Кіріспе

Етқоректілердің түрі

Кап түлкісі (Vulpes chama), сондай-ақ ассе, кама түлкісі немесе күміс арқалы түлкі деп те аталады, Оңтүстік Африкаға тән кішкентай түлкі түрі. Ол үлкен құлақтарының ұқсастығынан феннек түлкісінің Оңтүстік Африкалық нұсқасы деп те аталады. Бұл Сахара астындағы Африкада кездесетін жалғыз "нағыз түлкі" және ол Vulpes-тің алғашқы қасиеттерін сақтайды, себебі ол топтың эволюциялық тарихының басында жекеленген.

Сипаттама

Vulpes chama – шағын денелі қасқыр тұқымдасы, әдетте құйрығын қоспағанда ұзындығы болады. Оның иығына дейінгі биіктігі шамамен , ал салмағы көбінесе -дан құрайды. Шақасы V. bengalensis-тікіне өте ұқсас, бірақ V. chama-ның шақасы сәл кеңірек, ал жоғарғы жақ аймағы сәл қысқа. Басы күңгірт қызыл, ал төменгі жауы қоңыр түсті. Жұдынында ақ дақтар бар. Аяқтары денесінің қалған бөліктерінен көбірек сары түсті. Құйрығы тығыз және бұталы, күміс, ақшыл сары, қоңыр немесе қара ұштары бар немесе күлгіш сары болуы мүмкін. Құйрықтың ұшы әрқашан қара болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Кейп түлкісі – Африканың экватордан оңтүстікке қарай орналасқан Vulpes туысының жалғыз түрі. Ол негізінен құрғақ және жартылай құрғақ аймақтарда мекендейді, бірақ Оңтүстік Африканың батыс Кейп провинциясының финбос биомы сияқты аймақтарда, жауын-шашын мөлшері көп және өсімдік жамылғысы тығыз жерлерге дейін таралған. Бұл түлік Зимбабве, Ботсвана және Оңтүстік Африкада кеңінен таралған. Батыс және Солтүстік Кейп провинцияларының көп бөлігінде, Шығыс Кейп (оңтүстік-шығыс бөлігін қоспағанда), Фри-Стейт, батыс және солтүстік-батыс Квазулу-Натал және Солтүстік-Батыс провинциясында кездеседі. Сондай-ақ, бұл жануарлар Лесотода, жоғары таулы аймақта да таралған.

Мінез-құлық

Кейп түлкісі түнгі жануар, ол таңертең немесе кеш батқаннан кейін ең белсенді болады; оны таңғы және кешкі сағаттарда кездестіруге болады. Күндіз ол әдетте жер астындағы қуыстарда, тесіктерде, ойыстарда немесе тығыз қалыңдықтарда жасырынады. Бұл белсенді қазушы, ол өзіне қазылған қуысты пайдаланады, бірақ көбінесе көктемгі шұбар сияқты басқа түрдің тастап кеткен қуысын өз қажеттіліктеріне сәйкес өңдейді. Басқа тағамдарына мыналар жатады: шұбарлар; дала тышқандары және басқа ұсақ кеміргіштер, қояндар, құстар; құстардың ұялары мен жұмыртқалары, әртүрлі өсімдік материалдары, соның ішінде жабайы жемістер, жидектер, тұқымдар, тамырлар және түйірлер; кесірткелер, жәндіктер, мысалы, ақ құмырсқалар, қоңыздар және олардың дернәсілдері, шегірткелер. Олар тағамды тесіктерге жасырып қоюға бейім. Моногамдық жұптар кездесуі мүмкін, бірақ олардың ұзақтығы және жылдан жылға сақталуы жақсы белгісіз. Кейп түлкісінің аналығы 51-53 күнге жуық жүктілікке толады және бірден алтыға дейін балалай (немесе күшік) туады. Олар туған кезде белгілі бір салмақта болады. Жер астындағы қуыстарда өсірілген күшіктер шамамен төрт айлыққа дейін анасынан алыс кетпейді. Бірнеше аналық бір мезгілде бір қуысты бөлісуі мүмкін. Күшіктер алты-сегіз апталық шамасында емшектен шығарылады, бірақ төрт айлық болғанша азық іздемейді және көбінесе күндіз сыртта ойнайды. Бұл бақылау шаралары Кейп түлкісінің санына елеулі әсер етпеген сияқты, бірақ олар кейбір аймақтарда санының азаюына себеп болды. Олар сондай-ақ құтыру, иттің қоздырғыш ауруы сияқты ауруларға шалдығады, және көптеген Кейп түлкілері көлік құралдарының қаруынан жол апатынан қаза табады. Көптегендері зиянды жануарлар ретінде ауланып, қуғынға түседі. Жыл сайын шамамен 2500 жеке тұлға қаза болады, бұл популяцияның шамамен 16% құрайды. Дегенмен, V. chama популяциясы қазіргі уақытта географиялық ареалы бойынша тұрақты, сондықтан ол IUCN Қызыл тізіміне енбеген.