Кіріспе

Неміс және австриялық мемлекет қайраткері, граф Фридрих Фердинанд фон Бюст (13 қаңтар 1809 – 24 қазан 1886) – неміс және австриялық мемлекет қайраткері. Отто фон Бисмаркке қарсылас ретінде, ол Австрия мен Пруссия арасындағы орталық Германия мемлекеттерінің біртұтас саясатын жүзеге асыруға тырысты.

Туған жері мен білімі

Бюст Дрезденде дүниеге келді, оның әкесі саксон әкімшілігінде қызмет еткен. Ол бастапқыда Бранденбург маркграфтығынан тараған және Иоахим фон Бюст (1522–1597) ұрпағынан тараған ақсүйек отбасының ұрпағы болды. Лейпциг және Геттингенде оқығаннан кейін ол саксон мемлекеттік қызметіне қабылданды.

Саяси мансап

Оның алғашқы саяси мансабы Саксонияда дипломат және саясаткер ретінде басталды. 1836 жылы ол Берлиндегі елшілік хатшысы болып тағайындалды, содан кейін Париж, Мюнхен және Лондонда қызмет етті. 1848 жылдың наурыз айында ол Дрезденге сыртқы істер министрі лауазымына шақырылды, бірақ революцияның басталуына байланысты тағайындалмады. Мамыр айында ол Берлиндегі саксондық елші болып тағайындалды, ал 1849 жылдың ақпан айында Дрезденге қайта шақырылып, бұл жолы мемлекеттік және сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Ол 1866 жылға дейін, Франц Иосиф I оны Австрия императорлық сарайына шақырғанға дейін осы лауазымды атқарды. Бұған қоса, ол 1849 жылдан 1853 жылға дейін білім беру және дін істері министрлігін, ал 1853 жылы ішкі істер министрлігін басқарды, сондай-ақ сол жылы министр-президент болып тағайындалды. Дегенмен, ол министрлікке кірген сәттен бастап, оның жетекші мүшесі болды және 1849 жылғы оқиғаларға басты жауапкер ретінде қарастырылды. Оның кеңесімен король Франкфурт Парламенті жариялаған неміс конституциясын қабылдаудан бас тартты. Бұл Дрезденде революциялық көтерілістерге әкелді. Беуст сұраған пруссиялық әскерлердің көмегімен төрт күнге созылған шайқастан кейін көтерілістер басылды.

Саксония 18491866

Беустке елді тәртіпке келтіргеннен кейін, елді басқарудың басты жауапкершілігі жүктелді, және ол 1850 жылғы маусымда жаңа конституцияны құлатып жіберген, мемлекеттік төңкеріс деп аталатын төңкерістің авторы болды. Ол үкіметке, әсіресе университеттен келген қарсылықты басып, полицияны қайта ұйымдастыруда көрсеткен күші үшін либералдар арасында ең жақтырылмаған адамдардың біріне айналды, ал оның есімі реакцияның ең жаман түрімен байланысты болды, бірақ оған талқандау шабуылдарының негізділігі күмәнді. Осыдан кейін ол негізінен сыртқы істермен айналысты және көп ұзамай неміс саясатындағы ең танымал тұлғалардың біріне айналды. Ол кіші мемлекеттердің тәуелсіздігін сақтауды үміттенген партияның жетекшісі болды және Пруссияның оларды жеке одаққа тартуға жасаған барлық әрекеттеріне қарсы тұрды. 1849-1850 жылдары ол Саксонияны Пруссия, Ганновер және Саксонияның «үш корольдің одағына» қосуға мәжбүр болды, бірақ ол кері қайтуға мүмкіндік беретін есік қалдыруға тырысты, одан ол тез пайдаланды. Эрфурт одағының дағдарысында Саксония Австрия тарапында болды және ол Германия конфедерациясының диетасын қалпына келтіруді қолдады. 1854 жылы ол Бамберг конференциясына қатысты, онда неміс мемлекеттерінің кішілері Австрия мен Пруссиядан тәуелсіз өз саясатын жүргізу құқығын талап етті, және ол «Триас» идеясының басты жақтаушысы болды, яғни кіші мемлекеттер үлкен монархиялардың үстемдігіне қарсы өзара жақын одақ құруы керек. 1863 жылы ол Аугустенбург князінің Шлезвиг-Гольштейнге деген талаптарын ыстық қолдау көрсетті. Ол 1852 жылғы Лондон шарты бойынша Дания мәселесін шешуді мойындаудан бас тартқан неміс диетасы партиясының жетекшісі болды, және 1864 жылы ол Лондондағы бейбітшілік конференциясында диетаның өкілі болып тағайындалды. Осылайша ол Бисмарк саясатына қарсы шықты және пруссиялық баспасөздерде оны жекешіл, яғни кіші мемлекеттердің тәуелсіздігін қолдайтын деп қатты сынға ілінді. Екінші Шлезвиг соғысынан кейін, Рендсбургтен саксон әскерлерін шығару Берлинмен қақтығысқа жақын келді. 1866 жылы австро-пруссия соғысы басталғанда, Беуст Саксония королі Иоаннмен бірге Прагаға, содан кейін Венаға қашты, онда оларды одақтас император Франц Иосиф Кенигграц туралы жаңалықпен қарсы алды. Беуст Наполеон III-нің көмегін алу үшін Парижге миссиямен барды. Бейбітшілік шарттары талқыланғанда ол отставкаға кетті, өйткені Бисмарк онымен келіссөздер жүргізуден бас тартты.

