Эдвард Вернон: Британдық адмирал және саяхатшы

Кіріспе

Британдық теңіз офицері (1684–1757)
Шығыс Үндістан бекетінің адмиралы

Адмирал Эдвард Вернон (12 қараша 1684 – 30 қазан 1757) – Корольдік теңіз флоты офицері және саясаткер. Ол 46 жыл қызмет еткеннен кейін адмирал шеніне дейін көтеріліп, ұзақ және көрнекті мансапқа ие болды. Дженкинс құлағы соғысы кезінде вице-адмирал болып, 1739 жылы Панамадағы Портобело қаласын басып алуға жауапты болды, бұл бұрынғы қақтығыста адмирал Хозьердің сәтсіздігін жойған болып есептелді. Алайда, испандық Картахена-де-Индиас портына қарсы жүргізген десанттық операциясы ауыр жеңіліспен аяқталды. Вернон үш рет Парламент депутаты (MP) болып сайланды және Парламентте теңіз мәселелері жөнінде еркін пікір білдіргендіктен, даулы тұлғаға айналды. Сумен араласқан ромды "грог" деп атау Вернонға байланысты. Ол грограм матасынан тігілген пальто кигендіктен "Ескі Грог" деген лақап атқа ие болды, ал бұл лақап ат оның теңіз эскадрильясына алғаш енгізген сұйылтылған ромды білдірді. Ол Джордж Вашингтонның Маунт-Вернон иелігінің атымен аталады, сондай-ақ АҚШ-тағы көптеген жерлер осы атпен аталып кеткен.

Ерте өмір

Вестминстерде, Лондонда туған Вернон, III Уильямның мемлекеттік хатшысы Джеймс Вернонның екінші ұлы еді. Эдуардтың тағы бір бауыры Джеймс болды, ол Данияға британдық елші болып тағайындалды және парламент мүшесі, сондай-ақ Жеке кеңестің хатшысы қызметін атқарды. Вернон қысқа мерзімге Вестминстер мектебінде оқыды, содан кейін 1700 жылдың 10 мамырында Корольдік теңіз күштеріне ерікті болып қабылданды. Вернонның білімі сол кездегі Корольдік теңіз күштері офицерлерінің қалыпты білімінен мүлдем өзгеше болды, олардың көпшілігі он екі жасқа келгенде теңізге жіберілгенге дейін қарапайым білім алған.

Испания мұрагерлік соғысы

1701 жылдың наурыз айында ол ауыстырылды және үш айдан кейін, 16 қыркүйекте 1702 жылы Вернон лейтенант болып жоғарылатылды және Канал эскадрильясында қызмет етуге тағайындалды. Кейіннен кеме Жерорта теңізіне ауыстырылды және 1704 жылдың наурыз айында ақыры демобилизацияланды. Ол сол кезде Жерорта теңізіндегі адмирал Клаудсли Шоуэллдің флагманы болып табылатын кемеге тағайындалды. Кеме Гибралтарды басып алу және Малага шайқасына қатысты. Желтоқсан айында Шоуэллмен бірге ол Барселонаны басып алуға қатысты (1705 жыл). 1706 жылдың 22 қаңтарында ол капитан болып тағайындалды және HMS Dolphin кемесіне тағайындалды. Алайда он күннен кейін ол тағы да ауыстырылып, 1707 жылға дейін Жерорта теңізінде қалды. Шоуэллдің флотымен бірге Англияға оралды, бірақ Шоуэллдің бас кемесі Сцилли аралдарындағы апаттан аман қалды. Қараша айында ол қосылды және 1708 жылдың сәуірінде Батыс Үндістан станциясының басшылығын алды. 1710 жылы ол Картахена жанында испан эскадрильясын жеңіп, таратып жіберді. 1712 жылы Испания мұрагерлік соғысы аяқталғаннан кейін ол Ұлыбританияға оралды.

