Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландиялық кеме Генри Хадсон 1609 жылы қазіргі Нью-Йорк портына келді. «Халв Мэн» (; ) – Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының яхтасы (каракқа ұқсас), ол 1609 жылдың қыркүйек айында қазіргі Нью-Йорк портына кірді. Нидерланд Республикасындағы Амстердамдағы VOC бөлімшесі бұл кемені Азияға солтүстік жол табу үшін жасырын түрде жіберді. Кемені Голландия Республикасының қызметінде болған ағылшын Генри Хадсон басқарды. 1909 жылы Нидерланд Корольдігі Хадсонның саяхатының 300 жылдығын еске алу үшін АҚШ-қа «Халв Мэннің» көшірмесін сыйлады; көшірме 1934 жылы өрт сөндіру кезінде қирады. Елу жылдан кейін, 1989 жылы, Жаңа Нидерланд мұражайы екінші көшірме жасауға тапсырыс берді.
Dutch ship Henry Hudson sailed in 1609 to modern New York Harbor
Halve Maen (; ) was a Dutch East India Company jacht (similar to a carrack) that sailed into what is now New York Harbor in September 1609. She was commissioned by the VOC Chamber of Amsterdam in the Dutch Republic to covertly find a northern passage to Asia. The ship was captained by Henry Hudson, an Englishman in the service of the Dutch Republic. In 1909, the Kingdom of the Netherlands presented the United States with a replica of Halve Maen to commemorate the 300th anniversary of Hudson's voyage; the replica was destroyed in a fire in 1934. Over fifty years later, in 1989, the New Netherland Museum commissioned a second replica.
Тарих
Хэлв Мэн Амстердамнан Арктикаға қарай жол тартты, содан соң Атлант мұхиты арқылы Солтүстік Америкаға, солтүстік-батысқа бұрылып өтті, кейін Ньюфаундлендтен оңтүстікке қарай Солтүстік-Батыс өткелін іздеді. Гудзонның жоғалған күнделігінен құнды үзінділер енген 1625 жылғы «Жаңа әлем» кітабында Вест-Инд компаниясының директоры Йоханнес де Лет былай деп жазады: «Олар оңтүстікке қарай бағыттарын бұрып, оңтүстік-батысқа және оңтүстік-батысқа оңтүстікке қарай жүріп, 41° 43’ ендігінде қайтадан құрлыққа жетті, оны арал деп ойлады және Нью-Голланд деп атады, бірақ кейін ол Кейп-Код екенін анықтады». Одан кейін олар оңтүстікке қарай Чесапик шығанағына дейін жүзіп, содан соң жағалау бойымен солтүстікке қарай бағытталды, бірінші Делавэр шығанағын, содан кейін Хадсон Голландияның Лорд-лейтенанты Маурицтің құрметіне Маврикий өзені деп аталған өзеннің сағасын зерттеді. Хэлв Мэн Хадсон өзенімен Киндерхукке дейін жүзіп, кеменің бес экипаж мүшесімен қазіргі Олбани қаласының жанына барды, онда экипаж судың одан әрі ілгерілеу үшін тым тар және терең емес екенін анықтады. Осылайша, өзен батысқа қарай өтуге жарамсыз деген қорытындыға келіп, Хадсон өзенінен шығып, Маврикий сағасының екі жағында тұратын жергілікті халықты Манахата деп атады. Сағадан шығып, солтүстік-шығысқа қарай жүріп кетті, Манхэттен және Лонг-Айленд аралдары екенін ешқашан білмеді, содан соң Атлант мұхитын кесіп Англияға жетті, онда Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының кемесімен Дартмут портына кірді. 1618 жылы немесе бірнеше жыл өткен соң, кеме Голландияның Шығыс Үндістанындағы Джакартаға жасалған ағылшын шабуылы кезінде қирады.
Halve Maen sailed from Amsterdam to the Arctic, turning southwest to traverse the Atlantic Ocean to North America, then sailed from Newfoundland to the south in search of the Northwest Passage. In his 1625 book New World, which contains invaluable extracts from Hudson's lost journal, Johannes de Laet, a director of the West India Company, writes that they "bent their course to the south until, running south southwest and southwest by south, they again made land in latitude 41° 43’, which they supposed to be an island, and gave it the name of New Holland, but afterwards discovered that it was Cape Cod". From there they sailed south to the Chesapeake Bay and then went north along the coast navigating first the Delaware Bay and, subsequently, the bay of the river which Hudson named the Mauritius River, for Holland's Lord Lieutenant Maurits. Halve Maen sailed up Hudson's river as far as Kinderhook, and the ship’s boat with five crew members ventured to the vicinity of present day Albany, New York, where the crew determined the water was too narrow and too shallow for further progress. Concluding then that the river was also not a passage to the west, Hudson exited the river, naming the natives that dwelled on either side of the Mauritius estuary the Manahata. Leaving the estuary, he sailed north eastward, never realizing that what are now the islands of Manhattan and Long Island were islands, and crossed the Atlantic to England where he sailed into Dartmouth harbor with the Dutch East India Company ship and crew. In 1618, or a few years after, the ship was destroyed during an English attack on Jakarta in the Dutch East Indies.
1909 жылғы көшірме
1909 жылы Гадсон саяхатының 300 жылдығына орай Нидерланд Корольдігі АҚШ-қа "Хальв-Мэн" кемесінің көшірмесін сыйға берді. Кеме Амстердамдағы Rijksmarinewerf кеме жасаушылығында салынды. Кеменің қалыбы 1908 жылғы 29 қазанда жатқызылды, ал 1909 жылғы 15 сәуірде кеме суға түсіріліп, содан кейін Нью-Йорктегі 1909 жылғы Хадсон-Фултон тойына қатысу үшін Holland America Lines жүк тасымалдау кемесі Soestdijk арқылы АҚШ-қа жеткізілді, шілде айында келді. Ол Роберт Фултонды еске алу үшін жасалған американдық "Клермонт" кемесімен бірге шеруге қатысты. Бұл көшірме кейін Нью-Йорк штатының Кохус қаласына буксирленді және 1934 жылғы 22 шілдеде өрт сөндіруге келмей жанып кетті.
In 1909 a replica of Halve Maen was given to the United States by the Kingdom of the Netherlands on the occasion of the 300th anniversary of Hudson's voyage. The ship was constructed at the Rijksmarinewerf in Amsterdam. The keel was laid on 29 October 1908, and on 15 April 1909 the ship was launched and then transported to the US on the Holland America Lines freight liner Soestdijk in order to attend the 1909 Hudson Fulton Celebration in New York, arriving in July. She appeared in a parade with the American replica ship Clermont celebrating Robert Fulton. This replica was eventually towed to Cohoes, New York, and perished in a fire on 22 July 1934.