Кіріспе

Калифорния штатының АҚШ сенаторы (1945–1959)

Уильям Файф Ноуленд (26 маусым 1908 – 23 ақпан 1974) – американдық саясаткер және газет баспашысы. Республикалық партияның мүшесі, ол 1945 жылдан 1959 жылға дейін Калифорниядан АҚШ сенаторы болып қызмет етті. Роберт А. Тафт қайтыс болғаннан кейін 1953 жылдың тамызынан 1955 жылдың қаңтарына дейін Сенат көпшілігінің жетекшісі болды және 1981 жылы Говард Бейкерге дейін Республикалық партиядан соңғы Сенат көпшілігінің жетекшісі болды. Сенаттың ең ықпалды мүшелерінің бірі ретінде және сыртқы саясатқа деген үлкен қызығушылығымен Ноуленд ұлттық сыртқы саясаттың басымдықтарын және Суық соғысқа, Вьетнамға, Формозаға, Қытайға, Кореяға және НАТО-ға қаржыландыруды анықтауға көмектесті, сондай-ақ басқа да сыртқы саясат мақсаттарын іске асыруға атсалысты. Ол американдық әскерді Француз Индоқытайына жіберуге қарсы болды және Мао Цзэдун басқаратын Коммунистік Қытайды қатаң сынады. Ноуленд партияның оң қанатын ұсынды және президент Дуайт Д. Эйзенхауэрдің кейбір саясатын тым либералды деп есептеді. 1954 жылғы сайлауда республикашылар көпшілігін жоғалтқаннан кейін, ол 1955 жылдың қаңтарынан 1959 жылдың қаңтарына дейін азшылық жетекшісі болды. Ноуленд 1957 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңға қолдау көрсетті. 1958 жылы Калифорния губернаторы лауазымына үміткер болды, бірақ жеңіліске ұшырады. Ол әкесі Джозеф Р. Ноулендтің орнын басып, «Окленд Трибьюн» газетінің бас редакторы және баспашысы болды.