Бейбітшілік, даму және Парламент

1715 жылғы наурыз айында ол Балтық теңізінде қызметке тағайындалды, 1717 жылға дейін онда қызмет етті, содан кейін кеме демалысқа жіберілді. Осыдан кейін ол келесі он сегіз ай бойы жалақысының жартысын алды. 1719 жылғы наурыз айында ол HMS Mary кемесіне тағайындалып, Балтық теңізіне қайта оралды. Вернон 1720 жылы Ямайка бекетінде коммодор болды. 1721 жылы ол тағы да бес жылға жартылай жалақыға шықты. Осы кезеңде ол әкесі өкілдік еткен Пэнрин округінен парламент депутаты болды және теңіз тақырыбындағы пікірсайыстарға белсенді қатысты. 1726 жылы ол қайтадан активтік қызметке тағайындалды. Бұл кеме 1727 жылдың қысына дейін Балтық теңізінде қызмет етті, содан кейін Испания Ұлыбританияға соғыс жариялағаннан кейін Гибралтардағы флотқа ауыстырылды. 1728 жылғы мамыр айында Испаниямен бейбітшілік орнатылды, Вернон Ұлыбританияға оралып, парламенттік міндеттерін қайта бастады. Ол 1731 жылы испандық қарақшылар кемесіне шабуыл жасағаннан кейін құлағын кесіп тастағанын мәлімдеген британдық теңізші Роберт Дженкинстің ісін қолға алды.

Дженкинстің құлағының соғысы

Испания-британ қақтығыстарының күшеюі 1739 жылы Дженкинс құлағының соғысына әкелді, онда вице-адмирал Вернон генерал-майор Томас Вентвортпен бірге флотқа жетекшілік етті. Вернон испандық отарлық иелік – Панамадағы Портбелоны басып алды, нәтижесінде оған Лондон қаласының құрметті азаматы атағы берілді. Алайда, Вернонның испандарға қарсы келесі әскери науқаны, 1741 жылы Картахена-де-Индиасқа жасалған ірі шабуыл, апатқа ұшырады. Алғашқы табысқа қарамастан, 186 кемеден және 12 000-ға жуық жаяу әскерден тұратын британдық флот 3 500 сарбаздық гарнизоннан жеңіліс тапты. Теңізшілер бір көзді, бір аяқты және бір қолы жоқ испан адмиралы Блас де Лезо басқаратын алты кемеден түсті. Британ әскерлері арасында ауру таралып, испандықтардың кешіктіру тактикасы мен қаланы қорғаған соңғы бекініске жасалған сәтсіз шабуылдан кейін, соғыс кеңесі қоршаудан бас тартып, Ямайкаға қайтуға шешім қабылдады. Шабуыл Уентвортпен болған қарым-қатынас шиеленісінен де ушықты. Кариб теңізінде бір жарым жыл нәтижесіз науқандардан кейін Вернон Англияға қайтарылды, онда ол Ипсвичтен парламент депутаты болып сайланғанын білді. Дженкинс құлағының соғысы кезінде Вернон 1739 жылдың 9 шілдесінде көк әміршінің орынбасары болып тағайындалды және соғыс пен Әскери-теңіз күштерінің жақтаушысы болғандықтан, Ямайка бекетіне жіберілген алты кемелік эскадрильяның құрамасына қолбасшылық етті. Ұлыбритания 1739 жылдың жазында теңіз соғысына дайындалып жатқанына қарамастан, Испанияға қарсы соғыс жариялау туралы ресми мәлімдеме 1739 жылдың 23 қазанында, сенбі күні ғана Лондонда жасалды.

Портобело

1739 жылғы 21 қарашада Вернон тек алты кемемен (90 адамнан тұратын испан гарнизонына қарсы) Панамадағы (қазіргі Панама) испандық колониялық иелігі Портобелоны басып алды. Вернонға осыдан кейін Лондон қаласының құрметті азаматтығы берілді және естелік медальдар соғылды. Лондон, Дублин және Эдинбургтегі Портобелло аудандары (Портобелло жолы және Дублиндегі Портобелло) осы жеңіске байланысты аталды, ал "Британия билік етсін!" әні 1740 жылғы тойларда Томас Арн жазды. Вулвергемптоннан тыс, Хилтон-холлде тұратын Вернон отбасының мүшелері оның жеңісін еске алу үшін мұнара салды.

