Кіріспе
Ағылшын саясаткері (1789–1861)
Ричард Остлер (20 желтоқсан 1789 – 22 тамыз 1861) – "тори радикал", католиктердің азаттығына және парламенттік реформаға белсенді қарсылас, сондай-ақ Веллингтон герцогына өмір бойы сый көрсеткен адам; бірақ сонымен қатар, құлдыққа қарсы күрескен және 1834 жылғы «Жаңа кедейлер заңының» енгізілуіне қарсы «кедейлерге қарсы заң» қозғалысында көзге түскен. Ең бастысы, оның «Фабрика королі» деген лақап аты көрсеткендей, ол он сағаттық жұмыс күнін енгізу науқанының бастапқы жылдарында орталықта болды: 1847 жылғы фабрикалар заңы қабылданысымен бұл белсенділігі азайғанмен, ол лақап атын сақтап қалды. 1925 жылы Лидс шіркеуіне орнатылған ескерткіш тақтасында: «Зауыттағы жас балалардың ұзақ сағаттар бойы жұмыс істегеніне аянып, ашуланып, ол өмірін олардың бостандығына арнады және он сағаттық жұмыс күні туралы заң жобасын қажымас түрде қолдады» делінген. «Ол саяси ойшыл ретінде аса танымал болмаса да, тарих оны саясаткер емес, агитатор ретінде бағалайды» деп жазды Йоркшир Пост сол кезде.
Алғашқы жылдар
Лидсте, Йоркширдің Батыс Ридингінде дүниеге келген Остлер, Сараның (Джозеф Скуррдың қызы) және зығыр саудагері Роберт Остлердің он баласының ең кішісі болды. Роберт Лидсте тұруын жалғастырды, кейіннен ол Фиксбидің (Хаддерсфилдке жақын үлкен меншік) және Калверлидің (Лидс пен Брэдфордтың арасында, екеуінің де солтүстігінде) иесі Томас Торнхиллдің үй басқарушысы болды. Ричард алты жаста болғанда, оның он екі жасар ағасы Роберт зығыр фабрикасындағы өрт салдарынан қаза тапты. Ричард 1798 жылдан 1806 жылға дейін Моравия пансионында оқыды ("Сол жерде мен батыл болуға үйрендім, себебі маған күнәдан басқа ештеңеден қорқуға үйретті"), содан кейін (әкесі Ричардтың адвокат болу ниетіне қарсылық танытқаннан кейін) сәулетші болу үшін оқуға түсті. Төрт жылдан соң нашар көру қабілеті оны осыдан бас тартуға мәжбүр етті; 1810 жылы ол май және құрғақ тұз саудасымен айналысатын комиссиялық агент болды: сонымен қатар Лидске жақын Гледхоу Холлдың Диксон отбасының үй басқарушысы қызметін атқарды. Ол Лидсте қайырымдылық жұмысына белсенді қатысты; Майкл Томас Садлермен бірге ауруларға барып көмектесті және мұқтаждарға қайырымдылық көмек ұйымдастырды. Кейіннен ол осы күрес оның денсаулығын сырғатқандығын, оны үнемі денсаулықтың нашарлауына бейім еткенін айтты.
"Жақсылық туралы жаңа заң"
Екі аптадан аспайтын уақыт ішінде ол Хаддерсфилдте өткен жаппай митингте қайтадан әрекетке кірісті, бірақ жаңа мақсатпен: "Қарғыс! Жаңа "Кедейлер заңы" - жындар тудырған "қалың тамаққа" мәңгілік қарғыс!" (кейіннен бұл сөйлеген сөзі (өкілдік) "Қарғыс!" деген атаумен жарияланды) деп айтып, "Жаңа Кедейлер заңының" күшіне енуіне қарсы тұруға шақырды.