Өмірбаян

Ноуленд Калифорния штатының Аламеда округіндегі Аламеда қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Джозеф Р. Ноуленд АҚШ өкілдер палатасының үшінші мерзімге сайланған мүшесі болған. Ол үлкен әпкесі Элинор (1895–1978), ағасы Джозеф Рассел "Расс" Ноуленд кіші (1901–1961) сияқты үшінші бала еді. Әкесі Джозеф Ноуленд (1833–1912) ағаш өнеркәсібі арқылы отбасының байлығын қалыптастырған. Уильям Ф. Ноуленд сондай-ақ "Окленд Трибюн" газетінің мұрагері болды. Бірнеше ай жеке және сержант қызметтен кейін, ол офицерлік мектептен өтіп, екінші лейтенант болып тағайындалды. Ол сонымен қатар жалпы сайлауда Роджерсті шамамен 261 000 дауыспен жеңіп, Сенатқа толық мерзімге сайланды. Ноуленд Гарри С. Трумэн әкімшілігінің қатал сыншысы болды. Ол Қытайдың коммунизмге түсуі мен Корея соғысына қатысты әрекеттерді ашық сынады. Дегенмен, Ноуленд Миссури штатының бұрынғы сенаторына жеке құрметпен қарады. АҚШ Конституциясы бойынша заң шығару билігіне берілгендіктен, Сенат басшысы Ноуленд кейде президент Дуайт Д. Эйзенхауэрмен келіспейтін. Эйзенхауэр Ноулендтің "көмектесуге және адал болуға тырысады, бірақ ол қиын" деп жазды және сенатордың сыртқы саясатқа, әсіресе Қызыл Қытайға қатысты көзқарастарын "жайпақ" деп сипаттады. Өзінің күнделіктерінде Эйзенхауэр саяси таныстарындағы сын пікірлерін еркін білдірді. "Ноулендтің сыртқы саясаты жоқ, ол "Қызыл Қытай" деген сөзді айтқан сайын қан қысымы жоғарылайды. Оның жағдайында, "Қаншалықты ақымақ болуға болады?" деген сұраққа соңғы жауап табу сияқты емес." Аризона штатының консервативті сенаторы Барри Голдуотер Ноулендті "өте қажырлы және өте қатаң принципті адам" деп сипаттады. Мысалы, 1954 жылы Ноуленд Эйзенхауэрдің бастамаларын қолдап дауыс берді. Чан Кайши мен Қытайдағы Мао Цзэдун мен коммунистерге қарсы ұлтшыл үкіметті қатты қолдағаны үшін Ноулендті кейде "Формозадан сенатор" (қазіргі Тайвань) деп атады. Қытайдың Біріккен Ұлттар Ұйымына кіруіне қарсы болған Ноуленд бұл мәселе бойынша Үндістан мемлекет қайраткері В.К. Кришна Менонмен қақтығысты, бұл соңғысының біріншісіне психиатриялық емді ұсынуына әкелді. Кейінгі жылдары Ноуленд өзінің ұстанымын жұмсартты, президент Никсонның 1972 жылы Қытайға дипломатиялық қадамдарын мақтады. 1948 жылы Республикалық Ұлттық Конвенцияда Ноуленд Уорренді вице-президенттікке кандидат ретінде ұсыну баяндамасын оқыды және ол президенттік кандидат Томас Э. Дьюимен бірге подиумда көрінді. 1952 жылдың маусым айындағы алғашқы сайлауда Ноуленд "республикалық және демократиялық" номинацияларға үміткер болды. Ол демократиялық қарсыласы Клинтон Д. Маккиннонға қарсы 2,5 миллион дауыс жинап, екі номинацияда да жеңіске жетті. Жалпы сайлауда оған тек "Тәуелсіз прогрессивті" қарсы болды. Ол дауыс берудің 88% -ын жинап, 58 округтің 57-ін жеңіп алды. 1952 жылы Чикагода Республикалық Ұлттық конвенция өтті. Армияның генералы Эйзенхауэр және Огайо штатының АҚШ сенаторы Роберт А. Тафт екі негізгі кандидат болды. 1952 жылдың 8 шілдесінде Тафт Ноулендтен вице-президенттікке қызығушылық танысқан-ақ. Эйзенхауэр сайлауды жеңіп, Ричард М. Никсонды өзінің серігі етіп таңдады, ол Калифорния штатының кіші АҚШ сенаторы болып қызмет етіп жүрген. 1952 жылдың 23 қыркүйегінде Никсон "Чекерс" сөзін айтты, бұл бизнес лидерлерінен саяси сыйлықтардың құпия қорын ұстап отырды деген айыптамаға жауап ретінде болды. (Ноулендтің "Чекерс" сөзінен кейін: "Мен сол кіршіксіз адаммен бірге суретке түсіп, иығыма жылап отырдым!" - деп айтқаны туралы хабарланды.) Эйзенхауэрдің көмекшілері Ноулендпен байланысып, оны Гавайиден Эйзенхауэрге қосылуға және әлеуетті алмастырушы кандидатураға қатысуға көндірді. Алайда, қоғамдық пікірді көріп, Эйзенхауэр Никсонды 1952 жылғы республикалық билет бойынша сақтап қалды. 