Кіріспе
Көздің мүйіз қабығындағы қабат – Боуман қабаты (Боуман мембранасы, алдыңғы шектеуші ламина, алдыңғы серпімелі ламина) – тегіс, клеткасыз, қайта жаңғырмайтын қабат, көздің мүйіз қабығындағы беткі эпителий мен строма арасында орналасқан. Ол берік, кездейсоқ бағытталған коллаген фибриллаларынан тұрады, онда тегіс алдыңғы беті эпителийдің базалық мембранасына қаратылған, ал артқы беті мүйіз қабығы стромасының коллаген ламеллаларымен бірігеді. Ересек адамдарда Боуман қабатының қалыңдығы 8-12 мкм құрайды. Жасы ұлғайған сайын бұл қабат жұқарады. Боуман қабатының функциясы әлі толық анықталмаған, және мүйіз қабығы физиологиясында маңызды рөл атқара қоймаған сияқты. Соңғы зерттеулерде бұл қабаттың субэпителийлік жүйке торларын қорғау үшін физикалық тосқауыл ретінде әрекет ететіні, соның арқасында эпителийлік иннервация және сезімдік қалпына келтіру үдеп, жеделдеуі мүмкін деген болжам бар. Бұдан өзге, ол мүйіз қабығы стромасына тікелей травмалық әсер етудің алдын алатын тосқауыл ретінде де қызмет етеді, сондықтан мүйіз қабығы жараларын жазылуына және морфологиялық деңгейде алдыңғы мүйіз қабығының мөлдірлігін қалпына келтіруге тікелей қатысады. Боуман қабатының бір бөлігі фоторефрактивті кератектомия (PRK деп белгілі) рефракциялық хирургиясы кезінде алынып тасталады. Бұл қабаттың қайта жаңғырмайтындығына байланысты, процедурада абляцияланған бөлігі жоғалғаннан кейін қалпына келтірілмейді.
The Bowman's layer (Bowman's membrane, anterior limiting lamina, anterior elastic lamina) is a smooth, acellular, nonregenerating layer, located between the superficial epithelium and the stroma in the cornea of the eye. It is composed of strong, randomly oriented collagen fibrils in which the smooth anterior surface faces the epithelial basement membrane and the posterior surface merges with the collagen lamellae of the corneal stroma proper. In adult humans, Bowman's layer is 8 12 μm thick. With ageing, this layer becomes thinner. The function of the Bowman's layer remains unclear and it appears to have no critical function in corneal physiology. Recently, it is postulated that the layer may act as a physical barrier to protect the subepithelial nerve plexus and thereby hastens epithelial innervation and sensory recovery. Moreover, it may also serve as a barrier that prevents direct traumatic contact with the corneal stroma and hence it is highly involved in stromal wound healing and the associated restoration of anterior corneal transparency at the morphological level. Part of the Bowman's layer is ablated by the photorefractive keratectomy refractive surgery (commonly known as PRK). As the layer is non generative, the section of the layer ablated in the procedure is lost forever.
Тарих
Боуман қабаты ағылшын дәрігері, анатомы және офтальмологы, осы құрылымды ашқан сэр Уильям Боуманның (1816–1892) құрметіне аталған. Боуман қабаты бастапқыда осылай аталғанына қарамастан, нағыз негіздік мембрана емес.