Картахена де Индиас

1741 жылы ол жүз тоқсан бес кемеден және отыз мың адамнан тұратын үлкен флотқа қолбасшылық етті, олардың мақсаты испандық адмирал Блас де Лезо қорғаған Жаңа Гранада вице-корольдігінің басты порты Картахена де Индиасты алу болды. Британдық флот шамамен жүз сексен кемеге орналастырылған екі мың оқ-дәріден тұратын, оның ішінде үш көпір кемесі (сегіз), желілік кеме (жиырма сегіз), фрегат (он екі), бомбалаушылар (екі) және көлік кемелері (жүз отыз), және шамамен отыз мың жауынгер, соның ішінде теңізшілер (он бес мың), сарбаздар (тоғыз мың тұрақты және төрт мың американдық отаршылдар) және Ямайкадан келген қара құлдар (төрт мың). Картахенаның қорғанысына тұрақты әскерлер арасында үш мың адам (шамамен бір мың жеті жүз сексен), отаршылар (бес жүз), ішкі жерлерден әкелінген алты жүз үндістер, сонымен қатар қалада болған алты әскери кеменің теңізшілер мен десанттық әскерлері (жүз елу адам): Галисия, капитандық кеме, Сан-Фелипе, Сан-Карлос, Африка, Дракон және Конквистадор. Қаланың кейбір қорғаныстарын алғаннан кейін, 20 сәуірде Сан-Фелипе-де-Барахас қамалына, оны қорғаған соңғы маңызды бастионға британдық шабуыл сәтсіз болды; әскерлердің көп бөлігі ауырып, жауынгерлердің ауыр зардап шеккені және жаңбырлы маусымның келуі, британдықтар қол жетімді қорғаныстарды жоюды және қоршаудан бас тартуды таңдады. Британдықтар өте ауыр шығынға ұшырады: шамамен төрт мың бес жүз адам қаза тапты, алты кеме жоғалды және он жетіден жиырмаға дейін қатты зақымдалды.4 Соңғысы британ үкіметін өз күшін метрополияны, Атлант мұхитының солтүстігін және Жерорта теңізін қорғауға шоғырландыруға және Америкадағы испан колонияларында жаңа науқандарды тоқтатуға мәжбүр етті.4 Картагенадағы жеңіліс британдықтардың науқанға арналған жоспарларын бұзды және испан билігінің аймақта бірнеше онжылдықтар бойы жалғасуына мүмкіндік берді.5 Жеңісті жеңетіндеріне сенімді болған британдықтар оны мерекелеу үшін монеталар мен медальдерді шауып шығаруға асықты.6 Бұл медальдардың бетінде: "Британдық батырлар 1741 жылдың 1 сәуірінде Картагенаны алды" және "Испанияның мақтанышы Вернонмен қорланды."76 Вернон экспедициясы Кариб теңізінде өз жұмысын жалғастырды, Сантьяго де Кубаға жасаған сәтсіз шабуылдан кейін, губернатор Франсиско Кагигал де ла Вега мен француз инженері Франсиско де Лангле қолданған қорғаныс жоспарына сүйенді.8 Вернон 1742 жылы флоттың басым бөлігімен Англияға оралды. 1741 жылдың мамыр айының соңында Кариб бассейніндегі британдық әскерлер Кубаға шабуыл жасауға шешім қабылдады. Вернон Гуантанамо шығанағын басып алып, қысқа уақытқа Камберленд шығанағы деп атады. Ол Сантьяго-де-Кубаға аттанғысы келетін сегіз әскери кеме мен 4000 сарбазбен келді, бірақ ауру қайтадан басталғаннан кейін желтоқсанда жартылай әрекеттен бас тартты. Вернон енді Вентворттың қабілетсіздігі деп санаған нәрсеге ашуын ұстай алмады және 1742 жылдың соңында екі жақты да Британияға қайтарып алумен аяқталатын қатал дау туындады.

In 1741 he commanded a great fleet formed by one hundred and ninety five ships and around thirty thousand men whose objective was to take the Spanish port of Cartagena de Indias, main port of the Viceroyalty of New Granada, defended by the Spanish admiral Blas de Lezo. The British fleet totaled two thousand cannons arranged in almost one hundred and eighty ships, including three bridge ships (eight), ships of the line (twenty eight), frigates (twelve), bombards (two) and transport ships (one hundred and thirty), and around thirty thousand combatants including sailors (fifteen thousand), soldiers (nine thousand regulars and four thousand from the American militias) and black slaves from Jamaica (four thousand). The defenses of Cartagena included three thousand men among regular troops (about one thousand seven hundred and eighty), militiamen (five hundred), six hundred Indians brought from the interior, plus the seamen and landing troops of the six warships that the city had (one hundred and fifty men): the Galicia, which was the captain ship, the San Felipe, the San Carlos, the África, the Dragón and the Conquistador. After taking some of the city's defenses, the British assault on the castle San Felipe de Barajas, the last important bastion defending it, failed on April 20; with a large part of the troops ill, heavy casualties suffered in the fighting and the arrival of the rainy season, the British opted to destroy the defenses within their reach and abandon the siege. British losses were very heavy: some four thousand five hundred dead, six ships lost and between seventeen and twenty badly damaged.4 The latter forced the British Government to concentrate its forces on the defense of the metropolis, the northern Atlantic and the Mediterranean, and to discard new campaigns in the Spanish colonies in America.4 The defeat at Cartagena derailed British plans for the campaign and allowed Spanish rule in the region to continue for several more decades.5 The British, certain that they were going to take the victory, had rushed to mint coins and medals to celebrate it.6 These medals read on their obverse: "British heroes took Cartagena April 1, 1741" and "Spanish pride humiliated by Vernon. "76