1953 жылдың 31 шілдесінде Тафт қайтыс болғанда, Ноуленд Сенаттағы республикалық көшбасшы (1953 жылдан 1955 жылға дейін көпшілік көшбасшысы, 1955 жылдан 1959 жылға дейін азшылық көшбасшысы) болып таңдалды. 45 жасында ол көпшілікке басшылық ететін ең жас сенатор болды. Ноулендтің көпшілік көшбасшысы кезінде республикалық көпшілік әлсіз болды. Тафт Сенаттағы орынды демократтармен толтырды, бұл демократтарға 48 орынды, ал республикашылдарға 47 орынды берді. Бір сенатор, Орегон штатынан Уэйн Морс, өзінің республикалық мүшелігін тастап, тәуелсіз болды, 1954 жылы Сенатты ұйымдастыруда республикашылармен дауыс беруге уәде берді және республикашылардың санын 48 орынға жеткізді. Конституциялық ережеде вице-президенттің теңдікті бұзатын дауыс беруі республикашылдарға Сенатты ұйымдастыру үшін жұмыс көпшілігін берді. Демократиялық партияның кандидаты Техастан Линдон Джонсон болды. Ноуленд пен Джонсон достық және құрметті саяси қарым-қатынасқа ие болды, олар көбінесе саясат пен процедура бойынша бірлесіп жұмыс істеді, соның ішінде 1957 жылы филибюстерді шектеуге бағытталған, сәтті болмаған резолюцияны бірлесіп жасады, бұл азшылық пікірлеріне ұзақ пікірталас арқылы заң қабылдауға кедері келтіру мүмкіндігін береді. "Үкіметтің заң шығару процесін толығымен тоқтату - ешбір жауапты адам қаламайтын, ал жауапсыз адамға тым көп күш" деді Ноуленд филибюстер туралы. Ноуленд пен Джонсон Сенатта 1957 жылғы Азаматтық құқықтар заңын әлсіретіп, қабылдады. Бұл реконструкциядан бергі алғашқы мұндай заң болды. Заң қабылданғаннан кейін Ноуленд азаматтық құқықтарды қорғаудағы заңның әлсіздігіне байланысты жылады. Ноуленд Сенатты "96 эксклюзивті клуб" деп атады (сол кезде 48 штат болған). Ол оның ең танымал мүшесі, Висконсин штатының республикалық кіші сенаторы Джозеф Маккартиді сынауға асықпады. 1953 жылы Маккарти АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джон Фостер Даллестің "адалдығы мен ниетіне" күдік келтірді, бұл Ноулендтің Маккартиді ашық түрде айыптауына әкелді. Кейіннен Маккарти Сенат тарапынан "Сенат дәстүрлеріне қарсы әрекеттері" үшін айыпталды. Эйзенхауэр қайта сайлануға бармауы мүмкін деген болжамдардың ортасында Ноуленд 1956 жылы президенттікке үміткерлігін қысқа мерзімге ұсынды, бірақ Эйзенхауэр екінші мерзімге сайлануға шешім қабылдағанда ол бас тартты. Ноуленд 1956 жылғы Республикалық Ұлттық Конвенцияның Сан-Францискодағы Cow Palace-та уақытша төрағасы болды. 1956 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының он бірінші жалпы ассамблеясына делегат ретінде Ноулендті тағайындағанда Эйзенхауэр: "Ноуленд өзінің басшылық лауазымына саясаттан жоғары тұратын абсолютті, тұрақты адалдықты әкеледі. Үкімет кеңестерінде ол өзінің ниетіне сенімділік сыйлайды және оның сөздеріне салмақ қосады" деп жазды. Ноуленд 1951 жылдан 1953 жылға дейін Сенатта Никсонмен Калифорния Республикалық партиясының ықпалы үшін ұзаққа созылған күреске түсті. Дегенмен, ол Никсонға 1953 жылдың 20 қаңтарында және 1957 жылдың 21 қаңтарында АҚШ Капитолийінің шығыс жағындағы террасада АҚШ вице-президентінің конституциялық антты қабылдау рәсімін өткізді. 1968 жылы Никсон Сан-Францискодан Оклендке дейін Bay Bridge арқылы келе жатқанда, көмекшісі Окленд Трибюн мұнарасын көрсеткенде Никсон: "Ит" деді.

