Кіріспе

189 188 187

ТАБЕЛЬДІҢ ІШІНДЕ ЖАЗЫЛМАҒАН
188 ж.б.б. – Юлиан күнтізбесіне дейінгі римдік жыл. Сол кезде ол Мессалла мен Салинатордың консулдығының жылы деп белгіленген (немесе, сирек жағдайда, 566 Ab urbe condita). Осы жылды 188 ж.б.б. деп атау ерте орта ғасырлардан бастап қолданыла бастады, сол кезде Anno Domini күнтізбесі Еуропада жылдарды атаудың басым әдісіне айналды.

Грекия

Ахаи лигасының басшысы Филопомен өзінің әскерімен және Спартадан қуылған адамдар тобымен бірге солтүстік Лаконияға кіреді. Оның әскері Спартаның бұрынғы тираны Набис салған Спарта қабырғасын бұзып түсіреді. Филопомен содан кейін қуылғандарға Спарта азаматтығын қайтару арқылы, Спарта заңдарын жойып, олардың орнына Ахаи заңдарын енгізеді. Спартаның Грециядағы маңызды күш ретіндегі дәуірі аяқталады, ал Ахаи лигасы Пелопоннес аймағында үстемдікке ие болады.

Рим Республикасы

Грекия қалалары мен лигалары арасындағы даулар Римде Грецияда Рим толық бақылау орнатқанша бейбітшілік болмайды деген сенімді күшейтеді. Апамея (Фригия) бейбіт шарты арқылы римдіктер Селевкид патшасы Антиох III-ді Тавр тауларына дейінгі барлық грек және Анатолиялық иеліктерін, 12 жыл ішінде 15 000 талант төлеуді, сондай-ақ бұрынғы Карфаген генералы Ганнибал, оның пілдері мен флотын Римге тапсыруды, патшаның үлкен ұлы Димитрийді қоса алғанда кепілдерді беруге мәжбүр етеді. Рим енді Шығыс Жерорта теңізінің иесі болды, ал Антиох III-тің империясы Сирия, Месопотамия және батыс Иранмен шектелді.

Кіші Азия

Ханнибал Крит арқылы Римнің одақтасы Пергам патшасы Эвмен II-ге қарсы соғысып жатқан Вифиния патшасы Прусий I сарайына қашып барады. Апамея бейбіт келісімінен кейін Эвмен II римдік одақтастарынан Фригия, Лидия, Ликия, Писидия және Памфилия провинцияларын алады, себебі римдіктер эллиндік Анатолиядағы жерді басқаруға құлшынбайды, бірақ болашақта Селевкидтердің кеңею мүмкіндігіне қарсы Анатолиядағы күшті, достық мемлекетті буферлік аймақ ретінде көруге ниеттенді.

Қытай

Хан императоры Хуэй қайтыс болғаннан кейін, оның анасы Лю ханшайымы Хуэйдің ұлын Хан императоры Цяншао деп жариялап, өзінің туыстарын патшалыққа тағайындайды, осы арқылы Қытайдағы билігін нығайтады.

Туылғандар

Хан әулетінің императоры Цзинь, Қытай Хан әулетінің императоры, б.з.д. 157 жылдан билік құрған (б.з.д. 141 жылы қайтыс болған).

Өлімдер

Хан әулетінің екінші императоры Хуй, б.з.д. 210 жылы туған, б.з.д. 195 жылы билеген.