Кіріспе

Америкалық сәулетші (1923–2022)

Гё Обата (小圃 暁, 28 ақпан 1923 – 8 наурыз 2022) – американдық сәулетші, суретші Чиура Обата мен оның әйелі, гүл өрнекшісі Харуко Обатаның ұлы. 1955 жылы ол HOK (бұрынғы Hellmuth, Obata + Kassabaum) атты халықаралық сәулет фирмасын құрды. Ол Миссури штатының Сент-Луис қаласында тұрды және HOK-тың Сент-Луис кеңсесінде жұмыс істеді. Ол бірнеше танымал ғимараттарды жобалады, олардың ішінде МакДоннелл планетарийы және Сент-Луис ғылым орталығындағы GROW павильоны, Мәсіх қауымының Тәуелсіздік шіркеуі, Вашингтондағы Ұлттық әуе және ғарыш мұражайы және Иллинойс штатының Спрингфилд қаласындағы Авраам Линкольн президенттік кітапханасы мен мұражайы бар.

Өмірбаян

Обата Сан-Францискода туып өскен. Оның отбасының жапондық тегі болғандықтан, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде басқа жапон-американдықтармен бірге тұтқындалуға жақын болды. Отбасы интернациялық лагерьге жіберілгенімен, ол Калифорния университетінің Берклидегі сәулет мектебінен бас тартып, Вашингтон университетінің Сент-Луистегі сәулет мектебінде оқуға түсті. Бұл сол кезде АҚШ-тағы жапон азаматтарын қабылдауға дайын болған жалғыз университет еді. Ол 1945 жылы сәулет бойынша бакалавр дәрежесін алды. Содан кейін ол Мичиган штатының Блумфилд Хиллс қаласындағы Кранбрук өнер академиясында көрнекті фин сәулетшісі Элиэль Саариненнің жетекшілігімен оқыды. 1946 жылы сәулет және қала құрылысы саласында магистр дәрежесін алды. 1946-1947 жылдары АҚШ армиясында қызмет еткеннен кейін және 1947-1951 жылдары Чикагодағы Skidmore, Owings and Merrill фирмасында архитектор болып жұмыс істегеннен кейін, Обата 1951 жылы Сент-Луиске оралып, Минору Ямасакидің фирмасына қосылды (кейіннен Дүниежүзілік сауда орталығының мұнараларын жобалаған), тағы бір нисей архитектор. Төрт жыл өткен соң, 1955 жылы ол архитекторлар Джордж Хеллмут пен Джордж Кассабауммен бірлесіп, Сент-Луис негізді архитектура фирмасын – Hellmuth, Obata and Kassabaum құрды. Фирманың әлемдік деңгейде танылуына Обатаның шеберлігі мен артықшылығы зор үлес қосты, ал Обата өзінің жобалары үшін көптеген марапаттарға ие болды. Бүгінде HOK компаниясының бүкіл әлемде 23 кеңсесінде 1800-ден астам қызметкер жұмыс істейді. 2010 жылы Обата Марлен Энн Биркманның жазған және The Images Publishing Group баспасынан шыққан "Gyo Obata: Architect | Clients | Reflections" атты кітабында еске алынды. Кітапта Обатаның бес онжылдыққа созылған 30 жобасы (және клиенттері) көрсетілген. Обатаның дизайн философиясы – "функционалды ғана емес, сонымен қатар оларда жұмыс істейтін және тұратын адамдардың өмір сапасын жақсартатын кеңістіктерді жасау". "Gyo Obata: Architect | Clients | Reflections" кітабында ол былай дейді: "Архитекторлар кеңістікті анықтау үшін қолданатын тіл – күн сәулесі. Әр жоба жаңа мүмкіндіктер ашады, орынды және мақсатты түсінуге, сондай-ақ оны пайдаланатын адамдарға мағына мен қуаныш сыйлайтын мұқият жобаланған ғимарат құруға мүмкіндік береді".

Марапаттар мен мойындау

Америка сәулетшілер институтының мүшесі болып сайланды (1969). Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінен Көркем өнер докторының құрметті атағы (1990). Сан-Францискодағы Президио консультативтік кеңесінің мүшесі (1991). Миссури университеті, Сент-Луис, Көркем өнер докторының құрметті атағы (1991). Сент-Луис Даңқ аллеясына енгізілді (1992). Калифорния университеті, Беркли, Говард А. Фридман атындағы сәулет кафедрасының алғашқы қонақ профессоры (1992). Оңтүстік Иллинойс университеті, Эдвардсвилл, құрметті докторлық дәрежесі (1999). Америка сәулетшілер институтының Сент-Луис алтын медалі (2002). Жапондық американдық Ұлттық мұражайының өнер саласындағы өмірлік жетістіктері үшін сыйлығы (2004). Сент-Луис өнер және білім беру кеңесінің өмірлік жетістіктері үшін сыйлығы (2008). Вашингтон университеті, Сент-Луис, Директордің медалі, Сэм Фокс сыйлығының ерекшелігі үшін (2008).