Губернаторлық сайлау науқаны

1958 жылы Ноуленд Сенатқа қайта сайланудың орнына Калифорния губернаторы лауазымына кандидат болуға шешім қабылдады. Оның әкесі бұл шешімге қатты қайғырды, өйткені Сенаттағы орынды өте бағалаған; сайлаушылар оған 1914 жылы Калифорнияның екінші Сенат орындығын бермеген еді. Ноуленд, қазіргі губернатор Гудвин Джей Найтпен қатыгез бәсекеден кейін республикалық партияның губернаторлыққа кандидаттығын жеңіп алды. «Үлкен ауысу» кезінде Найт Ноулендтің АҚШ Сенаты орындығына кандидат болуға келісті, ал Ноуленд губернаторлыққа кандидат болды. Көптегендер Ноуленд губернаторлық лауазымын 1960 жылы Калифорниядағы республикалық делегацияны бақылау үшін және Никсонның президенттік номинациясын алуына кедері келтіріп, өзіне алу үшін пайдаланады деп ойлады. Науқанның маңызды мәселесі – Калифорнияда еңбек құқығын заңдастыруға бағытталған 18-қадам болды. Ноуленд 18-қадамды шамадан тыс тілмен қолдады, бірақ 18-қадам халыққа ұнамады және бұл қолдау Ноулендке зиян келтірді. Ол жалпы сайлауда демократтық кандидат, Калифорнияның бас прокуроры Эдмунд Г. Брауннан 59 пайызға 40 пайызбен жеңілді. Калифорния саясатында жарты ғасырдан астам үстемдік құрғаннан кейін, Найт сияқты көптеген басқа Калифорния республикашылары да штаттық лауазымдарда жеңіліске ұшырады. Сайлаудан кейін Ноулендтің саяси мансабы, тиімді түрде аяқталды. Джозеф Р. Ноулендтің шәкірттерінің арасында Джон Дж. Аллен кіші өкілі Джеффри Коэланға Палатадағы өкілдігінен айырылды, ал Аламеда округінің қадағалаушысы Кент Д. Пурсел Джон В. Холмдалға қарсы штат Сенатына сайлауда жеңіліске ұшырады. Ноулендтің сайлау кампаниясы бойынша кейбір қарыздарын өтеу үшін оның әкесі өзінің «Окленд Трибюн» радиостанциясы KLX-ті Crowell Collier Broadcasting компаниясына сатуға мәжбүр болды. Ноуленд енді ешқандай сайлауға қатыспады.

Саясатта

1964 жылы Сан-Францискодағы Cow Palace-те өткен Республикалық Ұлттық Конвентте президенттікке Барри Голдуотер үміткер болып көрсетілді. Ноуленд Голдуотер-Миллер билетін қолдап, Аризона сенаторының атынан бүкіл елде сөз сөйледі. Ноуленд 1959 жылдан 1967 жылға дейін Калифорния Республикалық партиясының ресми басшысы болды, содан кейін партия басшылығын жаңа губернатор Рональд Рейганға жүктеді. 1966 жылғы Калифорния губернаторы сайлауында Рейган заң мен тәртіп саясатын ұстанып, ал Ноуленд пен оның бұрынғы Калифорниялық республикашыл қарсыласы Ричард Никсон сайлау кампаниясының артында тығырысқан жұмыс істеді, нәтижесінде Рейган Сан-Францисконың бұрынғы орташа республикашыл мэрі Джордж Кристоферге қарсы алғашқы дауыс беруде үштен екісін жеңіп алды. Рейганның алғашқы сайлаудағы сәттілігі жалпы сайлауға дейін жалғасты, онда ол қазіргі демократ губернаторы Пэт Браунды үлкен артықшылықпен жеңді. Ноулендтің інісі Расс 1961 жылдың 6 қазанында қайтыс болды. Ноуленд әкесінің жалғыз мұрагеріне айналып, «Окленд Трибьюн» газетін басқару құқығына ие болды. Ноуленд 1966 жылы әкесінің қайтысынан кейін «Окленд Трибьюн» газетінің президенті, редакторы және баспагері болды. Газетке Вашингтондан оралғаннан кейін қызметкерлер оны әдетте «Сенатор» деп атады. Ол «Трибун» газетінің редакциялық беттерін берік республикалық ұстанымда ұстады. Дегенмен, ол жаңалықтар беттеріне екіпартиялық сипат беру үшін қадамдар жасады, соның ішінде 1969 жылы Демократиялық партияға жақын саяси редакторды тағайындады. Оның ұлы Джозеф У. Ноуленд баспагердің көмекшісі және бас менеджердің орынбасары болды. «Окленд Трибьюн» газетіне зиян келтірген шығындарды қысқарту мақсатымен Оңтүстік Аламеда және Контра Коста округтеріндегі басылымдар қысқартылды. Бұл аймақтар Флойд Спарксқа (1900–1988), «Хейвард Daily Review» газетінің иесіне, және Дин Лешерге (1902–1993), 1947 жылдан бері «Контра Коста Таймс» газетінің иесіне тиесілі болды. 1968 жылдың басында «Окленд Трибьюн» газетінің таралымы өсті, себебі Сан-Францискодағы ірі газеттер ереуілге шықты. Сан-Франциско Хроникасы мен Сан-Франциско Экзаменаторы қайтып келгеннен кейін «Трибун» газетінің үйге жеткізілімі мен көшедегі сатылымы төмендеді. Редактор және баспагер ретінде Ноуленд өз жұмысымен қатар жергілікті мәселелерге де қызығушылық танытты және ұлттық және халықаралық саясатқа аз көңіл бөлді. Оның газет басшылығы кезінде Окленд пен Шығыс шығанақ аймағы өзгеріп жатты, UC Берклидегі Сөз бостандығы қозғалысы, «Қара пантералар» және қала маңына «ақтардың» қоныс аударуы орын алды. Ол 1973 жылы Маркус Фостерді өлтіргендерді ұстау үшін 100 мың доллар сыйақы ұсынды. Жауапкершілікті Симбион азат ету армиясы (САА) мойындады. Кейіннен САА Патрисия Херстті және Атланта Конституциясының редакторы Дж. Реджинальд Мерфиді ұрлап әкетті. Мұндай әрекеттер Ноулендтің өміріне қауіп тудырды. «Трибун» газеті 1974 жылдың 21 ақпанында 100 жылдық мерейтойын атап өтті. Ноуленд осы оқиғада сөз сөйлеп: «Бұл газет 100 жыл бойы Аламида және Контра Коста округтерінің өсуіне қатысты. Енді болашаққа қарап, газеттердің мұнда және басқа қалаларда халықты толыққанды хабардар етуі одан да маңыздырақ» деді. Ол сол бейсенбі күні барлық бөлімдерге барды. Гудман залында өткен банкетте губернатор Рональд Рейган «Трибун» газеті мен Ноулендтер отбасын мақтады. «Окленд Трибьюн» газеті 1977 жылы Ноулендтер отбасы сатты. Төрт рет иесі ауысқаннан кейін қазір ол MediaNews Group компаниясының еншілес ұйымы Bay Area News Group (BANG) газеті болып табылады.

