei. He befriended unruly writers and teamed up at the Cova café with authors, publishers and literary critics. For instance he strengthened his friendship with Luigi Capuana. In 1880 his story collection Vita dei campi (Life in the Fields), including "Fantasticheria" ("Daydreaming"), "La lupa" ("The She wolf"), "Jeli il pastore" ("Jeli the Shepherd"), "Pentolaccia" ("The Plaything"), and Rosso Malpelo, most of which were about rural Sicily, came out. It also included "Cavalleria rusticana" ("Rustic Chivalry"), which he adapted for the theatre and later formed the basis for several opera librettos, including Mascagni's Cavalleria rusticana and Gastaldon's Mala Pasqua!. Verga's short story, "Malaria", was one of the first literary depictions of the disease malaria. He then embarked on a projected series of five novels, the Ciclo dei vinti (Cycle of the Vanquished) dealing with the problem of social and economic advancement. However, he completed only two, I Malavoglia (1881) and Mastro don Gesualdo (1889), the second of which was the last major work of his literary career. Both are widely recognized as masterpieces. He then began to write La Duchessa di Leyra, but he completed only the first chapter, and he did not even start the last two novels, L'Onorevole Scipioni and L'Uomo di Lusso. In 1894 Verga moved back to Catania, to the house in which he had lived as a child. This house in the city of Catania on via Sant'Anna #8 is now a museum dedicated to the author. The Casa Museo Giovanni Verga is located on the second floor of a generally unimposing 18th century palace. The furnishings were those present at the time of his death, including his large personal library. Also in Catania, a performance stage that often performs works of local artists, the Teatro Verga, was founded in 1969 in a former cinema located on Via Giuseppe Fava #34. In 1920 he was appointed Senator of the Kingdom (Senatore del Regno) for life (ad vitam). He died of a cerebral thrombosis in 1922. He was an atheist. In 2022 the official Verga 100 event was launched, dedicated to the centenary of the writer, with many events from Palermo to Milan, from theater to musical performances, Cinema, and Book Festival