Кіріспе

Британдық ұшқыш (1922–1943)

Артур Луис Аарон (5 наурыз 1922 – 13 тамыз 1943) – Екінші дүниежүзілік соғыста Корольдік әуе күштерінің ұшқышы. Ол 90 сағат операциялық ұшуға және 19 шабуылға қатысты, сонымен қатар "Еңбегі үшін медальмен" және (қаза болғаннан кейін) Виктория кресімен марапатталды.

Жас шағы мен соғыс уақытындағы қызметі

Аарон Йоркширдің Лидс қаласында туып, Раундхай мектебінде және Лидс сәулет мектебінде білім алған. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Аарон Лидс университетінің Әуе оқу корпусының эскадрильясына қосылды. Келесі жылы ол Корольдік әуе күшінде әуе экипажы ретінде оқып-үйренуге ерікті болды. Ол АҚШ-та, Техас штатының Терелл қаласындағы №1 британдық ұшқыштар дайындық мектебінде ұшқыш болып оқыды. Аарон 1941 жылдың 15 қыркүйегінде ұшқыш дайындығын аяқтады және Англияға оралды, содан кейін RAF Downham Market әуе базасынан Short Stirling ауыр бомбалаушыларын ұшқан №218 (Gold Coast) эскадрильясына қосылды. Оның алғашқы операциялық міндеті Бискай шығанағында мина қою болды, бірақ ол көп ұзамай Германияға бомбалау миссияларына жіберілді. Бір миссияда оның Стерлинг ұшағы ауыр зақымдар алды, бірақ ол бомбалауды аяқтап, Англияға оралды. Осы ісі үшін ол Ұшқыштарға арналған еңбегі үшін медальмен марапатталды.

Ескерткіштер

Ол Лидстегі Раундхай мектебінің түлегі болды (сол кездегі директор – Б. А. Фарроу). Мектептің бас залында оның есімін сақтаған және оған Виктория кресіне лайық болған ісін көрсететін тақта орнатылған. 2022 жылдың 5 наурызында (Аронның 100 жылдық мерейтойында) Йоркшир қоғамы Раундхай мектебінде Аронның есіміне арналған көк тақтайды ашты. Жаңа мыңжылдыққа орай Лидс азаматтық қоры қаланың өткенінен белгілі болған батырларын және қаһармандарына құрмет көрсету үшін қоғамдық дауыс беру ұйымдастырды. Үміткерлердің арасында Бенджамин Генри Латроб және Генри Мур болды. Артур Аарон дауыс беруде жеңіске жетті, ал Дон Реви Джошуа Тетли мен Фрэнки Вонды еңсеріп, екінші орынды иеленді. Қала орталығының шығыс жағындағы айналымда орналасқан Аронның мүсіні 2001 жылдың 24 наурызында ұшақтың соңғы тірі қалған жолаушысы Малкольм Митчем қолдарынан ашылды. Грэхам Иббсонның бес метрлік қоладан жасалған мүсіні Аронды ағаш жанында тұрған күйде бейнелейді, ал ағашқа үш бала көтеріліп келеді. Олар 1950 мен 2000 жылдар арасындағы уақыттың өтуін көрсетеді, соңғысы – бейбітшілік голубін ұшырып жіберген қыз. Бұл мүсін оның құрбандығының арқасында қамтамасыз етілген бостандықтың символы. Мүсіннің орналасқан жеріне қатысты пікір қақтығыстары болды, оны Лидс қалалық мұражайының сыртындағы Мыңжылдық алаңына көшіру ұсынылды. Алайда, 2012 жылға дейін мүсін айналымда қалып қойды. Аронның Виктория кресі мен басқа да наградалары Лидс қалалық мұражайында сақталады. Ол Лондонның Хендон қаласындағы AJEX еврей әскери мұражайында Екінші дүниежүзілік соғысында Виктория кресіне ие болған үш еврейдің бірі ретінде еске алынды (басқалары – Томас Уильям Гулд, Корольдік теңіз күштері және Джон Кеннелли, Ирландия гвардиясы). Аарон мектепте немесе университете Браутон, Салфордтағы 319 ATC (еврей) эскадрильясының құрамында болған болуы мүмкін, оның суреті әлі де ілінеді, деп хабарлайды HQ Air Cadets мұрағатынан полковник Мартин Ньюман DL.

Шежірелік дау

Дэвид Раттидің 2018–2019 жылдары жүргізген генеалогиялық зерттеулері Артур Луис Ааронның 1922 жылғы 15 қазанда Солтүстік Йоркширдегі Кнаресборо қаласындағы Сент-Мария шіркеуінде католик дініне шомылдырылғанын көрсетіп тұр. Сандардың шатасуына себеп болуы мүмкін нәрсе – бұл туралы ешқандай іздеуге болатын құжаттама жоқ, Ааронның өмірінің соңында атының себебімен еврей болып қабылдануы және/немесе Лидс қаласында немесе Әуе күштерінде (RAF) еврей екенін көрсетуі мүмкін.