Жаңа заңға қарсылық
Жаңа заңнама Англияның оңтүстік графтықтарынан бастап кезең-кезеңімен енгізілді, онда жәрдемақы төлемдері айтарлықтай азайды. 1837 жылдың қаңтарына дейін Батыс Райдинг аймағына жүйені енгізу үшін алғашқы қадамдар жасалды: «кедейлер заңдары одағы» құрылып, оларға қамқорлар кеңесі сайланды. Кедейлер заңдары кеңесі содан кейін орталық комиссия белгілеген жүйе бойынша жәрдемақыны басқару үшін кеңсе кызметкерін тағайындады. Комиссия (немесе олар осылай ниеттенген) жаңа кедейлер заңдары дамыған аймақтарда сыртқы жәрдемақыны сақтап қалуға рұқсат бермекші болды. Бірақ жаңа кедейлер заңдарына қарсылар сыртқы жәрдемақыны қорғаудың ең жақсы жолы – жаңа кедейлер заңдары кеңестерін құруға (немесе кеңестерге кеңсе кызметкерлерін тағайындауға) жол бермеу екенін айтты, себебі олардың құрылуы комиссия пікірін өзгерткен жағдайда (немесе шындықты айтпаған жағдайда) жәрдемақыны тоқтатуды жеңілдетер еді. Ұзақ мерзімді комитет мүшелері наразылық митингтерін ұйымдастыруға, кедейлер заңдары кеңесінің отырыстарын бұзуға (Кигли, Хаддерсфилд) және/немесе Хаддерсфилде «кедейлер заңдарына қарсы қамқорларды» сайлауға белсенді қатысты. Фиксби ставкасын төлеушілер жиналысы кедейлер заңдарының қамқорларын сайлауға қатыспауға келісті; Торнхилл өзінің арендаторларына (Остлер арқылы) олардың қатысуын талап етті. Остлер бұл талапты жеткізді, бірақ Торнхиллге қамқорлар тағайындауына қарсылықты қорғайтын хат жазды, хатын былай аяқтады: «Бірақ менің осы мәселелер туралы жазуымның қажеті жоқ, сіз мені түсінбейсіз. Менің өмірім сіздің қолыңызда – менің сана сезімім өзімдікі. Хаддерсфилдегі қосымша сайлауда жеңіліске ұшырады, бірақ виг үміткері 50 дауыспен жеңіп шықты. Шілдеде жаңа сайлау өтті (король Уильям IV қайтыс болғаннан кейін парламент автоматты түрде таратылды); Остлер Хаддерсфилде қайтадан бақ сынады, бірақ тағы да басқа виг қарсыласына 22 дауыспен жеңілді. Остлер дауыс беруде қалып қойғанда, наразылар сайлау алаңына шабуыл жасады және дауыс беру тоқтатылды: тәртіпсіздік туралы заң оқылды және тәртіпті қалпына келтіру үшін кавалерия шақырылды.) және шешен. Лорд Хауик жаңа заң әлі қолданылмаған аймақтардан келген петицияларды жаңа заңға қарсылығы үшін қабылдамады; оның ойынша, жаңа заң қолданылған аймақтардағы ауыл шаруашылығы жұмысшыларының нақты көзқарасы мақұлдау болды, себебі 1830 жылғы аграрлық толқуларға қарағанда бұл аймақтардағы толқулар азайды. Остлер шілдеде Галифакста сөйлеген сөзінде тыңдаушыларына петиция берудің көп мәні жоқ екенін айтты: ауыл шаруашылығы жұмысшылары петиция берді, ал үкімет оларға күлді; енді олар жасырын түрде қаруланып жатыр. Бұл тек кісі өлтіруге әкелуі мүмкін; олардың құқығындай, ашық түрде қарулану жақсырақ; үкімет пен кедейлер заңдарының әкімшілері содан кейін оларға көбірек құрметпен қарауы керек: «Мен сізге, әрқайсыңызға, келесі сенбіге дейін ат пістолеттерін, жақсы қылыштар мен мылтықтарды алып, оларды мантаның үстіне іліп қоюды ұсынамын (оны пайдалану үшін емес). Олар сіз үшін петиция жасайды». Блэкберн сөйлегені сияқты, бұл да орташа қолдаушыларды алаңдатты және оқшаулатты. Алайда, кедейлер заңдарына қарсы агитация тез арада тоқтатылды және жұмысшы табының радикалдық қозғалысы ретінде кеңінен таралған чартистер қозғалысымен ығыстырылды (Остлер оның конституциялық бағдарламасын қолдамады); 1839 жылы (Ұлттық петицияның сәтсіздігі және көптеген көшбасшылардың тұтқындалуы және бүлікшіл сөздерге және заңсыз жиналыстарға қатысқандығы туралы айыпталуымен үкімет қатаң шаралар қолданғанда) жаңа кедейлер заңдарына қарсы ұйымдастырылған қарсылық та тоқтатылды. Остлердің көптеген серіктестері чартизмге қатысты, ал Остлер оларды мойындаған жоқ: ол Дж.Р.Стифенстің қорғанысына қаражат жинауда белсенді рөл атқарды; Дегенмен, Остлер үш жылдан астам уақыт түрмеде отырды.