Vernon's expedition continued its operations in the Caribbean without further success after the failed attack on Santiago de Cuba, thanks to the defense plan deployed by Governor Francisco Cagigal de la Vega and the French engineer Francisco de Langle.8 Vernon returned to England with the bulk of the fleet in 1742. At the end of May 1741, the British forces in the Caribbean decided to attack Cuba. Vernon captured Guantánamo Bay, briefly renaming it Cumberland Bay. He arrived with a force of eight warships and 4,000 soldiers with plans to march on Santiago de Cuba, but finally abandoned the half hearted attempt in December after sickness broke out again. Vernon could no longer hold back his anger at what he perceived as Wentworth's ineptitude and a bitter quarrel ensued ending in the recall of both parties to Britain at the end of 1742.

Саяси мансабының жалғасуы, теңіздегі жаңалықтар және өлім

Ол жоқ болған кезде Вернон Саффолк графтығындағы Нактон қаласындағы Оруэлл-парк мүлігін сатып алғаннан кейін Ипсвичтен парламент депутаты болып сайланды. Вернон парламентке оралып, теңіз ісі жөніндегі үкімет саясатын сынады. 1745 жылы Вернон адмирал шеніне көтеріліп, Францияның Карл Эдуард Стюартты ("Қасқыр ханзада Чарли") қолдауына жауап ретінде Солтүстік теңіз флотына басшылық етуге тағайындалды. Бұл оның соңғы операциялық басшылығы болды. Адмиралтейство оған Бас қолбасшы мәртебесін беруден бас тартқан соң, ол 1745 жылдың 1 желтоқсанында қызметтен босатылуын сұрады. Дегенмен, Вернонның теңіз мансабының соңы даулы болды. Ол Адмиралтействомен келіспеушіліктері туралы екі памфлет жазды. Біріншісі «Британдық теңізшінің жалаңаш шындығының үлгісі» деп, ал екіншісі «Адал теңізшінің маусымдық кеңесі» деп аталды. Соның салдарынан Адмиралтейство бұл мәселені король Георг II-ге жеткізді, ол оның атын теңіз туларының тізімінен алып тастауды ұсынды. Ол 1746 жылдың 11 сәуірінде қызметтен босатылды. Осыдан кейін оның саяси мансабы төмендеді, бірақ ол 1754 жылғы жалпы сайлауда күшті қарсылыққа қарамастан Ипсвичтегі мандатын сақтап қалды. Мансабы бойы Вернон теңіз процедураларын жақсартуға тырысып, капитанға маневрлерді және қару-жарақ жаттығуларын жетілдіруге шақырды. Ол жауынгерлік флоттарды басқарудың икемділігін арттыру үшін жаңа нұсқаулар енгізіп, кейінгі теңіз командирлерінің Адмиралтействоның жауынгерлік нұсқауларын одан әрі жетілдіруіне негіз салды. Вернон парламентте қызметін жалғастырып, 1757 жылдың 30 қазанында Нактонда қайтыс болғанға дейін теңіз істеріне белсенді араласты. Оның ең танымал жетістігі – 1740 жылы теңізшілердің ромын сумен араластырып ішуге бұйрық беруі болды. 1740 жылы Вернонның «Ескі Грог» деген лақап атымен белгілі болған жаңа сусынды «Грог» деп атады, себебі ол әдетте грогдан тігілген пальто киеді. Кейбір авторлар Вернонның ромның бұзылуын болдырмау үшін цитрус шырынын да қосып, скорбуттың алдын алғанын айтады. Вернонның бұйрығында скорбут туралы ештеңе айтылмаған, онда ол капитанға теңізшілердің күнделікті ромын сумен сұйытуға нұсқау берді, «шаруашылдар тұз бен нанның үнемдеуінен қант пен лимон сатып алып, оны олар үшін дәмдірек ете алады». Скорбут – ұзақ мұхит сапарларының ауруы, ал аралдар маңындағы эскадрильялар үшін емес, онда жеміс-жеміс пен таза тағамдар көп болды. Медициналық қауымдастық (қате) оны нашар ас қорыту мен ішкі шірудің салдары деп қарады. [4] Стандартты медициналық емдер жүйені «қоздыруға» бағытталған, түрлі (тиімсіз) газдалған немесе ашытылған сусындарды ішу арқылы. 1795 жылы Корольдік теңіз күштеріне лимон шырыны ресми түрде күнделікті берілгенге дейін скорбут адамдарды жойып, кемелерді және бүкіл флоттарды мүгедек қылған ауру болып қала берді. Алайда тәжірибелі теңізшілер мен хирургтар цитрус шырыны түріндегі С витамині скорбутты емдейтінін тәжірибеден білген. 1795 жылы медициналық пікірге қарамастан, Адмиралтейство мен адмиралдар лимон шырыны мен қантты әскери диетаның тұрақты бөлігі ретінде енгізді. Бірнеше жылдан кейін Испания Франциямен одақтасып, лимон алу мүмкін болмай қалғанда, оның орнына Батыс Үндістан лимондары қолданылды. Осы уақыттан бастап британдықтар «лайми» деген лақап атын алды.