Жеке өмір

Уильям Ф. Ноуленд алтыншы сыныпта танысқан Хелен Дэвис Херрикке үйленген. Олар 1926 жылы Жаңа жыл қарсаңында үйленді. 1972 жылы 15 наурызда олар айырылысып, себебі ретінде ұстамды түрде оның басқа біреулермен қарым-қатынасын көрсетті. Ноуленд содан кейін 1972 жылы 29 сәуірде Энн Диксонға үйленді, бірақ олар сол жылдың соңында суық қарым-қатынаста болды. Ол мен Херрик үш бала тәрбиеледі: Эмелин К. Джуетт, Джозеф Уильям Ноуленд және Эстель Ноуленд. Диксонмен некесінен Кей және Стив Сессингхаус есімді екі өгей баласы болды.

Өзін-өзі өлтіру

1974 жылы 23 ақпанда Ноуленд Калифорния штатының Гернвилл қаласына жақын жазғы үйінде өзін-өзі атып өлтірді, бұл көрінетін өзіне қол жұмсау болды. Оның жеке өмірі қиын жағдайда болды; үлкен ставкаларының салдарынан барлық ақшасын жоғалтты және банктер мен ашулы қылмыстық топтарға 900 000 доллардан астам қарызы болды (1974 жылғы 900 000 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең).

Қалдықтар

Маунтин-Вью зиратының бас мавзолейінде, Оукленд, Калифорнияда I қабатта, M8J, N2, TI орнында Ноуленд өзінің бірінші әйелі Хелен Ноуленд Уайт (1907–1981) және оның анасы Эстель Дэвис Херрик (1881–1963)пен бірге жерленген. Сондай-ақ, Рут Лэмб Колдуэлл Нарфи (1909–2003) және оның бірінші күйеуі Хьюберт А. Колдуэлл (1907–1972) мен екінші күйеуі Гаэтано "Танни" Нарфи (1905–1996) күлдері де осы жерде сақталған.

Калифорнияның Оукленд қаласындағы Еске алулар шіркеуінде, оның әкесі Джозеф Р. Ноулендтен екі қабат төмен, Тыныштық бөлімі, 4-деңгей, 6-сан, екі кітапшадан тұратын урнаның тек бір жағында ғана "АҚШ сенаторы Уильям Ф. Ноуленд, 1908–1974" деп жазылған.