Кейінгі дипломатиялық мансап 18711882

Өзінің өтінішімен Лондонда Австрия елшісі болып тағайындалды; 1878 жылы Парижге жіберілді; 1882 жылы қоғамдық қызметтен қанағаттанды.

Өлім

Ол 1886 жылғы 24 қазанда Вена қаласына жақын Альтенбергтегі вилласында қайтыс болды, екі ұлы қалды, екеуі де Австрия дипломатиялық қызметіне қабылданды. Оның әйелі одан кейін бірнеше апта ғана өмір сүрді. Оның үлкен ағасы Фридрих Константин Бюст (1806–1891), Саксонияның кен ісі жөніндегі бөлімінің басшысы болды, ол кен ісі және геология саласында бірнеше еңбек жазды, осы салада басқа да отбасы мүшелері өзгелерден ерекше көзге түсті.

Өлімнен кейінгі бағалау

Бюст зор әлеуметтік қабілеттерге және жеке сыпайлыққа ие болды; ол вальстер мен қоғамдық өлеңдер жазудың жеңіл өнеріндегі шеберлігімен мақтан тұтты. Оның Бисмаркке қарсы үлкен оппонент ретінде тіпті кейінгі жылдары да көрінуге қуанғаны, ашкөздігінен болды, емес реніштен. Егер ол танымалдылыққа тым көп мән берсе, назарсыздан қалғанға өте сезімтал болса, Бисмаркқа жатқызылатын, оның мақтанышы алынса, ештеңе қалмайды деген сөз әділетсіз. Ол мәннің өзінен гөрі формаға көбірек мән беруге бейім болды және жақсы жазылған депештің сөздік жеңісіне тым көп мән берді, бірақ оған мүмкіндік берілгенде жоғары сапаларын көрсетті. 1849 жылғы дағдарыста ол айтарлықтай батылдық танытты және тіпті жеке қауіпке ұшырағанда да, ойын жоғалтпады. Егер ол неміс саясатында жеңілген болса, Бисмарк барлық жақсы карталарды қолында ұстағанын еске алу керек, ал 1866 жылы Саксония соғысқа тиісті жабдықталған және сол сәтте дайын болған әскермен кірген жалғыз кіші мемлекет болды. Ол жай ғана реакционер емес екенін Саксониядағы және одан да көп Австриядағы үкіметі көрсетеді. Оның австриялық саясаты дуализм жүйесін орнату кезінде Венгрияға тым көп бергендігі және көпұлтты австриялық мәселелерді толық түсінбегендігі үшін көп сынға ұшырады; және 20 ғасырдың басындағы австро-венгр дағдарысы осы көзқарасқа назар аударды. Дегенмен, ол өте қиын күресте сәтті аяқтаған саясат, тіпті ең жақсы болмаса да, сол замандағы көзқарас бойынша, соғысқа дейінгі сол қасіретті дағдарыста қол жеткізілуі мүмкін болған ең жақсы нұсқа болуы мүмкін.

Белгілі ұрпақтары

Оның ең танымал ұрпағы - Оле фон Бюст (1955 жылдың 13 сәуірінде Германияның Гамбург қаласында туған), ол 2001 жылдан 2010 жылға дейін Гамбург қаласының бірінші мэрі қызметін атқарды, сондай-ақ 2007 және 2008 жылдар аралығында Бундесрат президенті болды.