While he had been away, Vernon had been elected MP for Ipswich, after having purchased the Orwell Park estate in Nacton, Suffolk. Vernon returned to Parliament and continued to harass the government on naval affairs. In 1745, Vernon was promoted to admiral and appointed to command the North Sea Fleet in response to the threat from the French forces in support of Charles Edward Stuart ("Bonnie Prince Charlie"). This was his last operational command. When the Admiralty refused to grant him the status of Commander in Chief, he asked to be relieved on 1 December 1745. Vernon's naval career had, however, a controversial ending. He wrote two pamphlets about his disagreements with the Admiralty. The first was entitled "A Specimen of Naked Truth from a British Sailor" and the second "Some Seasonal Advice from an Honest Sailor". As a result, the Admiralty brought the matter to King George II who advised to have his name removed from the navy flag list. He was dismissed on 11 April 1746. After this, his political career was seen to go into decline, although he held on to his Ipswich seat in the 1754 general election despite a stiff challenge. Throughout his career, Vernon had tried to improve naval procedures and encouraged his captains to improve manoeuvres and gun drill. He introduced new instructions to improve the flexibility of handling fleets in battle and formed the basis of continuing improvement to Admiralty fighting instructions by subsequent naval commanders. Vernon continued to serve in Parliament and remained active in the interest of naval affairs until his death at Nacton on 30 October 1757. His enduring claim to fame was his 1740 order that his sailors' rum should be diluted with water. In 1740, supposedly calling the new drink "grog" after Vernon's nickname "Old Grog", attributed to his habitual wearing of a grogram coat. Some writers have claimed that Vernon also added citrus juice to prevent spoilage and that it was found to prevent scurvy. Scurvy is not mentioned in Vernon's order, in which he instructed his captains to dilute the sailors' daily allowance of rum with water, "which those that are good husbandmen may from the saving of their salt provisions and bread, purchase sugar and limes to make more palatable to them."] Scurvy, a disease of long ocean voyages — not of squadrons operating among islands where there was an abundance of fruits and fresh foodstuffs — was seen by the medical establishment (incorrectly) as the consequence of poor digestion and internal putrefaction. [4] Standard medical remedies focused on 'gingering up' the system by imbibing a variety of (ineffective) fizzy or fermenting drinks. Until an official daily issue of lemon juice was introduced into the Royal Navy in 1795, scurvy continued to be a debilitating disease which destroyed men and disabled ships and whole fleets. Practical seamen and surgeons, however, had known from practical experience that vitamin C, in the form of citrus juice, cured scurvy. In 1795, in defiance of medical opinion, the Admiralty and the admirals introduced lemon juice and sugar as a regular part of the naval diet. When a few years later Spain allied itself with France and lemons became unobtainable, West Indian limes were substituted. It was from this time that British obtained the nickname limeys.

Вернон тауы

Джордж Вашингтонның үлкен жартылай інісі Лоуренс Вашингтон 1741 жылы Вернонның флагманы HMS Princess Caroline (80 зеңбірекпен үш қабатты) кемесінде Корольдік теңіз жаяу әскерінің капитаны болып қызмет еткен. Ол Вирджиниядағы өз иелігін бұрынғы қолбасшысының құрметіне Маунт-Вернон деп атады, және Джордж Вашингтон осы атты сақтап қалды.