Кіріспе

Польша революционері, антиквар және библиофил (1865–1930)

Вильфрид Войнич (туған аты Миха́л Хабданк Войнич; 12 қараша 1865 [ескі стиль бойынша 31 қазан 1865] – 19 наурыз 1930) – поляк революционері, антиквар және библиофил. Войнич әлемдегі ең ірі сирек кітаптар сататын компаниялардың бірін басқарды. Ол Войнич қолжазбасының авторы ретінде танымал.

Өмір

Михаль Хабданк Войнич қазіргі Литвадағы Тельшия қаласында, сол кезде Ресей империясының құрамында, поляк-литвалық ақсүйек отбасында дүниеге келген. Оның тегінің "Хабданк" бөлігі – поляк геральдикалық руының атауы. Ол поляк кіші шенеунігінің (титулдық кеңесшінің) ұлы еді. 1890 жылдың маусым айында ол Сібірден қашып, батысқа пойызбен саяхаттап, Гамбургке жетіп, ақырында 1890 жылдың қазанында Лондонға келді. Алғашында Иван Кельчевский деген атпен, ол Сергий Степнякпен бірге, Лондондағы патшаға қарсы Ресей бостандығын қолдаушылар қоғамының туы астында жұмыс істеді. Степняк 1895 жылы теміржол оқиғасында қаза болғаннан кейін Войнич революциялық қызметін тоқтатты. Войнич 1897 жылдан бастап, Британ мұражайының кураторы Ричард Гарнетттің кеңесімен антиквариат кітаптарын сатумен айналысты. Войнич 1898 жылы Лондондағы Сохо алаңында кітап дүкенін ашты. Ол 1902 жылы Италияда сирек кездесетін кітаптарды, оның ішінде Малерми Библиясын тауып, үлкен сәттілікке ие болды. Ол антиквариаттық кітап саудасына терең үңіліп, осы тақырыпта бірнеше каталогтар мен басқа да мәтіндер жазды. Войнич 1917 жылы Лондон кітап дүкенін 175 Пикадиллиге көшірді. Сол 1917 жылы, қауесеттерге сүйене отырып, ФБР Войничті Бэкон шифрын иеленуіне байланысты тергеді. Есепте сондай-ақ ол 13, 12 және 11 ғасырлардағы қолжазбалармен айналысқандығы және сол кездегі кітаптарының құны жарты миллион долларға бағаланғандығы көрсетілді. Алайда, тергеу оның шамамен мың жылдық құпия кодты иеленгенінен басқа маңызды ештеңе анықтамады.

Войнич қолжазбасы

Войничтің ең әйгілі мүлігі – ол 1912 жылы Италиядағы Мондрагоне вилласынан алғанын айтқан, бірақ 1915 жылы жұртшылыққа алғаш рет көрсеткен құпия қолжазба еді. Кітаптың радиокөміртекпен тексеруі материалдардың 1404 және 1438 жылдар аралығында жасалғанын көрсетті. Ол өмірінің соңына дейін осы қолжазбаны меншігінде ұстады.