"I would recommend you, every one, before next Saturday night, to have a brace of horse pistols, a good sword and a musket, and to hang them up on your mantelpieces (not by any means to use them). They will petition for you"
As with the Blackburn speech, this alarmed and alienated moderate support. The Anti Poor Law agitation was however rapidly overtaken and supplanted as the great working class Radical cause by the more sweeping Chartist movement, (whose constitutional program Oastler did not support); when that collapsed in 1839 (with the failure of the National Petition and a Government crackdown with many leaders arrested and charged with seditious speeches and involvement in unlawful assemblies), so did organised resistance to the New Poor Law. Many of Oastler's associates were involved in Chartism, and Oastler did not disown them: he played a prominent part in raising funds for the defence of J R Stephens; Nonetheless, Oastler was to spend over three years in prison.
Торнхиллмен бұрынғы қиындықтар
Остлердің өзінің айтуынша, Торнхиллдің Коустан жазған хаты (1834 жылы алмасылған және 1840 жылғы шілдеде сотта оқылған хаттармен бірге) – оның заң кеңесшілері қолдаған көзқарасынан өзгеше, оның оқиғаға қатысты пікірін білдіретін жалғыз мүмкіндік; Остлердің ақшаға қарызы болған, ал Торнхилл оны талап еткен; демек, егжей-тегжейлі зерттеу Остлердің Фиксбиден кетуі туралы сөзі сияқты, оның жеке мәлімдемелеріне негізделуі керек, ол күйеуі қайтыс болғаннан кейін оған үйленді; олардың ұлы сол кезде жасөспірім шақта болды (және заңды түрде бірінші күйеуінің ұлы). Остлер бұл туралы сирек және өте жалпылама айтқан: "Менің қожайыным, мен оның қызметіне кірмес бұрын, көп жылдар бұрын, одан әрі себептерін айтпаймын, өз ата-бабаларының жерінен қуылды". Торнхиллдің хаты Коуста (17 тамыз 1838 ж.) жазылған, сондықтан оның заң кеңесшісі бұл туралы білмеген, ол (хатты көрсеткеннен кейін) Торнхиллді газеттерге басқа хат жіберуге көндірді (сол күні, 17 тамыз, Коустан жазылған), онда Остлер ақшаға қарыз болғандықтан жұмыстан шығарылған, ал қарызын төлеудің орнына саясатпен айналысқан делінген. Остлердің Фиксбидегі ізбасарының нашар жұмысы салдарынан екі хат та (әртүрлі) Йоркшир газеттерінде жарияланды. "Ол тым шарықтап кеткенін түсінді, ал бірінші хатымен өзіне абыройына қабір қазғаннан кейін, оған қабір тасын қою үшін тағы бір хат жазды", – деді Остлер. Торнхилл іс-қимылды бірнеше рет кейінге жылдырды, ол 1840 жылғы шілдеге дейін қарастырылмады. Торнхиллдің адвокатының бастапқы мәлімдемесінен кейін Остлер, егер оның адалдығына күмән келтірілмесе, келісімге келуге дайын екенін айтты. Лорд-бас судья Остлерге адалсыздыққа қатысты ешқандай ұсыныс жоқ екенін мәлімдеді (Торнхиллдің адвокаты сотқа ұсынған материалда адалсыздық туралы ешқандай ұсыныс болмағанын айтты); Ол төлеуге шамасы келмеді: Торнхиллдің адвокаты Остлер борышкерлер түрмесіне қамалған жағдайда өзін банкрот деп жариялауға дайын екенін білдірсе, оны түрмеге қамауға тырыспайтынын айтты. Түрмеде Остлер (апта сайын) өзінің "Флит қағаздарын" жазды, көрінеу Торнхиллге ағымдағы саяси оқиғалар туралы хаттар, олар бір данасы 2 пенниге сатылды. Бұл оның ақша табудың жалғыз жолы болды және ол "саяси экономиканың" ықпалына қарсы тұрудың жалғыз тәсілі болды: "Мен енді тек қаламмен ғана көмектесе аламын, бірақ мен ағылшын адамының міндетін орындауға тырысамын, және "Олар тыңдай ма, әлде бас тарта ма" деп, мен халықты еркін сауданы жақтаушы философтардың қауіпті схемаларына қатысты қырғи қабақ соғысқа әкелетін қауіп туралы ескертемін".
In prison Oastler wrote (weekly) his "Fleet Papers", ostensibly letters addressed to Thornhill reviewing current political affairs, published and sold for 2d per issue This was the only means by which he could earn money, and the only way he could continue to resist the advances of 'political economy': "I can only now aid by my pen; but I will strive to do the duty of an Englishman, and, "whether they will hear or they will forbear," I will warn the people of the danger to which the Liberal schemes of the self styled Free trading Philosophers must eventually lead them.
Түрмеден кейін
Остлер бастапқыда немересінің ел үйінде емделіп жатқанда, Үкімет фабрика жұмысшылары енді он сағаттық заңды қаламайтынын мәлімдегеннен кейін, он сағаттық заң жобасын талап ету үшін өткізілген бірқатар қоғамдық жиналыстарға тартылды, сондай-ақ 1844 жылғы Фабрикалық заңда он екі сағаттық шектеуді сақтау мәселесі сенімділік мәселесі ретінде қарастырылды. Ол енді тек қолдау көрсететін спикер болды, ал оның сөздері Хаддерсфилдке оралғанда уәделенгендей, азырақ ықпалды тонды сақтады. 1844 жылдың шілдесінде оның Азат ету комитеті оны қоғамдық өмірде қолдауға жеткілікті қаржы жоқ екенін ескерткеннен кейін, ол Лидс газеттерінде өзін "Төреші, арбитр, мүліктерді сатып алу немесе сату агенті, сондай-ақ Парламентте жеке заң жобаларын қолдау немесе қарсылық көрсетуші" деп жариялады. 1845 жылы ол Лидсте акциялар брокері болды, 1846 жылы Лондонның қор брокерлік кеңсесінде жұмыс істеді; 1849 жылы ол банкротқа ұшырады. Одан кейін Остлер достарынан жасырын қолдау алды; 1851 жылдан бастап ол "Үй" журналын шығарды, одан кейін Шотландиядағы тоқыма аймандарына ұқсас сапар жасады. Ол қорғаушылықты, сондай-ақ еркін сауда мен «Манчестер мектебіне» қарсы тұрды, бірақ оның Ұзақ емес уақыттық жиналыстардағы қатысуы құттықтаулар алуға, естеліктермен бөлісуге және күрестегі бұрынғы әріптестеріне құрмет көрсетуге айналды. 1861 жылдың басында «қауіпті ауруға» шалдыққаннан кейін, ол Йоркширге ескі достарын көру үшін қайта оралды, бірақ Харрогейт маңында (8 тамыз 1861) ауырып, екі аптадан кейін қайтыс болды. Ол Лидстегі Кирксталдағы отбасылық мазарда жерленді: ол қарапайым және жекелеген жерлеу рәсімін сұрады, бірақ оның көптеген ескі Ұзақ емес уақыттық әріптестері қатысты және олардың талабы бойынша табутты он екі фабрика жұмысшысы көтерді.
Ескерткіштер
1840 жылы Остлердің бағының төмен нүктесінде "Лидс Интеллигенсер" газеті оқырмандарына былай хабарлады: "Оның қажырлы еңбегінің нәтижесінде маңызды діни, моральдық және әлеуметтік үлкен өзгерістер болды, және болашақ ұрпақ оған ескерткіш орнатады деп болжамдап айтуға болады". Остлер қайтыс болғаннан кейін, оның есімін мәңгі есте қалдыру үшін ұлттық жиын өткізіліп, қаржы жиналды. "Интеллигенсер" газеті бұл бастаманы қолдап, он сағаттық жұмыс күнінің тым пайдалы болғандықтан, оны ескерткіш ретінде пайдалануға болмайтынын жазды. Он сағаттық жұмыс күні енді қалыпты жағдай ретінде қабылданып, "оған қолдау көрсету үшін жасалған күрес оңай болған жоқ және оны жеңу қиынға соқты" деген естеліктер уақыт өте келе ұмытыла бастады. Мүсін орнатуға қажетті қаржы жиналды (бірақ пахта дағдарысы салдарынан сәл кешікті), және абоненттер дауыс беріп, мүсін орнатылатын Батыс Ридинг аймағындағы қаланы анықтады, нәтижесінде Брэдфорд қаласы басымдыққа ие болды. Мүсін 1869 жылғы Whit Saturday күні Брэдфордтың Форстер алаңында (теміржол вокзалының алдында) бұрынғы лорд Эшли, қазір лорд Шафтсберидің қатысуымен ашылды. Шіркеу қоңыраулары соғылып, Брэдфордтағы барлық дүкендер осы оқиғаға орай жабылды. Алдын ала шеруге шамамен 30 000 адам қатысты, ал рәсім мен шеру бойындағы адамдардың саны 100 000-нан асты. Джон Бирни Филип салған мүсін үш тонна қоладан құйылып, 1500 фунт стерлингке бағаланды. Бригхаус қаласындағы Парк-стрит нарығындағы қоғамдық үй (бұрынғы шіркеу) және Батыс Йоркширдегі Лидс қаласының Армли ауданындағы мектеп те оның есімін иеленді.